Bỏ phiếu theo đồng hồ Belgrade

Theo hãng tin AP, hôm 5/10, Ủy ban Bầu cử Serbia quyết định gắn giờ bỏ phiếu ở nước ngoài với khung giờ 7 giờ sáng đến 8 giờ tối tại Serbia, thay vì theo giờ địa phương của nước sở tại. Các điểm bỏ phiếu thường được đặt tại cơ quan ngoại giao và văn phòng đại diện.

Hệ quả là cử tri ở Chicago, nơi có cộng đồng người Serbia đông đảo, phải đi bầu trong khoảng từ 1 giờ sáng đến 2 giờ chiều. Ở một số vùng của Úc và New Zealand, kiều bào phải có mặt tại điểm bỏ phiếu vào ban đêm.

Danh sách điểm bỏ phiếu gây tranh cãi

Bên cạnh giờ bỏ phiếu, cách phân bổ điểm bầu cử ở nước ngoài cũng làm dấy lên nghi ngại:

  • Tổng cộng có 93 điểm bỏ phiếu ở nước ngoài, nhiều hơn 12 điểm so với cuộc bầu cử năm 2023, nhưng 9 điểm mới nằm ở nước láng giềng Bosnia.
  • Bosnia có tổng cộng 28 điểm, gần 30% số điểm ở hải ngoại, chủ yếu phục vụ cộng đồng người Serbia tại thực thể Republika Srpska.
  • Tại Vancouver, Canada, gần 1.300 người đăng ký bỏ phiếu nhưng không có điểm bầu cử nào; họ phải đi khoảng 3.500 km tới Toronto hoặc Ottawa.

Theo giới chức bầu cử, ít nhất 100.000 công dân đã đăng ký bỏ phiếu ở nước ngoài, gần gấp ba so với năm 2023, cho thấy sự quan tâm chưa từng có của cộng đồng kiều bào.

Cáo buộc và phản bác

Sofija Mandic, chuyên gia pháp lý và thành viên Ủy ban Bầu cử, cho rằng quyết định đã phớt lờ đề nghị của phe đối lập về việc tăng điểm bỏ phiếu ở Bắc Mỹ, Úc và châu Âu. Bà cáo buộc Bộ Ngoại giao chọn địa điểm dựa trên giả định về cách người dân sẽ bỏ phiếu.

Điều này về thực chất có thể đóng cửa với hơn 26.000 người.

- Sofija Mandic

Bộ trưởng Ngoại giao Marko Djuric bác bỏ cáo buộc, khẳng định việc lựa chọn không chỉ dựa trên số cử tri đăng ký mà còn tính đến các tiêu chí hậu cần, an ninh, không gian và nhân sự.

Ván bài của ông Vucic

Ông Aleksandar Vucic kêu gọi bầu cử trước khi từ chức tổng thống ngày 27/9, rút ngắn nhiệm kỳ thứ hai, cũng là nhiệm kỳ cuối cùng theo luật định, hơn bảy tháng. Mục tiêu của ông là trở lại nắm quyền với vai trò thủ tướng và lãnh đạo Đảng Cấp tiến Serbia (SNS), đảng đã cầm quyền 14 năm.

Advertisement300 × 250

Ông Vucic được người Serbia ở Bosnia ủng hộ mạnh mẽ, và đồng minh chính trị của ông tại đây, Milorad Dodik, từng chủ trương tách Republika Srpska khỏi Bosnia. Giới phân tích dự báo một cuộc đua sít sao với tỷ lệ đi bầu cao, điều có thể có lợi cho phe sinh viên.

Từ phong trào sinh viên đến lực lượng chính trị

Làn sóng biểu tình bắt đầu sau vụ sập mái che nhà ga ở Novi Sad, thành phố lớn thứ hai Serbia, ngày 1/11/2024, khiến 16 người thiệt mạng. Cuộc đấu tranh đòi công lý và chống tham nhũng của sinh viên dần lớn mạnh thành một lực lượng chính trị, với cánh tranh cử là Danh sách Sinh viên.

Không khí tranh cử căng thẳng, với nhiều sự cố và xô xát tại các sự kiện vận động. Các nhà quan sát quốc tế nhắc rằng các cuộc bầu cử trước đây ở Serbia từng bị phủ bóng bởi sai phạm và bạo lực. Lần này, quyền bỏ phiếu của kiều bào trở thành phép thử cho tính công bằng của cả tiến trình.

Đăng ký bản tin QMVN