Bối cảnh chính trị và địa lý của Anh và Hong Kong
Việc Keir Starmer từ chức Thủ tướng Anh đã thổi bùng trở lại cuộc thảo luận về danh tính quốc gia của Anh trong giai đoạn hậu Brexit, đồng thời làm dấy lên những lời đồn đoán về khả năng quay trở lại Liên minh châu Âu (EU). Trong hơn một thập kỷ qua, câu hỏi được đặt ra là liệu Brexit đã giúp Anh trở về với trạng thái cô lập đầy vinh quang hay chỉ là sự suy thoái trong cô lập?
Ý tưởng Anh tái gia nhập EU dưới hình thức một chủ quyền đặc biệt có vẻ xa vời, nhưng bài học từ Hong Kong - một đặc khu hành chính của Trung Quốc, có thể mở ra góc nhìn mới. Cả Anh và Hong Kong đều là sự tập hợp của những vùng lãnh thổ được ghép nối qua nhiều thời kỳ, với đặc điểm lịch sử và chính trị phức tạp. Hong Kong hiện gồm ba khu vực chính: đảo Hong Kong, Kowloon và New Territories, được thống nhất dưới thời thực dân Anh và tiếp tục là đặc khu hành chính của Trung Quốc từ năm 1997, gọi là “Hong Kong, Trung Quốc”. Trong khi đó, Anh dù thường được gọi là "Britain", thực tế chỉ là tên gọi cho đảo Great Britain gồm Anh, Wales và Scotland, còn Bắc Ireland cũng thuộc Vương quốc Anh nhưng không nằm trên đảo này.
Khả năng Anh trở thành thành viên EU với tư cách đặc biệt
Có thể Anh sẽ trở lại EU như một thành viên riêng biệt với danh nghĩa hành chính đặc thù, giống Hong Kong? Khía cạnh địa lý đóng vai trò không nhỏ trong chính sách đối ngoại, như tác phẩm "Prisoners of Geography" của Tim Marshall đã chỉ ra. Anh là một quốc đảo thuộc châu Âu, và việc tái gia nhập EU là câu chuyện về một sự lựa chọn tồn tại: "to be or not to be".
Các ranh giới văn hóa, chính trị trên thế giới đang dần trở nên mờ nhòe. Chẳng hạn, cuộc thi Eurovision vốn là sân chơi châu Âu giờ đã mở rộng cho các nước bên ngoài như Australia, thậm chí có ý tưởng mời Trung Quốc tham gia. Cuộc thi ca sĩ "Singer" của Trung Quốc từng trao giải cho Jessie J, một ca sĩ người Anh.
Hong Kong: mô hình giao thoa văn hóa và phát triển kinh tế trong khu vực
Hong Kong nổi bật với mô hình giao thoa văn hóa Đông - Tây, vừa là thành phố Trung Quốc đặc biệt vừa là nơi hòa quyện nhiều nền văn hóa. Khu vực này là phần không thể tách rời của Vùng Vịnh Lớn với sự phát triển kinh tế, chính trị tích hợp thông qua các cơ sở hạ tầng như tàu cao tốc, cầu vượt biển và kiểm soát biên giới hiện đại.
Hiện nay, kế hoạch phát triển "Northern Metropolis" nhằm tái cấu trúc vùng phía bắc của Hong Kong, giáp thành phố Shenzhen, đang được triển khai mạnh mẽ. Trong tương lai, đảo Hong Kong, từng là trung tâm kinh tế độc lập, có thể sẽ phát triển thành "Southern Metropolis" gắn liền với chiến lược vùng Vịnh lớn.
So sánh với dự án đường sắt cao tốc và tiềm năng tái gia nhập EU của Anh
Ở Anh, dự án đường sắt cao tốc High Speed 2 (HS2) đã bị thu nhỏ quy mô và không còn kết nối vùng nam bắc như kế hoạch ban đầu. Điều này thể hiện những khó khăn trong phát triển hạ tầng và sự chia rẽ giữa các vùng miền. Khi đó, khả năng Anh thoát khỏi sự cô lập tự tạo và trở thành một chủ quyền đặc biệt trong EU vẫn là câu hỏi lớn, mở ra khả năng hình thành một "EU có bản sắc Anh" trên sân khấu quốc tế.
Tình hình hậu Brexit và sự phục hồi của Hong Kong trong bối cảnh đại dịch
Tỷ lệ 52% người Anh chọn Brexit năm 2016, với việc Anh chính thức rời EU vào năm 2020, đánh dấu một bước ngoặt lớn. Hong Kong cũng chứng kiến các cuộc biểu tình lớn vào các năm 2014, 2019 và 2020. Tuy nhiên, hơn một thập niên sau những biến động lớn này, Hong Kong đã vực dậy mạnh mẽ.
Kinh tế Trung Quốc đã phục hồi nhanh chóng sau đại dịch Covid-19, phát triển không ngừng như mạng lưới cao tốc của nước này. Đặc biệt, thương hiệu Labubu của nghệ sĩ Hong Kong Lung Ka-sing, lấy cảm hứng từ thần thoại Bắc Âu, đang trở thành hiện tượng toàn cầu, thân thiện và dễ thương như sản phẩm của Trung Quốc bán ra toàn thế giới, khác với các biểu tượng văn hóa phương Tây như Harry Potter.
Đặt trong bối cảnh Hong Kong phát triển mạnh mẽ với vai trò "thành phố thế giới của châu Á" và đặc khu hành chính, câu hỏi đặt ra là Anh sẽ có phép màu nào để trở lại vị thế hàng đầu trên bản đồ quốc tế?
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Việc Keir Starmer từ chức làm dấy lên tranh luận về tương lai EU của Anh.
- Anh và Hong Kong đều là tập hợp các lãnh thổ với lịch sử phức tạp và đặc điểm chính trị riêng biệt.
- Khả năng Anh trở lại EU với tư cách thành viên đặc biệt là một kịch bản được cân nhắc.
- Hong Kong là mô hình giao thoa văn hóa Đông Tây và phát triển kinh tế trong khu vực Vùng Vịnh Lớn.
- Hong Kong phục hồi mạnh mẽ sau các biến động chính trị và đại dịch, khác với tình hình phức tạp của Anh.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.













