Báo chí Ukraine công khai công bố điều tra dù bị tòa cấm

Ngày 17/7, một số phương tiện truyền thông Ukraine đã bất chấp lệnh cấm từ tòa án để công bố một bản điều tra liên quan đến anh trai của Oleksiy Sukhachov - người đứng đầu Cục Điều tra Nhà nước Ukraine. Lệnh cấm xuất phát từ quyết định của Tòa án Quận Pechersk ở Kyiv ngày 6/7 nhằm ngăn chặn việc các đơn vị trong đó có Trung tâm Hành động Phòng chống Tham nhũng và trang tin Slidstvo.info cùng nhà báo Alina Stryzhak không được phép công bố báo cáo điều tra này.

Tuy nhiên, nhà báo Maksym Savchuk, đồng tác giả của cuộc điều tra và công tác tại Slidstvo.info, khẳng định lệnh cấm không áp dụng với cá nhân anh. Ông đã gửi bản điều tra này đến nhiều cơ quan truyền thông khác để tiếp tục công bố. Nhiều đơn vị như Dzerkalo Tyzhnia, Radio Free Europe/Radio Liberty, Ukrainska Pravda, Hromadske, và Suspilne đã đăng tải bài viết này.

Những nghi vấn về giao dịch bất động sản của anh trai quan chức

Bản điều tra cho thấy, từ năm 2018 đến 2020, Oleksandr Sukhachov - doanh nhân và đồng thời là anh trai của Oleksiy Sukhachov - đã mua 143 căn hộ tại Kharkiv với giá thấp hơn nhiều so với thị trường, một số căn hộ thậm chí có giá chỉ bằng một chiếc điện thoại thông minh.

Cụ thể, năm 2018, Oleksandr đã mua 30 căn hộ với tổng giá trị chỉ khoảng 1 triệu hryvnia (tương đương 39.300 USD theo tỷ giá năm 2018), mỗi căn chỉ từ 24.600 đến 48.900 hryvnia (tương đương 932 đến 1.856 USD). Cùng năm, ông tiếp tục mua thêm 28 căn hộ với tổng giá trị khoảng 33.000 USD.

Những căn hộ này được bán bởi công ty Parkovy-2, khi đó thuộc sở hữu của luật sư Ivan Kozikov. Hiện tại dự án này do nhà phát triển bất động sản Stroy City quản lý. Các phương tiện truyền thông đang chờ phản hồi từ Stroy City về vụ việc.

Điều tra các sai phạm xây dựng và mâu thuẫn lợi ích

Năm 2021, cảnh sát Ukraine đã mở cuộc điều tra về nghi án các tòa nhà nơi Oleksandr mua căn hộ được xây dựng trái phép. Quá trình kiểm tra còn phát hiện nhiều con dấu công ty liên quan đến Oleksandr Sukhachov tại văn phòng của Stroy City.

Advertisement300 × 250

Vụ việc sau đó được chuyển giao cho Cục Điều tra Nhà nước. Tuy nhiên, vụ án đã trải qua nhiều lần chuyển giao giữa các cơ quan, có lúc bị đình chỉ và sau đó lại được khôi phục điều tra.

Cục Điều tra Nhà nước đã lên tiếng phủ nhận có bất kỳ hành vi sai phạm nào liên quan đến hoạt động kinh doanh tư nhân của cá nhân không thuộc bộ máy của họ, đồng thời khẳng định chưa quyết định đóng hồ sơ điều tra và cho biết việc xác định cơ quan thẩm quyền thuộc về Viện Kiểm sát.

Luật pháp và quyền tự do báo chí gặp thách thức

Lệnh cấm công bố điều tra do thẩm phán Serhiy Vovk của Tòa án Quận Pechersk ban hành khi công ty Parkovy-2 nộp đơn yêu cầu. Đây là một biện pháp tạm thời trước khi có một vụ kiện chính thức nhằm ngăn chặn các bên như Trung tâm Hành động Phòng chống Tham nhũng và Slidstvo.info thu thập thông tin về Parkovy-2 và Oleksandr Sukhachov.

Chính quyền tòa án lý giải việc công bố điều tra sẽ khiến công ty Parkovy-2 chịu thiệt hại đáng kể, tuy nhiên đây là lần đầu tiên một báo cáo điều tra bị cấm trước khi xuất bản tại Ukraine, tạo ra một tiền lệ gây tranh cãi.

Bà Olena Shcherban, Phó giám đốc điều hành tại Trung tâm Hành động Phòng chống Tham nhũng, lên tiếng phản đối lệnh cấm, cho rằng đây là hành động vi phạm quyền tự do báo chí và quyền tiếp cận thông tin của công chúng về những người có chức vụ cao trong nhà nước.

Thẩm phán Serhiy Vovk vốn là nhân vật gây tranh cãi khi liên tục đối mặt với các cáo buộc vi phạm đạo đức và tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp dù ông phủ nhận các cáo buộc này. Chủ tịch Tòa án Quận Pechersk cũng bác bỏ những ý kiến cho rằng có hành vi sai trái trong quy trình ban hành lệnh cấm.

Sự tranh cãi xoay quanh lãnh đạo Cục Điều tra Nhà nước

Oleksiy Sukhachov, người đứng đầu Cục Điều tra Nhà nước, cũng là một nhân vật gây nhiều ý kiến trái chiều. Cục này, thành lập năm 2016, thường xuyên bị nghi ngờ trở thành công cụ chính trị của Phủ Tổng thống Ukraine. Việc bổ nhiệm ông Sukhachov vào vị trí lãnh đạo năm 2022 được đánh giá là thiếu minh bạch, với quá trình tuyển chọn bị phản bác bởi các nhà hoạt động chống tham nhũng là giả tạo và chính trị hóa.

Những yếu tố trên đặt ra nhiều nghi vấn về khả năng xung đột lợi ích và quyền lực trong việc xử lý các vụ án liên quan đến gia đình lãnh đạo cao cấp này, đặc biệt trong bối cảnh các cáo buộc về việc mua bán căn hộ với giá rẻ bất thường. Vụ việc thu hút sự quan tâm lớn của dư luận và giới chuyên gia về minh bạch và trách nhiệm trong hệ thống tư pháp và điều tra Ukraine.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Nhiều cơ quan truyền thông Ukraine công bố báo cáo điều tra về anh trai lãnh đạo Cục Điều tra Nhà nước bất chấp lệnh cấm tòa án.
  • Oleksandr Sukhachov mua 143 căn hộ tại Kharkiv với giá thấp hơn nhiều so với thị trường, gây nghi ngờ về mâu thuẫn lợi ích.
  • Vụ việc được điều tra qua nhiều cơ quan chức năng nhưng chưa có cá nhân nào bị buộc tội.
  • Lệnh cấm báo chí trước khi xuất bản báo cáo điều tra là điều chưa từng xảy ra trước đây ở Ukraine.
  • Thẩm phán ban hành lệnh cấm là người có nhiều tai tiếng, gây tranh cãi về tính minh bạch và quyền tự do báo chí.

Đăng ký bản tin QMVN