Một tài liệu chiến lược gây chú ý
Tài liệu, do báo Bild đưa tin đầu tiên, được soạn bởi các nghị sĩ AfD ở Nghị viện châu Âu, Hạ viện Đức và các nghị viện bang, và đã được thảo luận tại một cuộc họp hồi tháng trước. Những đề xuất chính gồm:
- Cải tổ căn bản EU và đồng euro thay vì đòi Đức rút khỏi ngay lập tức.
- Tổ chức trưng cầu dân ý về tư cách thành viên nếu nỗ lực cải tổ thất bại.
- Biến EU thành một “liên minh các quốc gia có chủ quyền” lỏng lẻo hơn, hạn chế vai trò của Brussels trong chính sách nội địa.
- Cho phép các quốc gia không tham gia một số lĩnh vực như di cư, tài chính EU và chính sách xã hội.
Mọi thay đổi đối với cương lĩnh đã tồn tại hơn một thập kỷ của đảng sẽ phải được thông qua tại đại hội đảng vào năm tới. Ông Peter Boehringer, người phát ngôn về các vấn đề châu Âu của AfD tại Quốc hội và là người chỉ trích đồng euro lâu năm, chưa trả lời đề nghị bình luận.
Từ một đảng sinh ra để chống đồng euro
AfD được thành lập năm 2013, chủ yếu để phản đối các chính sách cứu trợ trong khủng hoảng nợ khu vực đồng euro, và từ lâu chủ trương giải thể liên minh tiền tệ hoặc đưa Đức rút khỏi đó. Năm 2024, đảng từng gây tranh cãi khi một số lãnh đạo nhắc tới khả năng “Dexit”, tức Đức rời EU theo mô hình Brexit.
Việc chuyển từ đòi rút lui sang đòi cải tổ cho thấy đảng đang tìm cách điều chỉnh thông điệp để tiếp cận nhóm cử tri rộng hơn, trong bối cảnh khảo sát dư luận nhiều năm qua cho thấy phần lớn người Đức ủng hộ duy trì tư cách thành viên EU. Tuy vậy, với những người chỉ trích, mô hình “liên minh các quốc gia có chủ quyền” vẫn đồng nghĩa với việc làm suy yếu nghiêm trọng các thể chế chung của châu Âu.
Đà tăng của AfD
AfD đã liên tục mở rộng sự ủng hộ nhờ vận động chống nhập cư sau làn sóng người tị nạn chạy trốn chiến tranh ở Trung Đông năm 2015. Trong cuộc bầu cử liên bang năm 2025, đảng đứng thứ hai sau liên minh bảo thủ của Thủ tướng Friedrich Merz, và đặt mục tiêu tham gia chính phủ liên bang vào năm 2029.
Ngày 6/9 vừa qua, AfD giành 43,8% số phiếu trong cuộc bầu cử bang Saxony-Anhalt, gấp hơn hai lần đảng CDU của ông Merz, chiếm 39 trong 83 ghế, chỉ thiếu ba ghế để có đa số tuyệt đối. Tuy nhiên, các đảng chính thống ở Đức vẫn từ chối hợp tác với AfD, đảng bị cơ quan tình báo trong nước xếp vào diện “cực hữu cực đoan”, đánh giá mà AfD bác bỏ.
Những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Lập trường của ban lãnh đạo AfD về đồng euro vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Trong cuộc phỏng vấn với đài ZDF hồi tháng Tám, đồng chủ tịch đảng Alice Weidel chỉ trích đồng tiền chung nhưng không trực tiếp kêu gọi Đức rời khu vực đồng euro.
“Một đồng tiền yếu.” — Alice Weidel
Những người ủng hộ đề xuất cho rằng nó phản ánh mong muốn thực tế hơn về một châu Âu tôn trọng chủ quyền quốc gia. Người phản đối thì lo ngại đây chỉ là sự thay đổi về chiến thuật, nhằm làm “mềm hóa” hình ảnh của đảng trước cử tri trung dung, trong khi mục tiêu làm suy yếu EU không thay đổi. Câu trả lời sẽ phần nào lộ diện tại đại hội đảng năm tới.














