Trung Quốc cáo buộc Mỹ dùng nghi án gián điệp quanh Jensen Huang làm cớ “phong tỏa công nghệ” trước thượng đỉnh APEC
Ngày 12/11, Bắc Kinh lên tiếng cáo buộc Washington dựng chuyện “gián điệp” xoay quanh CEO Nvidia Jensen Huang để biện minh cho việc phong tỏa công nghệ đối với Trung Quốc. Phát biểu được đưa ra sau khi ông Huang thừa nhận ngoại tình, được cho là với Alice Huang, cựu lãnh đạo công ty Megaspeed ở Singapore mà giới chức Mỹ tin là làm việc cho tình báo Trung Quốc. Trong khi Bắc Kinh bác bỏ mọi cáo buộc là suy đoán vô căn cứ, các nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng đang tận dụng vụ bê bối để thúc đẩy loạt dự luật siết xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo sang Trung Quốc. Căng thẳng gia tăng chỉ vài ngày trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại hội nghị APEC ở Thâm Quyến, khiến cuộc đua công nghệ giữa hai cường quốc thêm một lần nữa trở thành tâm điểm.
Tiếng Nói QUANG MINH·3 phút đọc · 5 phút nghe·12 tháng 11 2026, 16:06 GMT+7·
Ảnh minh hoạ do AI tạo
Bắc Kinh phản bác
Tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh khẳng định lập trường của Bắc Kinh về cái gọi là cáo buộc gián điệp đã rõ ràng, đồng thời nhấn mạnh tiến bộ công nghệ của Trung Quốc đến từ đổi mới độc lập và hợp tác cởi mở.
Phía Mỹ nên ngừng bịa đặt những câu chuyện ‘gián điệp’ như vậy để làm cái cớ áp đặt phong tỏa công nghệ.
Trước đó, Trung Quốc đã gọi các thông tin về việc theo dõi ông Huang là suy đoán vô căn cứ và một nỗ lực bôi nhọ Trung Quốc.
Advertisement
300 × 250
Bắc Kinh cũng nhiều lần lên án các dự luật kiểm soát xuất khẩu của Mỹ là hành động biến thương mại và công nghệ thành vũ khí.
Washington tăng sức ép kiểm soát xuất khẩu
Theo South China Morning Post, vụ bê bối cùng việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội đã tạo đà mạnh cho các dự luật nhắm vào Trung Quốc. Các nghị sĩ muốn đưa ba dự luật vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) thường niên, trong đó có:
Đạo luật AI Overwatch do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Jim Banks và Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren đồng bảo trợ, hai người đã viện dẫn vụ Nvidia khi kêu gọi thông qua.
Đạo luật An ninh Chip do Hạ nghị sĩ Dân chủ Bill Foster và Hạ nghị sĩ Cộng hòa Bill Huizenga đề xuất.
Các sáng kiến lưỡng đảng trước đó nhằm ngăn chính quyền nới lỏng quy định hạn chế Trung Quốc tiếp cận chip AI của Nvidia và AMD.
Đã đến lúc đưa nó về đích.
Nhà Trắng giữ thế cân bằng
Ông Huang nhiều năm vận động phản đối việc hạn chế bán chip tiên tiến cho Trung Quốc, lập luận rằng doanh nghiệp Mỹ cần cạnh tranh tại thị trường này. Năm 2025, Tổng thống Trump cho phép xuất khẩu chip H200 của Nvidia sang Trung Quốc theo một thỏa thuận chia 25% doanh thu cho chính phủ Mỹ, bất chấp phản đối từ phe cứng rắn của cả hai đảng. Tuy nhiên, ông vẫn chưa cho phép xuất khẩu dòng chip Blackwell mạnh nhất.
Hiện ông Trump chưa lên tiếng ủng hộ các dự luật mới. Ngày 9/11, ông nói tin lời ông Huang rằng ông không hề biết về các hoạt động bị cáo buộc của người phụ nữ kia, và không có ý định nêu vấn đề này với ông Tập.
Bóng mờ trước thượng đỉnh Thâm Quyến
Hội nghị APEC dự kiến diễn ra tại Thâm Quyến, trung tâm công nghệ phía nam Trung Quốc, ngày 18-19/11. Theo CNN, đây sẽ là lần thứ ba trong năm nay hai nhà lãnh đạo gặp nhau. Vụ việc khiến một CEO từng được chào đón ở khắp nơi có nguy cơ trở thành gánh nặng ngoại giao, khi ông Trump không đưa ra câu trả lời dứt khoát về việc ông Huang có tháp tùng chuyến đi hay không.
Với Nhà Trắng, đây là bài toán khó: tỏ ra cứng rắn với Trung Quốc mà không gây tổn hại cho một ngành công nghiệp then chốt của Mỹ, đồng thời giữ không khí thuận lợi cho cuộc gặp thượng đỉnh.
BỐI CẢNH SỰ KIỆN.
Câu chuyện bắt đầu từ cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung kéo dài nhiều năm, khi Washington từ năm 2022 liên tục siết xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc vì lo ngại an ninh quốc gia. Nvidia, nhà cung cấp chip AI hàng đầu thế giới, nằm ở tâm điểm: công ty phải thiết kế các phiên bản chip riêng cho thị trường Trung Quốc, trong khi ông Huang không ngừng vận động nới lỏng hạn chế. Dưới nhiệm kỳ hai của ông Trump, chính sách có lúc đảo chiều: chip H20 bị cấm rồi được cho phép trở lại với điều kiện chia sẻ doanh thu, sau đó H200 cũng được bật đèn xanh. Cuối tháng 10/2026, The New York Times tiết lộ mối quan hệ giữa ông Huang và Alice Huang, lãnh đạo Megaspeed – công ty đang bị Mỹ và Singapore điều tra vì nghi chuyển chip bị hạn chế sang Trung Quốc. Ngày 8/11, ông Huang thừa nhận ngoại tình, khiến cổ phiếu Nvidia lao dốc và hội đồng quản trị cân nhắc tương lai của ông. Nút thắt cơ bản là sự đối lập giữa hai cách nhìn: Washington coi chip là tài sản an ninh chiến lược cần bảo vệ, còn Bắc Kinh coi các hạn chế là nỗ lực kìm hãm sự phát triển chính đáng của mình.
Những điều bổ ích
Trong cuộc đua công nghệ, một bê bối cá nhân có thể nhanh chóng biến thành vũ khí chính trị.
Khi niềm tin giữa các cường quốc cạn kiệt, mọi câu chuyện đều được kể theo hai phiên bản.
Đổi mới thực sự cần sự cởi mở, nhưng sự cởi mở bền vững lại cần niềm tin.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.