Hành trình di chuyển xuyên biên giới và nguy cơ lây lan diện rộng
Sự xuất hiện của dịch bệnh tại Kenya bắt nguồn từ ca tử vong của một người đàn ông 40 tuổi từng sống tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Dù đã có triệu chứng ủ bệnh suốt một tháng, bệnh nhân vẫn di chuyển bằng đường bộ qua Uganda tới thủ đô Kampala rồi đáp chuyến bay đến Nairobi trước khi được chẩn đoán nhiễm Ebola và qua đời.
Đến nay, ca nhiễm thứ hai là một người đàn ông 39 tuổi có quan hệ họ hàng gần với bệnh nhân đầu tiên đã được xác nhận.
Việc một phần ba số ca mắc chỉ được phát hiện sau khi qua đời và một nửa không rõ nguồn lây phản ánh sự thất bại nghiêm trọng của mạng lưới truy vết tiếp xúc.
Quy trình lập danh sách và theo dõi người tiếp xúc cần phải được cải thiện khẩn cấp, bởi việc lập bản đồ di chuyển đòi hỏi nguồn lực khổng lồ đang bị bỏ ngỏ.
Ca bệnh đầu tiên di chuyển tự do qua nhiều quốc gia Đông Phi trước khi được chẩn đoán tại Nairobi.
Gần một nửa số ca nhiễm không thể xác định được chuỗi lây truyền dịch tễ trong cộng đồng.
Tỷ lệ truy vết tiếp xúc sụt giảm dưới ngưỡng 80% do thiếu hụt trầm trọng nhân lực giám sát.
Khủng hoảng ngân sách viện trợ và vai trò sinh tử của niềm tin cộng đồng
Công tác dập tắt chủng virus Bundibugyo đang rơi vào bế tắc khi nguồn viện trợ nhân đạo quốc tế bị cắt giảm đột ngột, trong đó viện trợ khẩn cấp của Mỹ sụt giảm hơn một nửa, khiến Tổ chức Y tế Thế giới và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc đối mặt với khoảng trống ngân sách lên tới hàng chục triệu USD.
Bên cạnh khó khăn vật chất, sự nghi kỵ của người dân bản địa đối với bệnh viện và nỗi sợ hãi chính trị đã cản trở việc khai báo y tế. Các chuyên gia quốc tế khẳng định chỉ có sự vào cuộc của các trưởng thôn và nhân viên y tế cộng đồng mới có thể giúp hàn gắn niềm tin và ngăn chặn đại dịch.
Các già làng và nhân viên y tế cộng đồng là chìa khóa then chốt của cuộc chiến, bởi họ là những người thấu hiểu sâu sắc từng hộ gia đình và nỗi lo của người dân.
UNICEF đối mặt với khoảng trống tài trợ 73,3 triệu USD trong bối cảnh hơn 1.900 trẻ em mất người thân.
Cắt giảm viện trợ quốc tế khiến các tổ chức thiện nguyện thiếu hụt nhân viên y tế chuyên trách.
Xây dựng mạng lưới cộng đồng bản địa nhằm hóa giải thông tin sai lệch và khôi phục niềm tin y tế.
