Một thắng lợi trên vùng đất nông nghiệp
Ngày 3/11, Randy Villegas giành chiến thắng trước David Valadao trong cuộc đua vào Hạ viện Mỹ tại địa hạt 22 của California. Các hãng tin, trong đó có Associated Press, đã xác định người chiến thắng, song số phiếu chi tiết vẫn có thể thay đổi trong giai đoạn kiểm đếm và chứng nhận. Chiến thắng này đặc biệt được chú ý vì Central Valley là vùng sản xuất nông nghiệp lớn, nơi những tranh luận về tiền lương, giá nhà, việc làm và nhập cư không phải khái niệm xa vời mà hiện diện trong cuộc sống hằng ngày.
Valadao là chính trị gia Cộng hòa có kinh nghiệm lâu năm và hình ảnh tương đối ôn hòa, từng giành lại ghế sau thất bại năm 2018. Villegas, một nhà giáo và người con của gia đình nhập cư Mexico, đem đến hình ảnh khác: ứng viên trưởng thành trong cộng đồng địa phương và nói về áp lực kinh tế từ góc nhìn của người lao động. Nhưng chiến thắng không thể quy cho một nguyên nhân duy nhất, bởi địa giới khu vực bầu cử đã được điều chỉnh trước cuộc bỏ phiếu.
Giá sinh hoạt đặt lại trọng tâm tranh cử
Từ giá nhiên liệu tới hóa đơn thực phẩm, chi phí sinh hoạt trở thành sợi chỉ xuyên suốt thông điệp vận động của Villegas. Ông kết nối các vấn đề quen thuộc với chương trình mở rộng khả năng tiếp cận y tế và phê phán điều ông cho là ảnh hưởng quá lớn của các nhóm lợi ích giàu có trong chính trị.
Những chủ đề này dễ tạo đồng cảm ở cộng đồng có nhiều hộ gia đình lao động và nông nghiệp, nơi một thay đổi nhỏ trong giá cả có thể làm ngân sách gia đình thêm chật vật.
Đà thắng của Đảng Dân chủ trên toàn quốc cũng tạo bối cảnh thuận lợi. Theo Associated Press, các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay cho thấy sự bất bình của cử tri về chi phí sống và chính sách liên bang, trong đó có tác động kinh tế của cuộc chiến Iran. Dù vậy, một kết quả riêng tại California không đủ chứng minh tất cả cử tri bỏ phiếu vì cùng một lý do. Giá trị của trường hợp Villegas nằm ở cách một chiến dịch chuyển mối lo thường ngày thành đề nghị chính sách dễ hiểu.
Các cuộc truy quét nhập cư và lá phiếu Latino
Central Valley phụ thuộc vào lực lượng lao động nhập cư trong nông nghiệp và nhiều lĩnh vực dịch vụ. Al Jazeera ghi nhận các chiến dịch của cơ quan thực thi di trú ICE làm nhiều gia đình lo lắng, trong khi một số người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc người thân hoặc đồng nghiệp bị bắt giữ. Những câu chuyện đó khiến chính sách nhập cư không còn chỉ là tranh luận về biên giới quốc gia; nó trở thành câu hỏi về an toàn, việc làm và niềm tin đối với cơ quan công quyền trong từng khu phố.
Villegas công khai phản đối phương thức truy quét mà ông cho là quá mức, đồng thời chỉ trích sự ủng hộ của Valadao dành cho việc tăng ngân sách thực thi di trú. Tuy nhiên, cử tri Latino không phải một khối đồng nhất: quan điểm về kiểm soát biên giới, di trú hợp pháp và hoạt động của ICE rất đa dạng. Vì vậy, diễn biến bầu cử nên được xem là dấu hiệu thay đổi ưu tiên của một bộ phận cử tri, thay vì bằng chứng rằng một cộng đồng đã gắn bó lâu dài với một đảng.
Phe cấp tiến trước bài toán cầm quyền
Trước khi đọ sức với Valadao, Villegas đã trải qua cuộc cạnh tranh gay gắt trong nội bộ Đảng Dân chủ với Jasmeet Bains. Người phản đối lo ngại những đề xuất cấp tiến có thể khó thu hút cử tri tại khu vực có truyền thống bảo thủ. Tuy nhiên, sự ủng hộ của Bernie Sanders, Alexandria Ocasio-Cortez cùng nỗ lực gõ cửa từng nhà của công đoàn và các tình nguyện viên giúp Villegas tạo sức bật. Trường hợp này gợi ra khả năng rằng chương trình chính sách thiên tả vẫn có thể cạnh tranh nếu được diễn giải từ những vấn đề gần gũi.
Sau cuộc bầu cử, thử thách chuyển từ vận động sang thực thi. Cam kết giảm gánh nặng kinh tế, cải thiện y tế và bảo vệ quyền lợi người lao động cần được chuyển thành dự luật, thương lượng ngân sách và giám sát chính quyền. Một chiến thắng có thể khích lệ phong trào nhưng chưa tự động bảo đảm đồng thuận rộng rãi trong tương lai. Với Villegas, sự tín nhiệm mới chỉ là khởi đầu của trách nhiệm chứng minh rằng thông điệp tranh cử có thể trở thành kết quả cụ thể cho Central Valley.
