Isaac Moreno Gallo và công việc nghiên cứu về kỹ thuật lịch sử

Isaac Moreno Gallo, sinh năm 1958 tại Burgos, Tây Ban Nha, là kỹ sư công trình công cộng, đồng thời là nhà địa lý và sử gia đã kết hợp các lĩnh vực này để nghiên cứu kỹ thuật lịch sử. Ông vận dụng góc nhìn kỹ thuật để phân tích các sự kiện lịch sử quan trọng như sự sụp đổ của Đế chế La Mã hoặc cuộc chinh phục châu Mỹ. Qua nền tảng này, Moreno Gallo nhấn mạnh tầm quan trọng của kiến thức kỹ thuật, cũng như hậu quả nghiêm trọng khi tri thức này bị thất truyền.

Moreno Gallo đã theo học chuyên ngành Địa lý và Lịch sử để bổ sung cho kiến thức kỹ thuật của mình, khẳng định sự cần thiết phải kết hợp các ngành khoa học khác nhau để hiểu rõ hơn về lịch sử. Ông cũng chỉ trích việc thiếu các chuyên gia kỹ thuật trong ngành khảo cổ học và ngược lại, thiếu nhân sự có kiến thức nhân văn trong lĩnh vực khoa học, gây ra nhiều mâu thuẫn và làm giảm hiệu quả nghiên cứu. Đề xuất của ông là bắt buộc có sự tham gia của các kỹ sư và địa chất trong các công trường khai quật bằng luật pháp nhằm đảm bảo tính đa ngành và bảo vệ kiến thức kỹ thuật.

Những thời kỳ lịch sử và kỹ thuật qua góc nhìn của Moreno Gallo

Isaac rất quan tâm đến các thời kỳ lịch sử đa dạng, từ những công trình megalith hàng nghìn năm tuổi ở Bretaña, với những thách thức kỹ thuật lớn để dịch chuyển những khối đá nặng đến 300 tấn, cho đến kỹ thuật La Mã cổ đại. Ông đặc biệt lưu ý về quá trình trao đổi và truyền đạt kiến thức kỹ thuật giữa các nền văn minh như Minoan, Ba Tư và Babylon, những thứ mà Đế chế La Mã đã tiếp thu để xây dựng một đế chế rộng lớn.

Đánh giá kỹ thuật của Đế chế La Mã phương Đông

Ông cho rằng nền kỹ thuật La Mã vẫn còn nhiều bí ẩn. Các tài liệu kỹ thuật như cuốn "De Architectura" của Vitruvius rất hạn chế và chỉ đề cập sơ lược về kỹ thuật xây dựng dân dụng. Hầu hết các tài liệu kỹ thuật đã bị thất lạc hoặc bị coi thường trong giai đoạn trung cổ khi các bản thảo thiên về tôn giáo được ưa chuộng hơn.

Advertisement300 × 250

Ví dụ, thánh Isidore của Seville vào thế kỷ thứ 7 đã cho thấy sự thiếu hiểu biết về kỹ thuật của thời kỳ này. Việc phá hủy các thư viện lớn như ở Alexandria cũng góp phần vào sự mất mát tri thức.

Về mặt hạ tầng, Đế chế La Mã với hệ thống đường xá và máy cung cấp nước vượt trội đã vượt qua hầu hết các đế chế cùng thời. Trong khi đó, triều đại nhà Hán phía Trung Quốc cũng đạt được tiến bộ ở các lĩnh vực khác như xe ngựa, nhưng không có bằng chứng cụ thể về mạng lưới đường xá quy mô tương tự. Moreno Gallo nhận xét rằng các kỹ thuật thiết yếu cho nền văn minh, bao gồm hệ thống đường và dẫn nước, thường bị đánh giá thấp trong các nghiên cứu lịch sử, mặc dù chính các đế chế lớn là người tiên phong các cải tiến này.

Khả năng duy trì hạ tầng của các dân tộc German tại Hispania sau sự suy tàn La Mã

Sự suy thoái kỹ thuật của La Mã bắt đầu từ cuối thế kỷ 4, đi kèm với sự chia cắt và mất kiểm soát lãnh thổ, dẫn đến việc hạ tầng cơ sở không được bảo trì và dần sụp đổ. Mặc dù Đế chế phương Đông đã có những công trình như Nhà thờ Hagia Sophia, vẫn cho thấy sự "trung cổ hóa" trong kỹ thuật. Justinian đã phải tự mình xây dựng các bể chứa cho hệ thống dẫn nước tại Constantinopolis, điều này phản ánh sự suy yếu trong công tác duy trì kỹ thuật về vệ sinh.

Tại Tây Ban Nha, các dân tộc như Visigoth là những chiến binh không có kiến thức kỹ thuật vững, họ chỉ thực hiện sửa chữa sơ sài trên các tuyến đường La Mã như đoạn Astorga-Bracara, thể hiện sự bất lực trong việc duy trì cơ sở hạ tầng. Các cảng biển và đèn hiệu cũng bị bỏ hoang do không được bảo trì đúng cách. Trong khi đó, Al-Ándalus dưới thời các caliph đã duy trì một số công trình, song kỹ thuật của họ vẫn thuộc đẳng cấp trung cổ, không vượt trội.

Kỹ thuật và kỹ năng trong giai đoạn từ thế kỷ 19 ở Tây Ban Nha

Hậu quả của sự phân mảnh đế chế làm mất đi nhiều kiến thức kỹ thuật vốn không được khôi phục lại cho đến thế kỷ 19 và 20. Những con đường La Mã vốn được thiết kế dành cho xe ngựa đã bị tái sử dụng cho vận chuyển bằng lừa và cừu trong thời trung cổ, khiến các hạ tầng này xuống cấp nghiêm trọng.

Isaac Moreno Gallo đồng tình với quan điểm cho rằng, nếu Đế chế La Mã không suy tàn, nhân loại có thể đã đạt được những thành tựu khoa học kỹ thuật to lớn và tiến xa hơn, như việc đặt chân lên Mặt Trăng ngay từ năm 1000 sau Công nguyên. Sự trì trệ kỹ thuật kéo dài đến thế kỷ 19 mới được vượt qua.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Sự suy tàn của Đế chế La Mã dẫn đến việc mất mát lớn về tri thức kỹ thuật và làm chậm tiến độ phát triển khoa học công nghệ.
  • Sự thiếu đội ngũ kỹ thuật trong khảo cổ học và nhân văn trong khoa học gây cản trở nghiên cứu, cần có phương pháp đa ngành.
  • Hầu hết kiến thức kỹ thuật quan trọng của La Mã bị thất truyền trong thời Trung cổ do ưu tiên văn bản tôn giáo.
  • Các dân tộc German tại Hispania không duy trì được hạ tầng kỹ thuật La Mã một cách hiệu quả, dẫn đến sự suy giảm hạ tầng.
  • Việc hồi phục kiến thức kỹ thuật chỉ thực sự bắt đầu từ thế kỷ 19, sau thời kỳ trì trệ kéo dài hàng thế kỷ.

Đăng ký bản tin QMVN