“Không nơi nào nằm ngoài giới hạn”
Ông Andrew Bowie cho rằng Anh cần thêm một lò phản ứng hạt nhân quy mô lớn thứ ba và khẳng định không khu vực nào của nước Anh, kể cả Scotland, sẽ bị loại trừ khỏi kế hoạch “phục hưng hạt nhân”. Ông cáo buộc SNP dùng luật quy hoạch được phân cấp để chặn mọi khoản đầu tư hạt nhân ở Scotland.
“Năng lượng là quyền hạn được bảo lưu của quốc hội có chủ quyền của Vương quốc Anh, và tôi đã chán ngấy việc SNP chơi trò với chính sách quy hoạch được phân cấp để chặn sự phục hưng hạt nhân của chúng ta. Nếu những người theo chủ nghĩa dân tộc muốn ngăn chúng tôi mang lại hàng nghìn việc làm, tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng cho nước Anh, tôi chỉ có một điều để nói: cứ việc tới đây.” — Andrew Bowie
Ông Bowie tuyên bố sẽ chấm dứt cách tiếp cận “phân quyền rồi bỏ mặc”, cho rằng điện hạt nhân mang lại việc làm, tăng trưởng và an ninh năng lượng, và rằng lập trường của SNP đi ngược lại khoa học cũng như dư luận.
Phản ứng gay gắt từ Edinburgh
Chính quyền Scotland lập tức bác bỏ đề xuất. Bộ trưởng Năng lượng Stephen Gethins cáo buộc Đảng Bảo thủ muốn áp đặt nhà máy điện hạt nhân lên các cộng đồng ở Scotland bằng cách tước bỏ quyền hạn của Quốc hội Scotland.
“Scotland không cần những nhà máy điện hạt nhân mới, vốn đắt đỏ, mất hàng chục năm mới vận hành và gây lo ngại lớn về an toàn công cộng và môi trường. Chúng ta cần tập trung phát triển nguồn năng lượng tái tạo đáng kinh ngạc của Scotland, vốn nhanh hơn, rẻ hơn và an toàn hơn hạt nhân.” — Stephen Gethins
Ông Gethins còn cho rằng tuyên bố của Đảng Bảo thủ cho thấy mối đe dọa đối với Scotland nếu đảng này trở lại cầm quyền, và là lý do Scotland cần “một khởi đầu mới với độc lập”.
Dầu khí Biển Bắc cũng là tâm điểm
Ông Bowie còn chỉ trích chính phủ Công đảng chậm trễ ra quyết định về hai mỏ dầu khí gây tranh cãi Rosebank và Jackdaw ở Biển Bắc, cho rằng Thủ tướng Andy Burnham lo sợ cử tri chuyển sang ủng hộ Đảng Xanh của ông Zack Polanski. Đảng Bảo thủ cam kết:
- Bãi bỏ thuế lợi nhuận bất thường đối với các công ty dầu khí.
- Chấm dứt lệnh cấm cấp giấy phép thăm dò dầu khí mới của Công đảng.
- Phê duyệt hai mỏ Jackdaw và Rosebank.
- Xây dựng lò phản ứng hạt nhân quy mô lớn thứ ba, kể cả tại Scotland.
Theo ông Bowie, lập trường này “không mang tính ý thức hệ mà mang tính thực dụng”, nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, việc làm và an ninh năng lượng. Tuy nhiên, các nhóm môi trường cho rằng việc mở rộng khai thác dầu khí đi ngược các cam kết khí hậu.
Cuộc giằng co về năng lượng và quyền tự trị
Theo khuôn khổ phân quyền của Anh, chính sách năng lượng thuộc thẩm quyền của chính phủ trung ương, nhưng quy hoạch lại được phân cấp cho Scotland, tạo ra vùng xám mà hai bên đang tranh chấp. Mọi nỗ lực ban hành luật vượt qua quyền quy hoạch của Scotland chắc chắn sẽ gây căng thẳng hiến định.
Những người ủng hộ điện hạt nhân cho rằng đây là nguồn năng lượng ổn định, ít phát thải, bổ sung cho điện gió vốn phụ thuộc thời tiết. Những người phản đối nhấn mạnh chi phí cao, thời gian xây dựng kéo dài và vấn đề chất thải phóng xạ. Cuộc tranh luận vì thế không chỉ về năng lượng mà còn về quan hệ giữa London và Edinburgh.

















