Lợi thế chiến thuật trên bàn đàm phán và khoảng đệm hai năm quý giá
Cơn thịnh nộ của cử tri Mỹ trước chi phí sinh hoạt đắt đỏ do các cuộc chiến thuế quan kéo dài đã tước bỏ quyền kiểm soát Quốc hội của phe Cộng hòa, đẩy chính quyền của Tổng thống Donald Trump vào thế bất lợi chính trị sâu sắc. Thế suy yếu này khiến Nhà Trắng cần một thỏa thuận đình chiến thương mại hơn bao giờ hết, tạo đòn bẩy để Bắc Kinh gây sức ép giảm thuế trước thềm các cuộc gặp thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến và G20 tại Miami.
Đối với giới lãnh đạo Trung Quốc, trạng thái bế tắc lập pháp tại Washington mang lại một cơ hội chiến lược hiếm hoi. Khoảng thời gian hai năm tới là chiếc van giảm áp cần thiết giúp nền kinh tế lớn thứ hai thế giới củng cố chuỗi cung ứng, mở rộng mạng lưới giao thương toàn cầu và chủ động chuẩn bị cho những kịch bản đối đầu khắc nghiệt hơn trong tương lai.
Nếu chúng ta có thêm hai năm ổn định, đó đã là điều rất tốt cho Trung Quốc; càng có nhiều thời gian, chúng ta càng chuẩn bị tốt hơn cho một cuộc đối đầu cuối cùng về vấn đề Đài Loan hay một cuộc chiến thương mại mới.
Những nước cờ đối ngoại khó lường và rủi ro leo thang xung đột
Mặc dù sở hữu lợi thế trước mắt, Bắc Kinh cũng phải đối mặt với hàng loạt rủi ro địa chính trị phức tạp khi một tổng thống bị trói tay ở đối nội thường có xu hướng tìm kiếm những chiến thắng đối ngoại bất thường. Việc xung đột quân sự tại Trung Đông có nguy cơ lan rộng thành chiến tranh khu vực đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng và nguồn cung dầu mỏ sống còn của Trung Quốc.
Đồng thời, sự xuất hiện của một Quốc hội do phe đối lập lãnh đạo mang lại những sức ép mới mà Bắc Kinh không thể xem thường, đặc biệt là quanh lằn ranh đỏ Đài Loan và các hồ sơ nhạy cảm:
Nguy cơ Quốc hội Mỹ gây sức ép buộc giải tỏa gói chuyển giao vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan vốn đang bị trì hoãn làm quân bài mặc cả.
Sự giám sát chặt chẽ và gay gắt hơn từ các ủy ban lập pháp đối với các dòng vốn đầu tư công nghệ và vấn đề nhân quyền của Trung Quốc.
Sự leo thang khó lường của cuộc chiến tại Iran có thể đẩy giá dầu thế giới lên đỉnh điểm, đe dọa các mối quan hệ ngoại giao của Bắc Kinh tại Trung Đông.
Bóng ma của một Nhà Trắng cứng rắn hơn sau năm 2028
Mối quan hệ cá nhân nồng ấm giữa Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình từng giúp hai bên duy trì một khuôn khổ đối thoại thực dụng nhằm ngăn chặn đổ vỡ kinh tế toàn cầu. Ngược lại, những gương mặt tiềm năng kế nhiệm tại Washington từ cả hai đảng đều thể hiện quan điểm diều hâu và kiên quyết hơn đối với sự trỗi dậy của Trung Quốc.
Sự thận trọng của Bắc Kinh phản ánh tầm nhìn dài hạn của một nền ngoại giao lão luyện. Thay vì ngủ quên trên những lợi thế đàm phán tạm thời, việc tận dụng tối đa thời gian vàng để xây dựng hệ thống phòng thủ kinh tế tự chủ sẽ là chìa khóa quyết định vị thế của Trung Quốc trong trật tự thế giới đa cực đầy biến động.
