Một yêu cầu mang tính kinh tế nhưng ngày càng đậm màu địa chính trị
Ethiopia mất đường bờ biển trực tiếp vào năm 1993 khi Eritrea độc lập. Từ đó, nền kinh tế phụ thuộc nặng vào các tuyến vận tải qua nước khác, đặc biệt là hành lang tới cảng Djibouti. Đối với một thị trường lớn và đang công nghiệp hóa, chi phí logistics cao làm suy giảm năng lực cạnh tranh, trong khi việc chỉ dựa vào một tuyến chính khiến Addis Ababa dễ bị tổn thương trước khủng hoảng khu vực.
Abiy vì thế nhiều lần trình bày vấn đề cảng biển như một nhu cầu phát triển dài hạn chứ không phải đòi hỏi nhất thời. Trong bài phát biểu đầu nhiệm kỳ mới, ông nhắc lại rằng Ethiopia sẽ “làm việc cần mẫn” để có cửa ngõ ra biển, nhưng lựa chọn cụ thể vẫn chưa được công bố. Câu hỏi quan trọng là liệu Addis Ababa có thể biến mục tiêu ấy thành một thỏa thuận thương mại được các nước ven biển chấp nhận hay để nó tiếp tục bị diễn giải như một tham vọng chiến lược.
Eritrea, Somalia và giới hạn của quyền tiếp cận
Eritrea nhìn tuyên bố của Ethiopia với mức độ cảnh giác cao nhất. Quan hệ giữa hai nước từng ấm lên sau khi Abiy lên nắm quyền năm 2018, nhưng nay lại xấu đi nghiêm trọng.
