Cam kết hình thành từ nhiều năm lên tiếng
Khoản tiền này không xuất phát từ một cuộc rà soát trách nhiệm xã hội thông thường. Tháng 9/2020, Human Rights Law Centre thay mặt 156 cư dân gần Panguna gửi đơn tới Australian National Contact Point phụ trách hướng dẫn của OECD. Họ nêu các cáo buộc về thiệt hại môi trường và tác động nhân quyền kéo dài, đồng thời yêu cầu đánh giá độc lập cùng nguồn lực đáng kể để phục hồi. Bản thân đơn khiếu nại không đồng nghĩa với kết luận trách nhiệm pháp lý; nó mở ra tiến trình đối thoại về những tổn thất mà cộng đồng cho rằng chưa được giải quyết.
Năm 2021, Rio Tinto và đại diện cộng đồng thống nhất tiến hành đánh giá chung. Một ủy ban giám sát với sự tham gia của chủ đất, cư dân, chính quyền, Bougainville Copper và doanh nghiệp được thành lập. Panguna Mine Legacy Impact Assessment, công bố tháng 12/2024, tạo cơ sở bằng chứng rõ ràng hơn cho các cuộc thảo luận. Vì thế, quỹ năm 2026 là bước tiếp theo trong một hành trình kéo dài, không phải lời giải tức thì cho mọi vấn đề.
250 triệu USD sẽ được sử dụng ra sao
Theo Rio Tinto, khoản đóng góp 250 triệu USD nhằm hỗ trợ các biện pháp thực tế tại vùng sông và cửa sông, cùng chương trình xã hội ở những cộng đồng chịu ảnh hưởng từ mỏ, cảng và khu dân cư liên quan. Những nguy cơ được đề cập gồm kết cấu cũ mất an toàn, bất ổn địa chất và lũ lụt.















