Mỹ và Canada đối mặt căng thẳng thương mại mới khi ông Trump muốn hạn chế hàng hóa Canada trong hợp đồng chính phủ

Ngày 8/9/2026, Tổng thống Donald Trump chỉ đạo Cơ quan Dịch vụ Tổng hợp Mỹ phối hợp với Văn phòng Đại diện Thương mại bắt đầu loại hàng hóa có xuất xứ Canada khỏi chương trình Multiple Award Schedules, trừ khi Ottawa khôi phục điều Washington gọi là có đi có lại đầy đủ và công bằng. Reuters xác nhận chỉ đạo này, còn WSJ cho biết thời điểm thực thi và chi tiết áp dụng chưa được công bố. Đây là điểm quan trọng: yêu cầu chuẩn bị hạn chế không chứng minh mọi doanh nghiệp Canada đã mất toàn bộ hợp đồng liên bang. Chương trình cho phép cơ quan công quyền mua hàng hóa và dịch vụ thương mại theo những thỏa thuận được thiết lập trước.Ông Trump nói chương trình có giá trị hơn 50 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, đây là quy mô chung, không phải giá trị hợp đồng của doanh nghiệp Canada có nguy cơ bị ảnh hưởng. Muốn đánh giá tác động thực tế cần xác định sản phẩm, nhà cung ứng, hợp đồng và ngoại lệ cụ thể. Một doanh nghiệp có vốn Canada nhưng sản xuất tại Mỹ cũng không nhất thiết được đối xử giống hàng nhập khẩu từ Canada. Các công ty nên theo dõi hướng dẫn chính thức của GSA, rà soát nghĩa vụ hợp đồng và tránh tự ý hủy đơn hàng chỉ dựa trên tuyên bố chính trị.

Washington cho rằng quy định mua sắm của chính quyền liên bang và các tỉnh Canada gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ. Canada đã áp dụng chính sách ưu tiên hàng nội địa trong bối cảnh đáp trả những biện pháp thương mại của Mỹ. Những người ủng hộ chính sách mua sắm trong nước lập luận rằng ngân sách công có thể hỗ trợ việc làm và chuỗi cung ứng địa phương. Ngược lại, các nhà phê bình cảnh báo hạn chế đối ứng có thể làm giảm cạnh tranh, tăng chi phí và loại bỏ những doanh nghiệp đang tạo việc làm ở cả hai nước.Mỹ cũng có các quy định ưu tiên mua hàng nội địa, vì vậy việc so sánh công bằng phải xét phạm vi, ngưỡng áp dụng, ngoại lệ và cam kết quốc tế của từng chính sách. Không thể mặc nhiên coi mọi hình thức ưu tiên đều giống nhau. Vấn đề cốt lõi là hai chính phủ có thể xây dựng quyền tiếp cận thị trường minh bạch và có đi có lại hay không, đồng thời bảo đảm cơ quan công quyền mua được hàng hóa phù hợp với chi phí hợp lý. Đàm phán về tiêu chuẩn xuất xứ và quy trình đấu thầu có thể giảm tranh chấp mà không buộc bên nào từ bỏ lợi ích chính đáng.