Áp lực từ nhu cầu chip nhớ AI và tác động lên smartphone Ấn Độ

Trong những tháng gần đây, các nhà phân tích cảnh báo rằng sự gia tăng nhu cầu chip nhớ dành cho trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tạo ra tác động lan tỏa trên thị trường điện tử tiêu dùng. Ấn Độ - thị trường smartphone lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc - đã cho thấy dấu hiệu rõ rệt nhất về sự biến động này, khi giá smartphone tăng cao khiến doanh số sụt giảm trong quý 2 năm nay.

Cụ thể, các chip nhớ như RAM và bộ nhớ lưu trữ vốn được sử dụng trong điện thoại thông minh cũng là những linh kiện thiết yếu cho các trung tâm dữ liệu AI. Các nhà sản xuất chip hàng đầu như Samsung, SK Hynix và Micron đang chuyển hướng sản xuất sang dòng chip nhớ băng thông cao chuyên biệt cho các thiết bị tăng tốc AI do lợi nhuận trên mỗi wafer cao hơn nhiều so với chip tiêu chuẩn dùng cho điện thoại và laptop. Sự chuyển đổi này đã làm giảm nguồn cung chip tiêu chuẩn, đồng thời đẩy giá chip lên cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành smartphone bình thường.

Giảm mạnh doanh số và chuyển dịch thị trường smartphone Ấn Độ

Theo dữ liệu từ Counterpoint Research, thị trường smartphone Ấn Độ ghi nhận mức giảm 10% về số lượng xuất xưởng trong quý 2 so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức sụt giảm mạnh nhất kể từ 6 năm qua. Trong khi đó, Trung Quốc chỉ giảm 2% trong cùng kỳ. Nguyên nhân được lý giải là do khoảng 60% thị trường smartphone Ấn Độ thuộc phân khúc dưới 20.000 rupee (tương đương dưới 210 USD), nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ việc tăng giá chip nhớ.

Ấn Độ với hơn 1,4 tỷ dân và hơn 700 triệu người dùng smartphone được xem là thị trường tham chiếu quan trọng trong các thị trường nhạy cảm về giá cả. Việc thay đổi thói quen mua sắm tại đây được nhiều công ty sản xuất thiết bị di động, nhà cung cấp chip và nhà đầu tư quan tâm, do nó phản ánh sức khỏe chung của chuỗi cung ứng công nghệ AI.

Người tiêu dùng và nhà sản xuất đối mặt với khó khăn

Tarun Pathak, Phó Chủ tịch nghiên cứu tại Counterpoint, cho biết dù người dùng khó có thể từ bỏ smartphone, nhưng nhiều người sẽ trì hoãn việc nâng cấp thiết bị, kéo dài chu kỳ thay thế từ 3,5 lên 4 năm. Các thương hiệu cao cấp như Apple và Samsung ít bị ảnh hưởng hơn so với các đối thủ ở phân khúc thấp.

Advertisement300 × 250

Cạnh tranh trên thị trường dự báo sẽ thay đổi rõ nét hơn. Samsung là hãng duy nhất tăng doanh số xuất xưởng ở Ấn Độ trong quý 2, tăng 2% so với cùng kỳ, còn Apple giảm 3% do hạn chế nguồn cung và tồn kho thấp. Các mẫu smartphone cao cấp không mấy nhạy cảm với tăng giá nhờ các chương trình tài chính hỗ trợ người mua, theo Prachir Singh, nhà phân tích cao cấp tại Counterpoint.

Trong khi đó, phân khúc giá thấp dưới 15.000 rupee (~150 USD) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với mức giảm tới 45% về xuất xưởng. Thương hiệu Trung Quốc, vốn tập trung mạnh ở mảng này, đánh mất thị phần xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.

Chiến lược rút lui và thay đổi mô hình kinh doanh của các hãng Trung Quốc

Trước tình hình khó khăn, các hãng như OnePlus đã công bố kế hoạch ngừng giới thiệu sản phẩm mới tại châu Âu và Bắc Mỹ, tập trung vào thị trường Ấn Độ - nơi họ vẫn duy trì hoạt động kinh doanh. Dữ liệu Counterpoint cho thấy Trung Quốc chiếm 74% lô hàng smartphone OnePlus toàn cầu trong quý 1, tăng từ 59% một năm trước, trong khi thị phần Ấn Độ giảm từ 30% xuống 19%.

Việc rút lui khỏi các thị trường có biên lợi nhuận thấp hơn là chiến lược được dự đoán sẽ trở nên phổ biến đối với các thương hiệu tập trung vào phân khúc giá rẻ khi lợi nhuận bị thu hẹp. Tarun Pathak nhận xét rằng việc duy trì nhiều thương hiệu con chỉ có thể hiệu quả nếu mỗi thương hiệu đạt đủ doanh số để bù đắp chi phí chia sẻ; khi lợi nhuận quá thấp, mô hình này không còn khả thi.

Tác động lên người tiêu dùng và dự báo tương lai

Áp lực về giá linh kiện cũng trực tiếp ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Kiranjeet Kaur, Giám đốc nghiên cứu di động tại IDC, cho biết thị trường smartphone Ấn Độ đang chuyển từ tăng trưởng dựa trên số lượng sang tăng trưởng dựa trên giá trị, tức là tổng số điện thoại bán ra giảm nhưng doanh thu trung bình trên mỗi máy tăng lên do giá thành tăng.

Mức giá smartphone tại Ấn Độ đã tăng từ 4% đến 68% tùy theo mẫu máy, kéo theo người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang thiết bị đắt tiền hơn, trì hoãn việc đổi máy hoặc tìm đến thị trường điện thoại cũ. Tài chính tiêu dùng trở thành yếu tố quan trọng giúp người dùng có thể sở hữu các thiết bị cao cấp hơn trong điều kiện giá tăng, đồng thời các hãng và nhà bán lẻ cũng tích trữ hàng hóa trước mùa lễ hội để tránh ảnh hưởng của các đợt tăng giá linh kiện tiếp theo.

IDC dự báo doanh số smartphone tại Ấn Độ trong quý 2 sẽ giảm mạnh hơn nữa so với quý 1 và quý trước nữa. Kiranjeet Kaur cho hay tình trạng thiếu hụt chip nhớ và giá điện thoại cao sẽ còn kéo dài ít nhất đến cuối năm 2027, mặc dù tốc độ tăng giá dự kiến sẽ giảm dần khi người tiêu dùng dần quen với mức giá mới.

Bà cũng nhấn mạnh việc đồng nội tệ yếu khiến chi phí nhập khẩu tăng, tạo thêm áp lực lên biên lợi nhuận của các nhà sản xuất, từ đó được chuyển sang người tiêu dùng, góp phần làm thay đổi cấu trúc thị trường smartphone Ấn Độ.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nhu cầu chip nhớ cho AI khiến nguồn cung chip tiêu chuẩn giảm, đẩy giá smartphone lên cao tại Ấn Độ.
  • Số lượng smartphone xuất xưởng tại Ấn Độ giảm 10% trong quý 2 năm nay, cao hơn nhiều so với Trung Quốc.
  • Phân khúc smartphone giá rẻ dưới 15.000 rupee chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với mức giảm 45% về sản lượng.
  • OnePlus rút khỏi châu Âu và Bắc Mỹ để tập trung vào thị trường Ấn Độ và Trung Quốc.
  • Tình trạng thiếu chip và giá smartphone cao có thể duy trì đến hết năm 2027, ảnh hưởng đến chu kỳ thay thế điện thoại của người tiêu dùng.

Đăng ký bản tin QMVN