Quyết định từ Brussels
Theo Reuters, Hội đồng Bắc Đại Tây Dương, cơ quan ra quyết định cao nhất của NATO, đã thảo luận về an ninh Biển Đen tại trụ sở Brussels trước khi liên minh công bố kế hoạch tăng cường hiện diện. Đại tá Lục quân Mỹ Martin L. O'Donnell, người phát ngôn quân sự của NATO, cho biết các lực lượng được triển khai gồm:
- Thêm máy bay tuần tra hàng hải.
- Các hệ thống radar giám sát khu vực.
- Máy bay không người lái phục vụ trinh sát.
- Nhân viên tình báo và các đội giám định chất nổ do các nước thành viên cử tới.
Người phát ngôn chính của NATO Allison Hart nhấn mạnh liên minh đã củng cố thế trận ở sườn phía đông, bao gồm năng lực chống drone, và khẳng định quyết tâm bảo vệ các nước thành viên.
Chúng tôi sẽ tiếp tục đoàn kết và bảo đảm sẵn sàng ứng phó với mọi mối đe dọa, để giữ an toàn cho một tỷ người dân của chúng tôi.
Chuỗi tấn công gây chấn động
Làn sóng tấn công bắt đầu từ đầu tháng 10. Ngày 6/10, hai tàu hàng bị drone trên không và trên biển tấn công trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria, một chiếc chìm và thủy thủ đoàn mất tích.
Ngày 13/10, thêm một tàu bị đánh chìm ngoài khơi Bulgaria với 11 thủy thủ mất tích. Đến rạng sáng 15/10, hai tàu chở hóa chất neo gần bờ biển Romania bốc cháy, trong đó bảy thủy thủ trên tàu Wine Trader mang cờ San Marino vẫn mất tích.
Tình hình ở Biển Đen rất nghiêm trọng. Tàu thương mại đang bị tấn công và đánh chìm.
Phần lớn các vụ tấn công diễn ra bên ngoài lãnh hải của NATO, nhưng ngày càng tiến sát bờ biển các nước thành viên, đặt ra câu hỏi khó về giới hạn trách nhiệm phòng thủ của liên minh.
Ai đứng sau các vụ tấn công?
NATO chưa chính thức quy trách nhiệm cho bất kỳ quốc gia nào. Tuy nhiên, các nhà phân tích quân sự cho rằng Nga gần như chắc chắn đã thực hiện các vụ tấn công, trong khi Moscow không thừa nhận. Bulgaria đã triệu tập đại sứ Nga, và Thủ tướng Rumen Radev nhận định kết quả của các vụ tấn công có lợi cho Liên bang Nga. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy thì trực tiếp quy trách nhiệm cho Moscow.
Ở cấp độ châu Âu, lãnh đạo Liên minh châu Âu đã thảo luận đề xuất của Bulgaria về lệnh tạm ngừng tấn công tàu dân sự trên Biển Đen. Tổng thống Bulgaria Iliana Iotova cũng mời Romania và Thổ Nhĩ Kỳ tham vấn về an ninh cho tàu buôn trong khu vực.
Tuyến hàng hải sống còn
Các đòn tấn công của Nga vào cảng biển Ukraine đã buộc Kyiv ngày càng phụ thuộc vào các cảng trên sông Danube và tuyến hàng hải sát bờ biển Romania, Bulgaria. Vì vậy, mỗi con tàu bị đánh chìm không chỉ là bi kịch của thủy thủ đoàn, mà còn đe dọa trực tiếp nguồn xuất khẩu ngũ cốc phục vụ an ninh lương thực toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, Ukraine cũng gia tăng tấn công các tàu chở ngũ cốc của Nga tại những khu vực khác của Biển Đen và biển Azov. Vòng xoáy leo thang trên biển khiến giới vận tải và bảo hiểm hàng hải ngày càng lo ngại, trong khi các thủy thủ, phần lớn đến từ những quốc gia không liên quan tới cuộc chiến, là những người gánh chịu rủi ro lớn nhất.
