Dấu hiệu của tội nghiêm trọng

Theo tờ The Independent, trong văn bản đệ trình tòa, luật sư Jonathan Glasson đại diện cho cuộc điều tra công khai cho biết đầu năm 2026, nhờ các yêu cầu do cuộc điều tra khởi xướng, Bộ Quốc phòng đã xác định tài liệu cho thấy quân nhân được triển khai có thể đã phạm tội nghiêm trọng theo Luật Lực lượng Vũ trang năm 2006.

Vụ việc được UKSF chuyển tới Bộ Chỉ huy Điều tra Tội phạm Nghiêm trọng Quốc phòng. Theo ông Glasson, sau quá trình đánh giá sơ bộ, cảnh sát quân sự đã tạm dừng điều tra hình sự cho tới khi cuộc điều tra công khai kết thúc.

Vụ kiện của nhân chứng IIA126

Một quân nhân từng giữ vị trí cấp cao trong thời gian xung đột, được gọi là nhân chứng IIA126, đang kiện cuộc điều tra công khai vì không cho phép ông và luật sư xem các bằng chứng hạn chế. Năm 2023, thẩm phán Haddon-Cave quyết định các phiên nghe lời khai của một số nhân chứng, gọi là nhân chứng “xanh”, chỉ được tiếp cận bởi một số người thuộc Bộ Quốc phòng, do các nhân chứng lo sợ bị lộ danh tính.

Advertisement300 × 250

Luật sư Kate Grange của IIA126 cho biết thân chủ không được xem bằng chứng liên quan tới cáo buộc một người bị bắn vào đầu khi có thể đang ngủ trong một “chiến dịch bắt giữ có chủ đích”.

Các tiêu chuẩn cơ bản về công bằng tố tụng đã không được đáp ứng.

- Kate Grange

Lập luận của các bên

Phiên tòa chứng kiến những quan điểm khác nhau của các bên liên quan:

  • Phía cuộc điều tra công khai cho rằng quy trình được thiết kế để đáp ứng lợi ích công cộng “cực kỳ cao” trong việc giữ bí mật các tài liệu, và việc đưa ra kết luận bất lợi đối với bất kỳ cá nhân nào là “còn lâu mới chắc chắn”.
  • Bộ Quốc phòng ủng hộ quyền khởi kiện của quân nhân, chi trả chi phí pháp lý cho ông, nhưng không đưa ra lập luận ủng hộ hay phản đối tính hợp pháp của vụ kiện.
  • Luật sư Edward Craven, đại diện gia đình 16 người bị UKSF giết hại, cho rằng các quyết định của thẩm phán là công bằng và nỗi lo của nhân chứng là nghiêm túc, có cơ sở.

Theo ông Craven, nếu không có các biện pháp bảo vệ, nhân chứng đã không sẵn sàng khai báo, khiến cuộc điều tra mất đi bằng chứng liên quan tới cáo buộc có lẽ nghiêm trọng nhất đối với UKSF.

Hậu quả nghiêm trọng tiềm tàng

Bà Grange lập luận rằng dù các cuộc điều tra công khai theo luật định không thể kết luận về trách nhiệm dân sự hay hình sự, chúng vẫn có thể gây hậu quả cực kỳ lớn với cá nhân, kể cả khả năng bị truy tố hình sự. Theo bà, nếu người chủ trì không hành động công bằng, việc tìm kiếm sự thật có thể bị cản trở và niềm tin công chúng bị tổn hại.

Phiên tòa trước hai thẩm phán Popplewell và Farbey dự kiến kết thúc ngày 6/10, và phán quyết sẽ được công bố bằng văn bản sau đó.

Công lý cho tất cả các bên

Vụ việc đặt ra câu hỏi khó cho hệ thống tư pháp: làm thế nào bảo vệ nhân chứng dũng cảm lên tiếng, đồng thời bảo đảm người có thể bị cáo buộc được đối xử công bằng.

Dù kết quả ra sao, những gì cuộc điều tra công khai và tòa án quyết định sẽ có ý nghĩa quan trọng với gia đình các nạn nhân, với uy tín của quân đội Anh và với niềm tin của công chúng vào pháp quyền.

Đăng ký bản tin QMVN