Thất thoát gần 10 tỷ bảng trong mua sắm trang thiết bị bảo hộ y tế
Báo cáo do Ủy ban điều tra Covid vừa công bố đã chỉ ra hàng loạt sai phạm trong kế hoạch và quy trình mua sắm thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) cho lực lượng y tế và xã hội trong đại dịch. Trong đó, gần 10 tỷ bảng tiền thuế đã bị lãng phí vào những trang thiết bị mua sắm gấp rút, nhiều trong số đó không thể sử dụng được do không phù hợp hoặc đã quá hạn sử dụng.
Chủ tọa Ủy ban, Baroness Heather Hallett, nhận định việc mua sắm này có dấu hiệu vượt mức cần thiết nhưng thiếu sự tính toán phù hợp giữa cung và cầu, dẫn đến một khoản chi phí khổng lồ trong tổng số 14,9 tỷ bảng mà Chính phủ Anh và các chính quyền khu vực phải chi cho PPE.
Bà cho rằng nếu kế hoạch được chuẩn bị tốt hơn, các quyết định mua mặt hàng này sẽ minh bạch, công bằng và tiết kiệm hơn, đồng thời trang thiết bị được chuyển đến những nơi cần thiết nhanh chóng hơn.
Kho PPE cạn kiệt và chất lượng thấp đặt nhân viên NHS vào tình trạng nguy hiểm
Nước Anh bước vào đại dịch với kho PPE trong tình trạng rất tồi tệ và không thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu để nhập khẩu bổ sung kịp thời. Nhiều bộ đồ bảo hộ và khẩu trang từ kho dự trữ đã hết hạn sử dụng nên không thể dùng được. Cụ thể, chỉ khoảng một phần ba số khẩu trang trong kho tại Anh có thể dùng được, trong khi Scotland không tồn tại khoản dự trữ khẩu trang FFP3 cao cấp cần thiết cho nhân viên y tế.
Do thiếu thốn, nhiều nhân viên y tế phải dùng túi rác như phương án bảo vệ tạm thời hoặc tái sử dụng khẩu trang không đảm bảo. Điều này gây rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe của lực lượng tuyến đầu và bệnh nhân, theo đánh giá của bà Hallett.
Hệ thống 'làn VIP' ưu tiên hợp đồng PPE gây bất công
Ủy ban chỉ trích mạnh mẽ hệ thống 'làn VIP' được áp dụng từ tháng tư năm 2020 tại Anh, theo đó các đề xuất cung cấp PPE có sự giới thiệu từ các quan chức cấp cao sẽ được xử lý ưu tiên. Dù không phát hiện bằng chứng tham nhũng hay chạy chọt, hệ thống này được cho là không công bằng, tạo ưu thế cho những bên có quan hệ gần gũi với Chính phủ Anh.
Baroness Hallett cảnh báo hệ thống này là sai lầm và không nên tái diễn trong các tình huống khẩn cấp tương tự trong tương lai.
Vấn đề ở PPE Medpro chưa được công bố do điều tra hình sự
Báo cáo không đề cập tới vụ việc của công ty PPE Medpro do đang trong quá trình điều tra hình sự liên quan đến hợp đồng cung cấp trang thiết bị trị giá hơn 200 triệu bảng, trong đó có liên quan đến nhân vật chính trị cấp cao bà Baroness Michelle Mone và chồng bà. Công ty này đã bị tòa án yêu cầu hoàn trả 148 triệu bảng sau khi vi phạm hợp đồng, nhưng chưa có cáo buộc hình sự chính thức và các bên liên quan phủ nhận mọi sai phạm.
Ủy ban đã dành một phiên điều trần riêng về PPE Medpro và đang tuân thủ các hạn chế về đăng tải thông tin nhằm không làm ảnh hưởng đến quá trình điều tra.
Quá trình điều tra và các bước tiếp theo
Ủy ban điều tra Covid đã tổ chức các phiên điều trần công khai với 10 chuyên đề từ tháng 6/2023 đến tháng 3/2026, bắt đầu công bố báo cáo kết quả và khuyến nghị từ tháng 7/2024. Tính đến nay năm bản báo cáo đầu tiên đã được phát hành, phần còn lại dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Qua đó, các bài học được đề xuất nhằm cải tiến công tác ứng phó khẩn cấp, hạn chế rủi ro trong tương lai.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- ### Ủy ban điều tra Covid đã phát hiện gì về chi phí mua PPE trong đại dịch?
- Ủy ban phát hiện gần 10 tỷ bảng tiền thuế đã bị lãng phí do mua PPE không hiệu quả và nhiều thiết bị không thể sử dụng được.
- ### Tình trạng dự trữ PPE trước đại dịch của Anh ra sao?
- Kho PPE trước dịch của Anh ở trạng thái nguy hiểm, chỉ một phần ba khẩu trang có thể dùng được, Scotland không có khẩu trang FFP3 cần thiết.
- ### Hệ thống 'làn VIP' trong mua sắm PPE là gì và bị chỉ trích ra sao?
- 'Làn VIP' là cơ chế ưu tiên hợp đồng PPE có giới thiệu của quan chức cấp cao; nó bị xem là bất công và tạo ưu thế cho những người có quan hệ chính trị.
- ### Tại sao phần liên quan đến công ty PPE Medpro chưa được công bố trong báo cáo?
- Phần này chưa được công bố vì đang có điều tra hình sự đối với công ty PPE Medpro liên quan đến hợp đồng cung cấp trang thiết bị.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.












