Những kết quả nổi bật
Khảo sát khí hậu lần thứ tám của EIB, thực hiện cùng Ipsos bva từ ngày 3 đến 25/8 tại 27 nước EU, cho thấy:
- Ba phần tư người dân cho rằng việc chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch là cấp bách.
- 87% muốn việc chuyển sang năng lượng carbon thấp được ưu tiên, tăng từ 82% năm 2022.
- 52% cho rằng nên tập trung vào điện mặt trời, 37% chọn điện gió và chỉ 19% chọn điện hạt nhân.
- 55% muốn EU tự phát triển công nghệ sạch, kể cả khi tiến độ chậm hơn.
Đây là lần đầu tiên khảo sát đặt câu hỏi liệu người dân có coi quá trình chuyển đổi năng lượng là cấp bách hay không. Kết quả được điều chỉnh để đại diện cho dân số của từng quốc gia.
Chiến tranh Iran thay đổi nhận thức
Theo khảo sát, tại EU, khu vực phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, tác động của cuộc chiến với Iran trong việc đẩy giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao đã thuyết phục thêm nhiều người rằng năng lượng tái tạo là cách tốt nhất để giải quyết vấn đề chi phí.
*“Trong bối cảnh địa chính trị thay đổi nhanh chóng, đây vừa là điều đúng đắn cho hành tinh, vừa là lựa chọn thông minh cho nền kinh tế, nhằm giảm chi phí năng lượng cho doanh nghiệp và hộ gia đình.” — Nadia Calviño*
Mức ủng hộ hiện nay thậm chí cao hơn so với năm 2022, thời điểm châu Âu trải qua cuộc khủng hoảng năng lượng trước đó gắn với việc Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine.
Điện mặt trời dẫn đầu, hạt nhân kém phổ biến
Điện mặt trời là nguồn năng lượng được người dân EU ưa chuộng nhất, với 52% số người được hỏi cho rằng đây nên là trọng tâm, tiếp theo là điện gió với 37%. Chi phí lắp đặt pin mặt trời giảm mạnh trong những năm qua và khả năng triển khai trên mái nhà giúp nguồn năng lượng này gần gũi với người dân.
Ngược lại, điện hạt nhân chỉ nhận được 19% sự ủng hộ, là nguồn năng lượng carbon thấp kém phổ biến nhất. Quan điểm về hạt nhân vẫn chia rẽ ở châu Âu: một số nước như Pháp coi đây là trụ cột, trong khi nhiều nước khác lo ngại về an toàn, chất thải và chi phí.
Ưu tiên tự chủ công nghệ
Dù ủng hộ hành động khẩn cấp, người dân EU cũng đề cao tính tự chủ. Trung Quốc hiện dẫn đầu thế giới về công nghệ điện gió, điện mặt trời và pin, nhưng 55% số người được hỏi muốn EU tự phát triển công nghệ sạch của riêng mình, kể cả khi điều đó diễn ra chậm hơn.
Kết quả này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn về việc thay thế sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu bằng sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, đồng thời tạo áp lực lên các chính sách công nghiệp xanh của EU.
Vai trò của EIB và thềm COP31
Theo EIB, tài chính cho lĩnh vực năng lượng của ngân hàng này đã tăng gấp đôi kể từ năm 2022, đạt 33 tỷ euro, khoảng 37,06 tỷ USD, trong năm 2025. Cũng trong năm 2025, EIB đã ký kết 100 tỷ euro tài chính mới và dịch vụ tư vấn cho hơn 870 dự án.
Khảo sát được công bố ngay trước hội nghị COP31, trong bối cảnh một số nhà lãnh đạo chính trị và doanh nghiệp trên thế giới vẫn ủng hộ tiếp tục sử dụng dầu khí như một cách tạo việc làm và tăng trưởng. Kết quả cho thấy người dân châu Âu đang gửi thông điệp rõ ràng tới các nhà hoạch định chính sách.
