Tuổi tác không hoàn toàn thay đổi tính cách mà làm nổi bật những đặc điểm sẵn có

Hiện tượng nhiều người lớn tuổi được cho là có xu hướng trở nên khó chịu, cáu gắt là điều phổ biến trong xã hội. Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý và sức khỏe tâm thần tại châu Âu cho biết, sự thay đổi này không đơn thuần là kết quả của một "tính cách tồi" hay là hệ quả tất yếu khi già đi. Theo nhà tâm lý học Jule Specht, chuyên gia về tính cách người Đức, quá trình lão hóa không làm biến đổi trọng tâm tính cách mà chỉ làm nổi bật hơn các đặc điểm vốn đã tồn tại từ trước đó. Khi áp lực xã hội giảm dần theo tuổi tác, nhiều người dần bớt chăm chút về việc làm hài lòng người khác, dẫn đến việc họ thể hiện cảm xúc và suy nghĩ một cách chân thật hơn. Điều này lý giải tại sao những người vốn đã có tính cách khó tính, thiếu kiên nhẫn hoặc hay hờn dỗi lại càng tỏ ra cứng nhắc hơn khi bước vào tuổi già.

Tác động của suy giảm nhận thức với hành vi người già

Chuyên gia tâm lý lâm sàng người Tây Ban Nha Leticia Martín Enjuto giải thích rằng một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra sự thay đổi trong hành vi là suy giảm nhận thức. Những thay đổi này thường biểu hiện dưới dạng mất trí nhớ, rối loạn định hướng, khiến người già cảm thấy bối rối, chán nản và dễ tổn thương.

Advertisement300 × 250

Theo bà, biểu hiện như tăng sự cáu gắt, có hành vi kiểm soát thái quá hay thậm chí hung hăng là phản ứng thường gặp của những người trải qua tình trạng này, điều mà người thân khó lòng xử lý dễ dàng. Các rối loạn về hành vi như vậy cũng thường được ghi nhận trong các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer hay các dạng sa sút trí tuệ khác, đôi khi trở thành những dấu hiệu cảnh báo đầu tiên.

Ảnh hưởng từ đau đớn thể chất và cô lập xã hội đến trạng thái cảm xúc

Không chỉ trí não, các yếu tố thể chất như đau mãn tính, mệt mỏi và các bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi cũng gây tác động tiêu cực đến tâm trạng. Sự giảm sút các chất dẫn truyền thần kinh như dopamin có thể làm giảm sự kiên nhẫn, rối loạn điều chỉnh cảm xúc, khiến những tình huống bình thường trở nên dễ gây ức chế. Hơn nữa, việc mất đi các mối quan hệ xã hội và giảm các hoạt động từng tham gia cũng là nguyên nhân dẫn đến cảm giác cô đơn, buồn bã, từ đó biểu hiện qua thái độ khó chịu, đòi hỏi hoặc cáu gắt.

Tuổi già không đồng nghĩa với tính cách xấu đi

Đặc biệt, theo Hiệp hội Lão khoa và Geront học Tây Ban Nha (SEGG), người già vẫn có thể phát triển một cách khỏe mạnh về tinh thần và cảm xúc, mà không nhất thiết phải trở nên khó tính hơn. Ngược lại, những tố chất như sự thân thiện, ổn định về mặt cảm xúc và sự đồng cảm có thể được củng cố qua năm tháng. Vì vậy, nếu xuất hiện những thay đổi đột ngột về tính cách, biểu hiện cáu giận kéo dài hay hành vi hung hăng thì không nên chỉ quy kết do tuổi tác mà cần xem xét các nguyên nhân sức khỏe hoặc yếu tố khác một cách kỹ lưỡng hơn.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Tuổi tác không hoàn toàn thay đổi tính cách mà làm nổi bật các đặc điểm tính cách đã có trước đó.
  • Suy giảm nhận thức do lão hóa hay bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer gây ra sự thay đổi hành vi thần kinh, tăng cáu gắt.
  • Đau mãn tính và mệt mỏi ở người già góp phần vào sự thay đổi cảm xúc và tăng tính cáu kỉnh.
  • Mất mát các mối quan hệ xã hội và giảm hoạt động dẫn đến cô đơn, buồn bã biểu hiện qua thái độ khó chịu.
  • Tuổi già không đồng nghĩa với việc tính cách xấu đi, nhiều người vẫn duy trì hoặc tăng cường sự thân thiện và đồng cảm.

Đăng ký bản tin QMVN