Giá dầu tăng vì nỗi lo, không chỉ vì thùng dầu thiếu hụt
Sáng thứ Ba, dầu Brent chạm 111,75 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng Năm, rồi đứng gần 111,20 USD vào 11 giờ 20 GMT, tăng 1,65 USD, tương đương 1,5%, so với phiên trước. Hợp đồng dầu WTI giao tháng 11 có thời điểm lên 110 USD và sau đó ở 109,08 USD, theo số liệu Reuters trong bản tin ngày 20/10. Đây là những mức giá tại thời điểm được ghi nhận, không phải giá đóng cửa cả ngày.
Động lực chính là phần bù rủi ro địa chính trị: thị trường trả thêm tiền để phòng khả năng hoạt động khai thác, bốc dỡ hoặc vận chuyển dầu bị cản trở. Giá có thể tăng trước khi một sự thiếu hụt vật chất được xác nhận, bởi các nhà máy lọc dầu và đơn vị mua hàng phải quyết định từ sớm về lịch tàu và nguồn nhiên liệu thay thế.
Các tuyên bố tấn công và giới hạn của thông tin
Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã tấn công những mục tiêu Saudi Arabia, trong đó có cơ sở liên quan đến Saudi Aramco tại Yanbu, mỏ Shaybah và các sân bay ở Riyadh, Abha. Chính quyền Saudi Arabia chưa xác nhận ngay các tuyên bố này và Reuters cho biết không thể độc lập kiểm chứng.
Vì vậy, không thể coi toàn bộ mục tiêu được nêu đã thực sự bị đánh trúng hay đã ngừng hoạt động.
Cùng lúc, hãng theo dõi tàu Kpler cho biết có ít nhất 18 tàu được báo cáo bị tấn công trong hai tuần. Con số phản ánh các báo cáo hàng hải và phải được đọc cùng với sự khác biệt giữa sự cố, tổn thất thực tế và gián đoạn luồng dầu. Tại Yemen, tình trạng bạo lực cũng leo thang khi vụ tấn công vào một trại huấn luyện ở Shabwa gây thương vong lớn, cho thấy an ninh năng lượng gắn chặt với an ninh dân sự khu vực.
Từ tàu chở dầu đến hóa đơn của người dân
Khi hành trình qua các điểm nghẽn hàng hải trở nên nguy hiểm, chủ tàu phải cân nhắc phí bảo hiểm chiến tranh, cước thuê tàu, tuyến tránh và thời gian chờ. Reuters cho biết các nhà máy lọc dầu châu Á đang chuyển sang tàu nhỏ hơn hoặc mua dầu theo hợp đồng giao tại điểm đến nhằm quản trị giá vận tải tăng mạnh. Những lựa chọn này giúp giảm một phần rủi ro cho từng doanh nghiệp nhưng không xóa được chi phí phát sinh của cả chuỗi cung ứng.
Dầu thô đắt hơn có thể đẩy giá xăng, dầu diesel, nhiên liệu hàng không và logistics lên cao, từ đó ảnh hưởng đến thực phẩm và hàng hóa tiêu dùng. Tác động không đồng đều: quốc gia xuất khẩu có thể hưởng lợi từ giá bán, trong khi nước phụ thuộc nhập khẩu đối mặt áp lực lạm phát và cán cân thương mại. Với doanh nghiệp vận tải, giá dầu và cước biển tăng đồng thời tạo thành hai lớp chi phí khó dự báo.
Điều gì có thể khiến thị trường hạ nhiệt?
Các nhà phân tích ING cho rằng giá dầu đang phản ánh một phần bù rủi ro đáng kể. Theo nhận định của họ được Reuters dẫn lại, nếu dòng dầu vẫn được duy trì bất chấp căng thẳng, phần bù này có thể suy giảm dần. Ngược lại, bằng chứng rõ ràng về gián đoạn kéo dài tại cảng, đường ống hoặc eo biển sẽ củng cố sức ép tăng giá.
Nhà đầu tư còn theo dõi tồn kho dầu thô và sản phẩm tại Mỹ. Khảo sát sơ bộ của Reuters dự báo dự trữ tuần trước giảm, nhưng kỳ vọng của giới phân tích không đồng nghĩa với số liệu chính thức. Ba nhóm tín hiệu cần đối chiếu là lượng dầu thực xuất đi, thời gian và chi phí vận chuyển, cùng các báo cáo tồn kho đã công bố. Chính các dữ kiện đó sẽ cho thấy đợt tăng giá là phản ứng ngắn hạn hay một cú sốc nguồn cung bền vững.
“Nếu dòng dầu tiếp tục được duy trì bất chấp môi trường địa chính trị, phần bù rủi ro có thể dần suy giảm.” — Các nhà phân tích ING
