Nhà sử học Sokichi Tsuda và bài học lịch sử

Năm 1933, cùng thời điểm Nhật Bản rút khỏi Hội Quốc Liên, nhà sử học Sokichi Tsuda đã lên tiếng phản đối làn sóng chủ nghĩa dân tộc đang tăng cao tại nước này. Ông phê phán việc coi lại mọi tư tưởng của người Nhật trong quá khứ là duy nhất, đồng thời bác bỏ những ý tưởng dựa trên thực tế cuộc sống người dân Nhật hiện đại. Theo Tsuda, không tồn tại một tư tưởng Nhật Bản tự mãn, cô lập khỏi trào lưu tư duy toàn cầu.

Những năm sau đó, quan điểm nghiên cứu lịch sử của Tsuda bị lên án nặng nề. Theo ông, các câu chuyện trong "Kojiki" và "Nihon Shoki" vốn được các thế hệ sau sáng tạo lại chứ không hoàn toàn phản ánh chân thực lịch sử xuất xứ Nhật Bản và dòng dõi Hoàng gia. Sự thật này bị coi là xúc phạm đến uy nghi của Hoàng gia và Tsuda bị truy tố giữa năm 1940, năm được tính là năm thứ 2.600 của Hoàng gia Nhật Bản, dựa theo truyền thuyết về sự lên ngôi của Thiên hoàng Jimmu mà ông không thừa nhận.

Chính trị hiện đại và tranh luận về Luật Hoàng gia

Hiện nay, tại Thượng viện Nhật Bản, dự thảo sửa đổi Luật Hoàng gia đang được thảo luận và dự kiến sẽ được thông qua. Các phương tiện truyền thông và các thành viên đảng cầm quyền LDP nhấn mạnh cụm từ "truyền thống Hoàng gia kéo dài hơn 2.600 năm" như một khẩu hiệu củng cố sự ủng hộ cho việc kế vị Hoàng gia chỉ dựa trên dòng nam.

Advertisement300 × 250

Những phát biểu từ các lãnh đạo cao cấp của đảng LDP càng làm tăng thêm sự băn khoăn về tính khách quan và sự bao quát trong quá trình ra quyết định. Thủ tướng Sanae Takaichi tại Đại hội LDP tháng 4 đã khẳng định rằng việc kế vị theo dòng nam từ Thiên hoàng Jimmu là một "sự thật lịch sử". Cùng thời điểm, Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama công khai sử dụng thuật ngữ "năm Hoàng gia thứ 2.686" trong lễ khai mạc phiên giao dịch chứng khoán đầu năm, một cách đánh dấu thời gian dựa trên lịch cổ truyền Hoàng gia Nhật Bản.

Quan điểm của Tsuda và tiếng nói người dân ngày nay

Tsuda từng nhấn mạnh, trong thời đại hiện đại, khi người dân làm chủ toàn bộ quốc gia, Hoàng gia cũng chính là Hoàng gia của dân và chính người dân sẽ làm đẹp hay làm mất đi vẻ đẹp của "đức vua của chúng ta". Điều này đặt ra câu hỏi liệu các phiên thảo luận tại quốc hội về kế vị Hoàng gia có thật sự lắng nghe và phản ánh tiếng nói của người dân hay không khi các quyết định đang được xúc tiến gấp rút.

Sự thiếu vắng góc nhìn của người Nhật đương đại trong tranh luận về dòng kế vị Hoàng gia làm gia tăng những mối nghi vấn về sự công bằng và phù hợp của chính sách. Điều này cũng gợi nhớ lại những bài học từ lịch sử, khi các quan điểm không chính xác và cứng nhắc từng gây tổn hại cho xã hội.

Bài viết được trích từ góc nhìn "Yoroku" đăng trên báo Mainichi Shimbun, cho thấy sự cần thiết của việc đối thoại rộng rãi và mở hơn về vai trò của Hoàng gia và các giá trị thực tế trong xã hội hiện đại Nhật Bản.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Quan điểm lịch sử cần dựa trên bằng chứng và thực tế, tránh bị chi phối bởi chính trị hay truyền thống một chiều.
  • Việc bảo tồn Hoàng gia Nhật Bản cần cân nhắc tiếng nói của người dân hiện đại, không chỉ dựa trên truyền thuyết và lịch sử từ xa xưa.
  • Sự vội vàng trong sửa đổi Luật Hoàng gia có thể dẫn đến thiếu sót trong việc phản ánh nguyện vọng của toàn xã hội.
  • Những bài học lịch sử như trường hợp nhà sử học Tsuda nhắc nhở về rủi ro khi bỏ qua sự đa dạng trong tư tưởng.
  • Tranh luận về kế vị Hoàng gia là vấn đề không chỉ dành cho chính trị gia mà cần sự tham gia rộng rãi của người dân.

Đăng ký bản tin QMVN