Đà tăng kỷ lục trong gieo trồng hướng dương

Argentina sau một chiến dịch gieo trồng hướng dương lịch sử tiếp tục hướng tới con số ấn tượng trong vụ mùa 2026/2027. Theo báo cáo tiền chiến dịch vừa công bố của Bolsa de Cereales Buenos Aires, diện tích gieo trồng kỳ vọng đạt 3 triệu hécta, cao hơn 5,3% so với vụ trước và vượt 33,3% trung bình 5 năm vừa qua, thiết lập kỷ lục mới cho loài cây dầu này. Tuy nhiên, sự thực hiện của kế hoạch sẽ chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết cũng như biến động kinh tế trong thời gian tới.

Giá hướng dương hiện đang ở mức hấp dẫn, giúp bù đắp cho sự tăng chi phí sản xuất. Ngay cả khi vật tư đầu vào ngày càng đắt đỏ, đặc biệt là phân bón và nhiên liệu, giá bán sản phẩm vẫn giữ được sức hấp dẫn tốt. Báo cáo còn cho biết thị trường đang gặp thiếu hụt giống lai hướng dương giàu dầu, thể hiện sức hút tăng trưởng mạnh mẽ trong ngành.

Biến động gieo trồng theo vùng miền

Trong giai đoạn khảo sát thông qua mạng lưới cộng tác viên, Bolsa de Cereales cho biết vùng phía bắc và nam của Argentina duy trì xu hướng tăng diện tích gieo trồng rất ổn định, trong khi khu vực trung tâm gặp những khó khăn do nguy cơ xuất hiện hiện tượng El Niño với cường độ mạnh có thể ảnh hưởng đến diện tích gieo trồng hướng dương, vốn không chiếm tỷ trọng lớn tại đây.

Vùng Đông Bắc Argentina (NEA) dù từng gặp hạn hán trong những năm vừa qua hạn chế diện tích gieo trồng dưới 230.000 ha, nhưng vụ mùa 2024/25 đã ghi nhận năng suất tăng cao và sản lượng kỷ lục, tạo đà cho sự mở rộng diện tích trong chu kỳ tới với giả định nguồn nước dồi dào xuyên suốt vụ mùa 2026/27.

Advertisement300 × 250

Tại các tỉnh Santa Fe, diện tích gieo trồng có xu hướng giảm ở một số huyện do chuyển đổi sang trồng ngô dựa trên dự báo mưa tăng, song ở những nơi khác, lợi nhuận từ hướng dương vẫn giữ sức cạnh tranh cao. Với thế mạnh tăng trưởng hướng dương trong những năm gần đây, hai tỉnh Córdoba và San Luis dự kiến giữ ổn định diện tích dù cũng đồng thời gia tăng sự quan tâm đến trồng ngô.

Ảnh hưởng của hiện tượng El Niño và cạnh tranh cây trồng

Vụ mùa 2026/27 tại Argentina được dự báo sẽ phải ứng phó với tác động từ sự quay trở lại của hiện tượng El Niño với cường độ mạnh, gây ra những lo ngại về mưa lớn và ngập úng cho các vùng trồng thấp. Điều này cùng với sức hút cao của cây ngô, đặc biệt tại các khu vực có đủ độ ẩm, đang tạo thành áp lực giảm tỷ lệ gieo trồng hướng dương tại vùng trung tâm, trong khi các khu vực phía bắc và vùng sản xuất ở phía nam như Buenos Aires và La Pampa lại có xu hướng mở rộng.

Tác động từ giá cả và chi phí đầu vào

Báo cáo cho thấy giá các loại dầu thực vật đã tăng so với cùng kỳ, với dầu đậu nành tăng mạnh nhất (gần 50%), theo sau là dầu hướng dương tăng 26,3% lên 1.510 USD/tấn. Các loại dầu cải và dầu cọ cũng có mức tăng trong khoảng 18-19%. Nguyên nhân được xác định là do nhu cầu tăng cao cho nhiên liệu sinh học, biến động giá dầu thô trong khu vực Eo biển Hormuz do căng thẳng Mỹ-Iran, cùng lo ngại nguồn cung giảm tại Biển Đen do chiến sự ở Ukraine và sản lượng thấp hơn tại Đông Nam Á.

Chi phí sản xuất tăng mạnh ở phân bón, với urea và photphat điamon tăng lần lượt khoảng 19% và 12%. Nhiên liệu tăng gần 49% do giá dầu thế giới biến động, trong khi thuốc trừ cỏ chỉ tăng nhẹ 4%. Giá hạt giống giữ ổn định so với năm trước.

Dù chi phí tăng, tỷ lệ lợi nhuận trong mối tương quan với đầu vào vẫn thuận lợi nhờ giá bán hướng dương tăng cao hơn mức tăng chi phí. Trong đó, chi phí nhiên liệu so với lợi nhuận giảm 15% so với năm trước nhưng cải thiện 29% so với trung bình 5 năm; giá hạt giống tăng lợi nhuận 27% theo năm và 8% so với 5 năm; phân bón có cải thiện lợi nhuận 13% so với năm trước và 12% so với trung bình 5 năm.

Nhu cầu toàn cầu tiếp tục thúc đẩy thị trường

Trên thị trường thế giới, dự báo nhu cầu tiêu thụ các loại dầu thực vật vẫn duy trì sự tăng trưởng mạnh mẽ trong vụ 2026/27. Tổng lượng nhập khẩu toàn cầu dự kiến đạt 14,2 triệu tấn, tăng 21,3% so với năm trước và là mức cao kỷ lục. Ấn Độ dự kiến tiếp tục dẫn đầu nhu cầu với 3,85 triệu tấn, tương đương tăng hơn 25% so với năm trước và cũng là mức kỷ lục. Trung Quốc mặc dù có khối lượng nhập khẩu nhỏ hơn nhưng có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, từ 600.000 lên 1 triệu tấn trong kỳ này.

Ở trong nước, giá FOB xuất khẩu dầu hướng dương Argentina giai đoạn thu hoạch ước khoảng 1.314 USD/tấn, cao hơn 15% so với cùng kỳ năm trước và vượt 24% so với mức trung bình 3 vụ gần đây.

Những yếu tố này tạo nên bức tranh tích cực cho triển vọng của vụ mùa hướng dương ở Argentina, vừa khai thác được cơ hội thị trường toàn cầu, vừa khắc phục được những thách thức về chi phí và điều kiện thời tiết.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Gieo trồng hướng dương ở Argentina dự kiến đạt 3 triệu ha trong chu kỳ 2026/2027, lập kỷ lục mới.
  • Giá dầu hướng dương tăng 26,3%, giúp bù đắp chi phí sản xuất tăng cao.
  • Hiện tượng El Niño có thể ảnh hưởng đến diện tích gieo trồng tại vùng trung tâm Argentina.
  • Nhu cầu nhập khẩu dầu thực vật toàn cầu đạt mức kỷ lục, đặc biệt từ Ấn Độ và Trung Quốc.
  • Chi phí phân bón, nhiên liệu tăng mạnh do xung đột tại Eo biển Hormuz, nhưng lợi nhuận vẫn duy trì tích cực.

Đăng ký bản tin QMVN