Cầu thang mở lối vào thành phố bị vùi lấp
Phát hiện đến từ chương trình hợp tác giữa Polish Centre of Mediterranean Archaeology thuộc University of Warsaw và National Corporation for Antiquities and Museums của Sudan. Được nhận diện từ năm 2021, Đại giáo đường Jesus vẫn rất khó khảo sát vì nhiều lớp tích tụ che phủ cấu trúc cổ. Tại chân cầu thang lớn, nhóm khảo cổ đã chạm tới mặt nền ban đầu, nơi các bức tường vẫn cao khoảng 11 mét. Đây là một bước ngoặt nghiên cứu, không có nghĩa toàn bộ nền hoặc ranh giới tòa nhà đã được khai quật.
Những số đo sơ bộ 47 x 57 mét tương đương diện tích hình chữ nhật khoảng 2.679 mét vuông, nhưng chưa thể coi là diện tích được khảo sát hoàn chỉnh. Các chuyên gia còn thận trọng ước tính chiều cao ban đầu khoảng 21 mét. Chính sự chênh lệch giữa phần rất nhỏ đã lộ diện và toàn bộ khối kiến trúc dự kiến khiến từng bậc thang, bức tường và trụ đỡ trở thành manh mối về kỹ thuật xây dựng cũng như cách con người di chuyển trong không gian nghi lễ.
Vì sao Old Dongola có ý nghĩa đặc biệt
Old Dongola nằm ven sông Nile trên lãnh thổ Sudan ngày nay, từng là trung tâm của Makuria, một trong những vương quốc Nubia tiếp nhận Kitô giáo từ thế kỷ VI. Suốt nhiều thế kỷ, nơi đây hình thành các cộng đồng tôn giáo, mạng lưới trao đổi và nghệ thuật riêng. Quy mô nhà thờ vừa được nghiên cứu nhắc rằng các công trình Kitô giáo đồ sộ không chỉ tồn tại tại châu Âu hay trung tâm Byzantine. Chúng còn phản ánh năng lực huy động nhân lực, vật liệu và tri thức của những xã hội châu Phi.











