Áp lực nội bộ trong PiS và yêu cầu từ bỏ các tổ chức chính trị bên ngoài
Thời gian đối với đảng Luật và Công Lý (PiS) đang trôi đi không ngừng với những căng thẳng gia tăng giữa hai nhân vật quan trọng Jarosław Kaczyński và Mateusz Morawiecki. Trong tuần trước, ban lãnh đạo PiS đã đưa ra yêu cầu buộc các thành viên của đảng phải từ bỏ tư cách thành viên trong bất kỳ tổ chức chính trị nào bên ngoài đảng trong vòng một tuần. Tuy nhiên, Mateusz Morawiecki và nhóm "harcerze" của ông, những người đã thành lập hiệp hội "Rozwój Plus" vào tháng 5, kiên quyết không chấp nhận yêu cầu này.
Vào thứ Sáu, một lá thư được công bố, có chữ ký của hơn 40 người thuộc nhóm của Morawiecki, gửi đến Chủ tịch PiS Jarosław Kaczyński, thể hiện sức mạnh chính trị của phe Morawiecki. Sau sự kiện này, ban lãnh đạo PiS ở Nowogrodzka phải đối mặt với nguy cơ loại bỏ nhóm Morawiecki có thể dẫn đến hình thành một câu lạc bộ nghị viện riêng trong Sejm, đồng thời nhóm này còn có thể đề cử phó chủ tịch Sejm riêng – một vị trí hiện chưa có người thay thế do liên minh cầm quyền hiện thời không chấp thuận đề cử Elżbieta Witek từ 2023.
Quan điểm và động thái từ phe Morawiecki
Những chính khách gần gũi với Mateusz Morawiecki khẳng định trong các cuộc trao đổi rằng không có chuyện họ sẽ rút lui khỏi tổ chức "Rozwój Plus" hay chuyển đổi thành một think tank nội bộ đảng như một số ý tưởng đã được bàn tới tại Nowogrodzka. Họ nhấn mạnh rằng hiệp hội này vẫn sẽ tồn tại dưới hình thức hiện tại, và sự thay đổi hình thức không thể làm thay đổi cốt lõi vấn đề.
Theo thông tin chưa chính thức, có thể một cuộc gặp mặt trực tiếp giữa Jarosław Kaczyński và Mateusz Morawiecki vẫn đang được lên kế hoạch. Việc có dẫn đến chia rẽ hay không phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định của Kaczyński. Các nhân vật thân cận với Morawiecki cũng khẳng định họ không có ý định rời bỏ đảng.
Ngược lại, các đối thủ trong PiS cho rằng những diễn biến này chỉ là chiến thuật xây dựng vị thế cho Morawiecki bên ngoài đảng, đồng thời cho rằng Morawiecki từ lâu đã có những mục tiêu chính trị riêng ngoài PiS.
Eskalacja xung đột nội bộ trong PiS và nguồn gốc căng thẳng
Việc xác định nguyên nhân chính gây ra căng thẳng hiện nay giữa các phe phái trong PiS gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp và cảm xúc dâng cao. Công khai, cuộc tranh cãi thậm chí còn diễn ra trên mạng xã hội X khi các chính khách trong các phe phái khác nhau liên tục công kích lẫn nhau.
Chủ tịch PiS Jarosław Kaczyński từng để ngỏ khả năng giảm căng thẳng trong một tuyên bố ngày Chủ nhật khi nhắc lại các quy định và quyết định của Ban Chính trị ngày 15/7 vẫn có hiệu lực, song ông cũng nói rằng các thành viên hiện tại của tổ chức có thể chuyển đổi hoạt động sang hình thức nội bộ đảng.
Mặt khác, phe Morawiecki không chấp nhận ý tưởng về việc thay đổi hình thức tổ chức thành một think tank nội bộ. Tình hình leo thang được cho là bắt nguồn từ thời kỳ trước, trong nhiệm kỳ Quốc hội trước khi PiS còn cầm quyền, khi chống đối Morawiecki bắt đầu xuất hiện, đặc biệt trong các nhóm như "maślarze" tập trung quanh Jacek Sasin và cánh cứng cựu Suwerenna Polska.
Thêm vào đó, kể từ sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2025, nhóm Morawiecki cảm thấy mình bị loại trừ khỏi các công việc chung của đảng, dù Morawiecki vẫn duy trì đội ngũ làm việc riêng khá năng động dưới tên "Zespół Pracy dla Polski". Quyết định của PiS chọn Przemysław Czarnek làm ứng viên thủ tướng vào tháng Ba cũng làm tăng bất mãn bởi phe Morawiecki cho rằng Czarnek không thể hiện hiệu quả giúp tăng sự ủng hộ cho đảng.
Phía đối lập với Morawiecki lại cho rằng hiệu suất kém của PiS hiện tại bắt nguồn từ việc Morawiecki và nhóm của ông tìm cách tách nhóm và phê phán công khai, đồng thời thành lập "Rozwój Plus". Sự kiện này tạo ra thách thức chính trị lớn, nhất là khi nhóm dự kiến tổ chức buổi gặp mặt và bàn luận chương trình vào cuối tháng Bảy.
Khả năng chia rẽ và những dự báo từ giới chuyên gia
Chuyên gia Bartosz Rydliński từ UKSW và Trung tâm Daszyński cho rằng nếu Morawiecki rời PiS, dự án chính trị của ông có thể mở rộng hơn và tạo ra một lực lượng mới tương tự "Con đường thứ tư". Ông nhận định ban lãnh đạo PiS nên có một phiên bản "nhẹ nhàng" hơn dành cho cử tri đang dần rời bỏ đảng sau năm 2023, bởi đội ngũ hiện tại không còn được xem là mang lại triển vọng phát triển.
Trong một khảo sát mới nhất do Pollster thực hiện cho báo Super Express, đảng tiềm năng của Morawiecki nhận được mức ủng hộ 2,33%. Tuy nhiên, khảo sát của United Surveys by IBRiS công bố gần đây cho thấy tỷ lệ ủng hộ với đảng giả định do Morawiecki đứng đầu lên tới 6,9%, trong khi PiS chỉ đạt 18,9%. Đây là dữ liệu được ban lãnh đạo PiS nghiên cứu kỹ lưỡng.
Những diễn biến này đang đặt PiS trước một ngã rẽ khó khăn khi tuần tới được dự báo là thời điểm quyết định cho tương lai của đảng này cũng như của Mateusz Morawiecki trong chính trường Ba Lan.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Phe Morawiecki không chấp nhận từ bỏ tổ chức "Rozwój Plus" dù bị áp lực từ ban lãnh đạo PiS.
- Nhóm Morawiecki có thể thành lập câu lạc bộ nghị viện riêng và đề cử phó chủ tịch Hạ viện.
- Căng thẳng nội bộ bắt nguồn từ nhiệm kỳ Quốc hội trước và ngày càng leo thang sau bầu cử năm 2025.
- Chuyên gia dự báo dự án của Morawiecki có thể là một lực lượng chính trị mới, tương tự "Con đường thứ tư".
- Cuộc thăm dò gần đây cho thấy đảng giả định của Morawiecki có thể đạt từ 2,33% đến 6,9% ủng hộ.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







