Hàng trăm cánh cổng trường có thể tiếp tục khép lại
Ngày 4/10, Bộ trưởng Édouard Geffray nói khoảng 400–500 trường trung học dự kiến phải tạm ngừng hoạt động một phần hoặc hoàn toàn vào ngày 5/10. Ông cho rằng một số trường có thể từng bước mở lại lớp, song khó có thể trở về trạng thái bình thường ngay sau nhiều ngày phong tỏa. Cần phân biệt đây là dự báo về tình hình ngày thứ Hai chứ không phải con số đóng cửa đã được kiểm chứng sau ngày học.
Các quyết định đình chỉ học tập được cơ quan quản lý lý giải bằng những tình huống không bảo đảm an toàn, từ hư hại cơ sở vật chất đến nguy cơ nhân viên bị tấn công. Theo số liệu Bộ trưởng nêu, 78 nhân viên ngành giáo dục đã bị thương và 24 cơ sở bị đốt hoặc tàn phá kể từ khi bất ổn bùng phát. Những con số đó phản ánh mức độ căng thẳng, nhưng không đồng nghĩa rằng mọi học sinh tham gia biểu tình đều có hành vi bạo lực.
Đằng sau hàng rào phong tỏa là những đòi hỏi học tập
Nhiều học sinh mô tả lớp quá đông, thiếu giáo viên thay thế và các tòa nhà không được bảo trì đầy đủ. Tại những khu vực thu nhập thấp quanh Paris, sự vắng mặt kéo dài của giáo viên làm trầm trọng thêm khoảng cách trong cơ hội học tập.
Áp lực lịch học, các yêu cầu thi cử và nền tảng tuyển sinh đại học Parcoursup cũng trở thành biểu tượng của sự bức bối tích tụ.
Những lời kêu gọi cải thiện trường lớp có sức lan tỏa vì chúng gắn với trải nghiệm hàng ngày của học sinh. Khi một tiết học bị hủy liên tiếp, hậu quả không chỉ là kiến thức bị bỏ lỡ mà còn là tâm lý lo lắng về khả năng thi cử. Học sinh muốn được lắng nghe như những người trực tiếp chịu tác động từ chính sách giáo dục; nhà trường, ngược lại, phải duy trì quyền học an toàn cho số đông, kể cả những người không tham gia phong tỏa.
Bạo lực và phản ứng của chính quyền gây chia rẽ
Theo các thông tin công bố đầu tháng 10, lực lượng chức năng đã thực hiện khoảng 5.000 vụ bắt giữ kể từ đầu tuần, trong đó nhiều người là thanh thiếu niên. Reuters và AP đưa tin về thương tích của người biểu tình, nhân viên nhà trường và cảnh sát; những vụ cháy, phá hoại hoặc hành hung đã làm tăng sức ép lên chính phủ. Tình trạng bắt giữ không tự động chứng minh người bị bắt có tội, cũng như chưa thể quy toàn bộ bạo lực cho một tổ chức.
Bộ trưởng Geffray cáo buộc các phần tử cực tả lợi dụng phong trào và đe dọa an toàn trường học. Ở chiều ngược lại, nghị sĩ Manuel Bompard của La France Insoumise chỉ trích việc ưu tiên biện pháp cưỡng chế thay vì đối thoại với các yêu cầu chính đáng. Hai cách nhìn đặt ra một câu hỏi khó: bảo vệ học sinh trước bạo lực bằng cách nào mà vẫn bảo đảm quyền biểu đạt và tập hợp ôn hòa?
Ngày 6/10 và bài toán khôi phục niềm tin
Các tổ chức học sinh dự kiến tiếp tục xuống đường ngày 6/10; một số nghiệp đoàn giáo dục cũng kêu gọi hành động. Tại thời điểm 4/10, đây vẫn là kế hoạch tương lai, chưa phải kết quả đã xảy ra. Bộ Giáo dục cho biết sẽ xúc tiến cơ chế thay thế giáo viên nhanh hơn, đồng thời mở các hướng thảo luận về thời khóa biểu, quy mô lớp, công trình trường học và sự tham gia của học sinh vào quyết sách.
Hiệu quả của các biện pháp đó không chỉ phụ thuộc số tiền dành cho trường học mà còn ở tiến độ triển khai và mức độ khác biệt giữa vùng giàu và vùng khó khăn. Việc công khai số vị trí tuyển dụng, thời gian bổ sung giáo viên và kế hoạch sửa chữa có thể giúp chuyển bất đồng thành những mục tiêu kiểm chứng được. Nếu thiếu kênh tham vấn đáng tin cậy, nguy cơ bất ổn tái diễn vẫn hiện hữu ngay cả khi cổng trường mở trở lại.

















