Một vụ bắt giữ gây chấn động
Hôm thứ Ba, cơ quan chức năng Đức đã bắt giữ ông August Hanning cùng một cựu trợ lý của ông. Cả hai bị tình nghi hoạt động gián điệp và làm lộ bí mật nhà nước. Việc một cựu lãnh đạo cơ quan tình báo đối ngoại trở thành nghi phạm khiến vụ việc được xem là một trong những bê bối tình báo nghiêm trọng nhất ở Đức kể từ sau Chiến tranh Lạnh.
Cần lưu ý rằng đây mới là giai đoạn điều tra. Theo nguyên tắc suy đoán vô tội, ông Hanning và người trợ lý chỉ bị coi là có tội khi có phán quyết của tòa án. Đến nay, chưa có phản hồi công khai nào từ phía các nghi phạm được ghi nhận.
Những cáo buộc của công tố viên
Trong một tuyên bố, các công tố viên nêu ra những nghi vấn chính:
Sau khi ông Hanning rời nhiệm sở, người trợ lý cũ đã cung cấp cho ông thông tin mật, và ông Hanning bị cho là đã trả tiền cho những tài liệu này.
Ông bị nghi đã thu thập khoảng 2.000 tài liệu, trong đó có những tài liệu cực kỳ nhạy cảm, để phục vụ công việc tư vấn của mình.
Ông bị cáo buộc dùng các thông tin này để soạn báo cáo cho những cơ quan tình báo nước ngoài.
Hiện vẫn chưa rõ đó là những cơ quan tình báo nào. Tuy nhiên, theo truyền thông Đức, nhà chức trách đang điều tra các mối liên hệ nghi vấn giữa ông Hanning và một điệp viên Azerbaijan.
Từ người gác cổng đến nghi phạm
Ông August Hanning lãnh đạo BND từ năm 1998 đến năm 2005, giai đoạn cơ quan này phải thích nghi với thế giới sau Chiến tranh Lạnh, sự kiện khủng bố 11/9 và cuộc chiến Iraq. Sau đó, ông giữ chức Quốc vụ khanh tại Bộ Nội vụ Đức và về sau chuyển sang hoạt động tư vấn.
Nếu các cáo buộc được chứng minh, đây sẽ là nghịch lý đau đớn: người từng có nhiệm vụ bảo vệ bí mật quốc gia lại bị nghi đem chính những bí mật ấy ra trao đổi. Vụ việc cũng đặt câu hỏi về “cánh cửa xoay” giữa giới tình báo và thị trường tư vấn tư nhân, nơi kinh nghiệm và các mối quan hệ cũ có thể trở thành hàng hóa.
Bài toán niềm tin và an ninh
Những năm gần đây, Đức liên tục phát hiện các vụ gián điệp, từ những người bị cáo buộc làm việc cho Nga đến các trường hợp liên quan đến Trung Quốc, khiến Berlin phải siết chặt phản gián. Vụ việc lần này đặc biệt nhạy cảm vì liên quan đến một nhân vật từng ở đỉnh cao của hệ thống tình báo.
Câu hỏi đặt ra là các tài liệu mật đã rời khỏi hệ thống bằng cách nào, và cơ chế giám sát những người từng nắm giữ thông tin nhạy cảm sau khi họ rời chức vụ có đủ chặt chẽ hay không. Lời giải đáp minh bạch, trong giới hạn bảo mật cho phép, sẽ quyết định việc khôi phục lòng tin của công chúng và đồng minh.














