Câu hỏi không có lời đáp
Khi được hỏi thẳng có bao nhiêu trong số 700 người đã được gắn vòng, ông Norris nói với BBC rằng thông tin chưa có vì đợt thả mới diễn ra hôm thứ Năm và có thể có độ trễ. Ông giải thích một số người được gắn vòng ngay tại cổng nhà tù trong khuôn khổ một chương trình thử nghiệm, nhưng việc gắn vòng đôi khi mất một chút thời gian sau khi được thả.
“Hôm nay tôi không có con số đó.” — Alex Norris
Ông Norris còn bị chất vấn về những trường hợp kẻ bạo hành gia đình mà nạn nhân lo sợ khi họ được thả, và lại bị hỏi chính phủ có biết bao nhiêu người đã được gắn vòng. Ông nhắc lại rằng còn quá sớm để biết. Những người chỉ trích cho rằng nếu vòng định vị là nền tảng của an toàn công cộng trong chương trình, các bộ trưởng lẽ ra phải có sẵn số liệu trước khi những tù nhân đầu tiên bước ra.
Lỗ hổng trong hệ thống vòng định vị
Bộ trưởng thừa nhận hệ thống giám sát điện tử từng gặp vấn đề, nhưng khẳng định hiệu quả đã được cải thiện. Những số liệu được đặt ra trước ông cho thấy bức tranh đáng lo ngại:
- Khoảng 700 tù nhân được thả hôm thứ Năm, ngày 1/10, trong đợt đầu tiên của chương trình mới, và khoảng 5.000 người dự kiến được thả sớm trong mười tháng triển khai theo từng đợt.
- Hơn 5.000 người phạm tội lẽ ra phải đeo vòng định vị nhưng chưa được gắn thiết bị trước tuần này.
- Hơn 1.500 người trong số đó có điều kiện phóng thích là phải đeo vòng.
“Nó chỉ tốt bằng sự hỗ trợ của dịch vụ quản chế ở đầu bên kia.” — Alex Norris
Trả lời đài Times Radio, ông Norris cho biết có những trở ngại thực tế khi gắn vòng cho tù nhân trước khi rời nhà tù, nhưng thử nghiệm gắn vòng ngay trong trại giam đã cho kết quả ban đầu khả quan. Ông nói chính phủ đã đầu tư cải thiện công nghệ và đẩy nhanh đáng kể tốc độ gắn vòng, đồng thời thừa nhận trách nhiệm chứng minh hệ thống hoạt động hiệu quả thuộc về các bộ trưởng.
Những công cụ ngoài vòng định vị
Ông Norris lập luận vòng định vị chỉ là một trong nhiều biện pháp kiểm soát áp dụng với người được thả. Các biện pháp khác gồm vùng cấm tiếp cận để giữ người phạm tội tránh xa nạn nhân, lệnh cấm vào sân bóng đá, cấm lái xe và cấm tham gia hoạt động giải trí về đêm.
Tất cả những người được thả theo mô hình mới đều chịu các điều kiện phóng thích nghiêm ngặt và một giai đoạn giám sát tăng cường của Cơ quan Quản chế, đơn vị đang nhận thêm 700 triệu bảng đầu tư.
Ông nhấn mạnh các nhóm tội phạm nghiêm trọng nhất, gồm kẻ giết người, khủng bố, hiếp dâm và xâm hại tình dục trẻ em, đã bị loại khỏi mô hình tiến bộ, và bất kỳ ai vi phạm điều kiện phóng thích sẽ bị đưa trở lại nhà tù. Chính phủ hứa sẽ minh bạch về hiệu quả của các biện pháp kiểm soát này khi những đợt thả tiếp theo diễn ra trong các tháng tới.
Nỗi sợ của nạn nhân
Với nhiều nạn nhân, nhất là những người sống sót sau bạo lực gia đình, tin kẻ phạm tội được ra tù sớm có thể mang lại nỗi sợ hãi và đau khổ. Chính phủ cho biết nạn nhân sẽ được cung cấp thông tin phù hợp trước khi thả và được tiếp cận đường dây hỗ trợ riêng, nhưng các nhà vận động cho rằng sự an tâm phụ thuộc vào việc thực thi thấy được, chứ không phải lời hứa.
Các cán bộ quản chế và tổ chức từ thiện từ lâu cảnh báo dịch vụ này đang quá tải vì khối lượng hồ sơ lớn và thiếu nhân lực. Nếu vòng định vị không được gắn kịp thời, hoặc vi phạm không được xử lý nhanh, những biện pháp kiểm soát lẽ ra bảo vệ nạn nhân có thể chỉ tồn tại trên giấy. Đó là lý do con số còn thiếu trở thành vấn đề chính trị nhạy cảm đến vậy.
Một lựa chọn khó khăn
Ông Norris bảo vệ chính sách như lựa chọn có trách nhiệm duy nhất. Theo ông, nếu không có những thay đổi trong Luật Kết án, ông sẽ phải giải thích ngay tuần này hoặc tuần sau vì sao nhà tù hết chỗ, và lựa chọn thay thế là không ai phải vào tù, điều sẽ kém an toàn hơn rất nhiều.
“Đó là một quyết định khó khăn, nhưng là quyết định đúng đắn.” — Alex Norris
Cuộc tranh luận phản ánh thế khó mà nhiều chính phủ đối mặt: làm sao quản lý nhà tù quá tải mà không làm suy giảm niềm tin của công chúng. Thả sớm có thể giảm áp lực lên phòng giam, nhưng niềm tin sẽ phụ thuộc vào sự minh bạch và một hệ thống quản chế đủ mạnh để giám sát hàng nghìn người trong cộng đồng. Những tuần tới sẽ cho thấy những con số mà ông Norris chưa thể đưa ra có củng cố lời trấn an của ông hay không.

















