Kế hoạch mạng lưới điện ASEAN được thúc đẩy bởi nhu cầu năng lượng mới
Kế hoạch xây dựng mạng lưới điện chung cho Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vốn được đề xuất từ năm 1997 nay đang có tín hiệu tích cực. Theo ASEAN Power Centre, tính tới năm 2024, mới có 8 trong tổng số 18 dự án liên kết điện lực được vận hành, tạo ra khoảng 7,5 gigawatt công suất. Sự tăng trưởng nhanh chóng nhu cầu sử dụng điện từ trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu cùng với chuyển đổi năng lượng khu vực đang thổi luồng sinh khí mới cho sáng kiến này.
Ngày 18/8, tại khu nghỉ dưỡng St Regis Bali, Indonesia, đại diện các quỹ tài sản chủ quyền, vốn tổ chức và các gia đình giàu có hội tụ tham dự Diễn đàn Nusa Dua do South China Morning Post phối hợp cùng Danantara Indonesia tổ chức. Tại đây, các chuyên gia và nhà đầu tư cùng bàn thảo về triển vọng đầu tư vào mạng lưới điện ASEAN.
Thỏa thuận đa biên giới Singapore-Indonesia: Bước tiến quan trọng
Stefanus Hadiwidjaja, Giám đốc đầu tư quỹ tài sản chủ quyền Indonesia Danantara, nhấn mạnh việc Singapore và Jakarta đang đàm phán một hiệp định điện lực liên biên giới đầy tham vọng, được xem là bước khởi đầu quan trọng cho mạng lưới điện khu vực. Theo ông, dự án này thể hiện cam kết và tính cấp bách trong việc phát triển mạng lưới chung.
Theo thỏa thuận, Indonesia sẽ xuất khẩu ít nhất 3,4 gigawatt điện năng tái tạo, thân thiện với môi trường sang Singapore, chiếm khoảng 1/3 nhu cầu tiêu thụ điện của quốc gia này vào năm 2035. Dù còn nhiều vấn đề về quy định cần tháo gỡ, theo Stefanus, thách thức lớn hơn sẽ nằm ở mặt thương mại, như xác định những khách hàng lớn, đo đếm nhu cầu trong tương lai và thống nhất giá cả phù hợp hỗ trợ các khoản đầu tư trị giá hàng tỷ USD.
Ông cũng cho biết các hợp đồng mua bán điện dài hạn, khoảng 30 năm, sẽ rất cần thiết để đảm bảo khả năng tài chính của dự án. Stefanus chia sẻ rằng kế hoạch nội bộ đang được chuẩn bị để bảo đảm khả thi cho dự án và hy vọng đến năm 2029, điện năng sẽ được truyền tải thành công.
Tiềm năng từ các dự án năng lượng liên biên giới và nhỏ lẻ
Đồng thời tại diễn đàn, Arsjad Rasjid, người sáng lập kiêm chủ tịch quỹ đầu tư tư nhân Sriwijaya Capital, đánh giá đúng thời điểm để đẩy mạnh dự án mạng lưới điện ASEAN khi cung và cầu năng lượng trong khu vực đang chênh lệch lớn. Ông dẫn ví dụ về bang Sarawak của Malaysia cung cấp đến 300 megawatt điện năng cho khu vực Tây Kalimantan của Indonesia để minh họa mô hình năng lượng liên biên giới có thực.
Eric Wong, giám đốc của Celera – công ty chuyên về tài trợ vốn cổ phần và nợ tại Hồng Kông, đề xuất các văn phòng gia đình có thể tham gia đầu tư vào dự án theo hình thức 'chiến tranh du kích' bằng cách tập trung vào các dự án nhỏ trên khắp Indonesia. Ông cho rằng trong khi các quỹ lớn và tài sản chủ quyền chiếm ưu thế về quy mô vốn, các dự án nhỏ lại có lợi thế về sự linh hoạt và tốc độ triển khai để tạo ra hiệu quả nhanh.
Wong còn cho biết các dự án năng lượng tái tạo đòi hỏi vốn vay lớn, nên việc lãi suất cao sẽ gây khó khăn trong tài trợ cho các dự án quy mô lớn. Do đó, ông đề xuất đầu tư các nhà máy chuyển rác thành năng lượng nhỏ, vừa tạo điện vừa sản xuất các sản phẩm phụ hữu ích như nhiên liệu sinh học hay phân bón. Việc sử dụng thiết bị Trung Quốc giá rẻ giúp giảm chi phí xây dựng. Thêm vào đó, điện dư thừa ở vùng xa có thể cung cấp năng lượng cho các trung tâm xử lý AI, mở ra các nguồn thu mới dù không có kết nối lưới điện truyền thống.
Những điểm sáng trong đầu tư cơ sở hạ tầng năng lượng mới
Cả hai chuyên gia Wong và Arsjad đồng thuận rằng lợi thế thực sự trong quá trình chuyển đổi năng lượng ASEAN và xây dựng mạng lưới điện nằm ở các chủ thể sở hữu hệ thống "đường ống" điện năng như pin lưu trữ, mạng điện nhỏ (micro-grid) và các nhà máy điện từ rác thải (waste-to-energy). Đây là những tài sản linh hoạt, có thể thích ứng với biến động giá điện năng, tạo nhiều nguồn thu và có tiềm năng sinh lợi cao hơn hạ tầng truyền thống.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Mạng lưới điện ASEAN có tiềm năng phát triển lớn nhờ nhu cầu sử dụng điện từ AI và trung tâm dữ liệu gia tăng.
- Thỏa thuận điện lực liên biên giới Singapore-Indonesia là bước tiến đầu tiên quan trọng cho mạng lưới điện chung.
- Thách thức lớn nhất hiện nay là về mặt thương mại và quy định chứ không phải kỹ thuật.
- Các dự án điện nhỏ, linh hoạt như nhà máy điện rác có thể thu hút đầu tư nhờ chi phí xây dựng thấp và đa dạng nguồn thu.
- Chủ sở hữu hệ thống lưu trữ điện và lưới điện nhỏ có cơ hội sinh lời lớn nhờ tính linh hoạt và đa dạng hóa nguồn doanh thu.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







