Đòn tấn công trong vùng biển Bulgaria
Theo các nguồn tin hàng hải, đây dường như là lần đầu tiên một vụ tấn công như vậy xảy ra trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria. Địa điểm cách bờ biển Ukraine khoảng 140 hải lý. Bulgaria không giáp Nga hay Ukraine, nhưng giữ vị trí chiến lược ở Biển Đen, nơi cả hai nước đều có những cảng biển lớn.
Theo công ty quản lý rủi ro hàng hải Vanguard của Anh, hai tàu bị tấn công là tàu hàng tổng hợp ALFA WATAN mang cờ Togo và tàu ABLE mang cờ Palau. Tàu ALFA WATAN, với hàng hóa không được công bố, đã chìm; chưa rõ trên tàu có bao nhiêu người. Một chiến dịch tìm kiếm thủy thủ mất tích và đánh giá nguy cơ môi trường đã được triển khai, còn thủy thủ tàu chở ngũ cốc được đưa về cảng Varna.
Ai đứng sau vụ tấn công?
Theo hãng thông tấn BTA, Thủ tướng Radev cho biết chưa rõ drone xuất phát từ Nga hay Ukraine. Một nguồn tin an ninh hàng hải nói đánh giá ban đầu cho thấy nhiều khả năng đây là một vụ tấn công của Nga. Trong bài phát biểu hằng đêm, Tổng thống Zelenskiy khẳng định:
“Lực lượng Phòng vệ Ukraine không tiến hành bất kỳ chiến dịch nào ở khu vực biển này.” — Volodymyr Zelenskiy
Ông cho biết cuộc điều tra phối hợp với hải quân Bulgaria đã xác định đây là đòn tấn công kết hợp của Nga bằng cả drone trên không lẫn trên biển, nhằm biến phía tây Biển Đen thành vùng nguy hiểm cho tàu thuyền. Moskva chưa đưa ra bình luận.
Lời cảnh báo từ Sofia và Brussels
Trong tuyên bố trên truyền hình, ông Radev không nêu tên thủ phạm nhưng nhắc đến cuộc chiến của Nga tại Ukraine và cảnh báo về nguy cơ lan rộng:
“Nếu cuộc chiến này không được chấm dứt kịp thời, nó sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi địa lý và làm tăng nguy cơ xảy ra cả một cuộc xung đột toàn cầu.” — Rumen Radev
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng lên án vụ tấn công, nhấn mạnh tàu thương mại và những thủy thủ vô tội đang bị nhắm tới. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho rằng việc biến hàng hải thành thách thức sẽ đẩy chi phí rủi ro, bảo hiểm, vận tải lên cao và đe dọa dòng lương thực tới thị trường toàn cầu.
Phía tây Biển Đen ngày càng nguy hiểm
Vụ tấn công ngoài khơi Bulgaria không phải là sự việc riêng lẻ. Những diễn biến đáng chú ý gồm:
- Ngày 5/10, giới chức Romania cho biết hai người thiệt mạng trong vụ cháy tàu bên ngoài lãnh hải nước này; ông Zelenskiy quy trách nhiệm cho drone Nga.
- Công ty an ninh hàng hải MARISKS đánh giá đây là bước leo thang đáng kể về mối đe dọa đối với tàu thương mại ở phía tây Biển Đen.
- Các vụ việc đang lan ra ngoài vùng biển sát Ukraine, vào vùng đặc quyền kinh tế của hai thành viên NATO là Romania và Bulgaria.
Từ khi Nga tấn công Ukraine năm 2022, nhiều nước châu Âu đã nhiều lần báo cáo drone Nga xâm phạm không phận, cùng những quả thủy lôi trôi dạt trên các tuyến thương mại và năng lượng ở Biển Đen.
Cái giá của thương mại và an ninh lương thực
Biển Đen là một trong những tuyến vận chuyển ngũ cốc quan trọng nhất thế giới. Mỗi con tàu bị tấn công không chỉ là thiệt hại về người và tài sản, mà còn đẩy giá bảo hiểm, cước vận tải và cuối cùng là giá lương thực mà người tiêu dùng ở nhiều châu lục phải trả.
Khi những vùng biển của NATO bắt đầu nằm trong tầm ảnh hưởng của chiến sự, ranh giới giữa chiến tranh và hòa bình trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Câu hỏi đặt ra cho châu Âu là làm thế nào bảo vệ các tuyến hàng hải mà không bị cuốn vào một cuộc đối đầu trực tiếp.














