Hóa thạch ở Trung Quốc tiết lộ quá trình tiến hóa đuôi chim

Khám phá hóa thạch tại tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, đã cung cấp bằng chứng mới cho thấy sự biến đổi đuôi của tổ tiên khủng long thành chim hiện đại là một quá trình từng bước, chứ không phải chuyển đổi đột ngột như nhận định trước đây. Việc chuyển từ đuôi dài sang đuôi ngắn có lông được coi là bước quan trọng hàng đầu giúp chim tồn tại và phát triển sau sự kiện tuyệt chủng khủng khiếp 66 triệu năm trước.

Nhóm nghiên cứu đến từ Viện Khoa học Trung Quốc (CAS) và Viện Nghiên cứu Địa chất Phúc Kiến nhấn mạnh trên tạp chí Science Advances, rằng việc biến đổi cấu trúc đuôi chim là một trong những thay đổi hình thái quan trọng nhất trong lịch sử các loài động vật có xương sống trên cạn. Khác với khủng long không phải chim, chim hiện đại sở hữu cấu trúc xương gọi là pygostyle, hình thành bằng cách hợp nhất các đốt cuối cùng ở phần đuôi, giúp hỗ trợ và cố định lông cũng như cơ đuôi.

Hóa thạch chim chuyển tiếp Zhengheornis buyu

Hóa thạch mới phát hiện mang tên Zhengheornis buyu có niên đại khoảng 150 triệu năm, thuộc kỷ Jura muộn. Đây là loài chim tiền sử với bộ đuôi được rút ngắn hơn các loài chim tương tự cùng thời, chứa 15 đốt đuôi ngắn nhưng chưa hình thành cấu trúc pygostyle.

Advertisement300 × 250

Điều này cho thấy quá trình giảm số lượng đốt đuôi xảy ra trước khi chúng hợp nhất lại với nhau để tạo thành pygostyle.

Wang Min, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết hóa thạch này đã bổ sung một mắt xích thiếu trong chuỗi tiến hóa của đuôi chim, thách thức giả thuyết tiến hóa nhanh, đồng thời ủng hộ học thuyết tiến hóa từng bước. Hóa thạch được tìm thấy tại huyện Trịnh Hòa, nơi đã phát hiện nhiều hóa thạch khủng long quan trọng khác tại Trung Quốc.

Ý nghĩa về đặc điểm sinh học và tiến hóa

So sánh với Archaeopteryx, một loài chim tiền sử được xem là tổ tiên đầu tiên của chim, có tới khoảng 23 đốt đuôi, hoặc một số khủng long có đến 30 đốt, đuôi rút ngắn của Zhengheornis có thể mang lại lợi thế về khí động học, giảm trọng lượng cơ thể và tăng độ cứng giúp kiểm soát bay tốt hơn.

Hóa thạch Zhengheornis dài chỉ 20 cm và cân nặng ước tính khoảng từ 74 đến 163 gam, nhỏ hơn nhiều so với các loài chịu đựng thay đổi về đuôi khác. Thiết kế cơ thể không cho thấy dấu hiệu thích nghi đặc biệt cho việc bay hay sống trên mặt đất, thể hiện đây có thể là loài chim mới thử nghiệm khả năng bay lượn và tiến hóa.

Nghiên cứu cũng cho biết đây là mẫu vật trưởng thành nhỏ nhất trong nhóm theropoda chưa có pygostyle được biết đến cho tới nay, thể hiện sự đa dạng tiến hóa của các nhánh chim và động vật thân gần họ vào cuối kỷ Jura.

Phát hiện này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn quá trình tiến hóa quan trọng từ khủng long sang chim hiện đại, đồng thời bổ sung thông tin về đa dạng sinh học trong hệ sinh thái kỷ Jura.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Quá trình biến đổi đuôi từ dài sang ngắn ở chim tiến hóa từ khủng long diễn ra từng bước, không phải chuyển đổi đột ngột.
  • Hóa thạch Zhengheornis buyu cung cấp bằng chứng của giai đoạn trung gian trong tiến hóa đuôi chim.
  • Đuôi ngắn giúp cải thiện khả năng bay bằng cách giảm trọng lượng và tăng độ cứng.
  • Zhengheornis là loài chim trưởng thành nhỏ nhất được biết đến trong nhóm theropoda không có pygostyle.
  • Nhóm chim và họ hàng gần đã đa dạng vào cuối kỷ Jura, cách đây khoảng 150 triệu năm.

Đăng ký bản tin QMVN