Người cha giữa tình thân và chủ nghĩa Quốc xã

Rüdiger von Fritsch, cựu đại sứ Đức tại Warsaw và Moscow, miêu tả người cha Thomas của mình là một người đàn ông học thức rộng, có khả năng giao tiếp sâu sắc và luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt cho con và cháu. Ông kể rằng Thomas là người chơi đùa sáng tạo cùng họ khi còn nhỏ, kể chuyện hấp dẫn và tiếp tục đồng hành, hỗ trợ con cái trong cuộc sống.

Tuy nhiên, Thomas von Fritsch cũng là một thành viên trung thành và kiên định của Đảng Quốc xã Đức (NSDAP) từ năm 1928, năm ông chưa đầy 19 tuổi cho đến khi qua đời năm 2006. Ông ta vẫn gọi Đảng như "chuyển động tuyệt vời của chúng ta" với niềm tin mãnh liệt, bất chấp những chỉ trích và lịch sử đen tối gắn liền với tổ chức này.

Sự khác biệt giữa các thế hệ và những nỗ lực đối thoại lịch sử

Rüdiger, sinh năm 1953, từng đối diện với khó khăn khi những lời giải thích của cha không trùng khớp với những kiến thức về Đức Quốc xã ông học ở trường. Từ đó anh phát triển niềm đam mê nghiên cứu lịch sử nhằm đối đầu với những lập luận đầy thuyết phục nhưng sai lệch từ cha mình.

Khác với nhiều gia đình Đức lựa chọn im lặng sau chiến tranh, nhà von Fritsch lại có những cuộc tranh luận không ngừng nghỉ giữa cha và con, đấu tranh cho quyền định nghĩa lịch sử và giải thích sự thật. Câu chuyện được truyền tải qua giọng đọc nghiêm túc của Frank Arnold trong cuốn sách nghe "Die Geschichte in mir", làm nổi bật lên mâu thuẫn nhưng vẫn giữ được sự yêu thương giữa các thành viên trong gia đình.

Góc khuất trong quá khứ và lịch sử vùng Baltic

Thomas von Fritsch từng giữ chức vụ cao trong chính quyền Đức chiếm đóng tại Kaunas, Lithuania, trong suốt Thế chiến II. Trong thời gian này, các cuộc thảm sát người Do Thái do "Rollkommando Hamann" dưới sự chỉ đạo của SS-Standartenführer Karl Jäger đã tiêu diệt tới 90% dân số Do Thái địa phương.

Advertisement300 × 250

Trớ trêu thay, Thomas phủ nhận kiến thức về những vụ thảm sát, xem báo cáo chi tiết của Jäger là giả mạo không thuyết phục. Đây là phần tối tăm nhất trong tiểu sử của ông, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm cá nhân và sự đồng lõa trong tội ác chiến tranh.

Về phía gia đình mẹ, Rüdiger cũng mô tả lịch sử đau thương của người Baltic Đức, với việc bị đày ải sau Hiệp định Hitler-Stalin, chuyển đến vùng Wartheland, nơi họ tiếp quản những ngôi nhà vốn của người Ba Lan bị trục xuất trước đó, rồi trở lại Baltic khi Đức bắt đầu chiến dịch tấn công Liên Xô.

Cuộc đời sau chiến tranh và những bước ngoặt bất ngờ

Sau chiến tranh, Thomas von Fritsch trốn tránh việc bị Liên Xô bắt giữ bằng cách giấu mình, thậm chí giả mạo giấy tờ chứng nhận ông tử trận trong quân đội SS để vợ tin tưởng. Ông lấy tên mới, hoàn thành lại bậc trung học, học đại học ngành hóa học và trở thành giám đốc một nhà máy rượu.

Mối quan hệ của cha mẹ Rüdiger từng căng thẳng, chỉ gặp nhau bí mật trong ba năm trước khi Thomas chịu trở lại cuộc sống bình thường. Dù chịu ảnh hưởng từ quá khứ, Thomas vẫn có những quan điểm khiến con trai ngạc nhiên, như việc ủng hộ tóc dài thời phong trào phản kháng những năm 1968 với lý do văn hóa lịch sử của người German.

Những gương mặt khác trong gia đình và giá trị lịch sử của câu chuyện

“Die Geschichte in mir" không chỉ là câu chuyện của hai cha con mà còn là bức tranh rộng lớn về một dòng họ nhiều cá nhân nổi bật, như dì Doro vượt Đại Tây Dương bằng tàu buồm vào những năm 1930 hay người chú tướng Werner von Fritsch từng là tổng chỉ huy quân đội Đức nhưng bị truất phế năm 1938 do phản đối kế hoạch chiến tranh của Hitler.

Cuốn sách nghe còn chứa đựng nhiều tài liệu gia đình như thư từ của bà nội Annie von Hahn ghi lại cuộc sống ở Lithuania thời chiến và những ký ức của mẹ Rüdiger về cuộc chạy trốn trước Quân đội Đỏ và chiến tranh phá hủy Dresden. Đây cũng là lời tri ân cho thế giới văn hóa của người Baltic Đức đã biến mất.

Gần đây, danh sách thành viên NSDAP được số hóa cho phép công chúng tra cứu các thành viên gia đình có liên quan; nhiều người Đức đã phát hiện ra sự thật khó ngờ về người thân mình. Câu chuyện của Rüdiger von Fritsch là bài học quý giá về cách đối diện và chấp nhận những mâu thuẫn trong quá khứ gia đình và lịch sử quốc gia.

Thông tin xuất bản: Rüdiger von Fritsch: "Die Geschichte in mir". Một gia đình Đức trong thế kỷ 20. Phiên bản đọc không cắt xén cùng với Frank Arnold. Audio Verlag, Berlin 2026. 613 phút, tải về, giá 24,95 euro.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Thomas von Fritsch là thành viên của Đảng Quốc xã Đức từ năm 1928 cho đến suốt cuộc đời.
  • Rüdiger von Fritsch đối đầu với quá khứ gia đình bằng việc nghiên cứu lịch sử và tranh luận với cha mình.
  • Gia đình von Fritsch có mối liên hệ sâu sắc với lịch sử vùng Baltic và những biến cố thời Chiến tranh Thế giới II.
  • Phản ứng của Thomas von Fritsch về các tội ác thời Đức Quốc xã cho thấy sự phủ nhận và góc khuất trong quá khứ cá nhân.
  • Cuộc truy cập gần đây vào danh sách thành viên NSDAP đã giúp nhiều người Đức khám phá ra sự thật về các thành viên gia đình.

Đăng ký bản tin QMVN