Tốc độ lan truyền đáng báo động
Vụ việc xảy ra hôm 30/9, khi theo giới chức Israel, cơ phó của chuyến bay đâm cơ trưởng và tìm cách làm rơi máy bay chở 174 người, phần lớn là công dân Israel. Hành khách và tổ bay đã khống chế kẻ tấn công, máy bay hạ cánh an toàn xuống Tabuk, Ả Rập Xê Út. Nhưng trên mạng xã hội, một cuộc chiến khác đã bắt đầu.
Theo báo cáo của CAM, cáo buộc đầu tiên nhắm vào Israel xuất hiện 67 phút sau khi máy bay phát tín hiệu cấp cứu. Trong 12 giờ theo dõi, các nhà nghiên cứu ghi nhận gần 3.000 bài đăng như vậy trên nền tảng X.
Điều đáng chú ý ở đây không chỉ là khối lượng, mà là tốc độ.
Luận điệu "dàn dựng" chiếm ưu thế
Cụm từ "false flag" – ám chỉ một vụ tấn công được dàn dựng để đổ tội cho người khác – nhanh chóng trở thành từ khóa trung tâm. Theo CAM, phần lớn các bài đăng chứa cụm từ này đều quy trách nhiệm cho Israel hoặc người Do Thái, và tỷ lệ còn tăng dần theo thời gian.
Những con số chính trong báo cáo:
2.963 bài đăng trên X quy trách nhiệm cho Israel, Mossad, Thủ tướng Netanyahu, người theo chủ nghĩa Zion hoặc người Do Thái trong 12 giờ.
Khoảng 72% trong số 4.136 bài đăng chứa cụm từ "false flag" cổ súy thuyết âm mưu đổ lỗi cho Israel hoặc người Do Thái.
Tỷ lệ này tăng lên 81% và 82% trong hai khung giờ theo dõi cuối cùng.
Vụ việc dường như đã trở thành chất liệu cho những kẻ cổ súy thuyết âm mưu bài Do Thái chỉ trong vòng một giờ.
Khi nạn nhân bị biến thành thủ phạm
Tổ chức phi lợi nhuận CyberWell, chuyên chống nội dung bài Do Thái trên mạng xã hội, cũng ghi nhận các tuyên bố cho rằng người Israel đã cướp hoặc dàn dựng vụ tấn công. Theo tổ chức này, đây là biểu hiện của một thuyết âm mưu bài Do Thái rộng hơn, mô tả người Do Thái hoặc người Israel như những kẻ tự dàn dựng các cuộc tấn công nhằm vào chính mình.
Bà Tal-Or Cohen Montemayor, giám đốc điều hành CyberWell, cảnh báo những câu chuyện như vậy không vô hại: chúng có thể nuôi dưỡng hận thù và dẫn tới bạo lực thực tế nhằm vào cộng đồng Do Thái.
"Những câu chuyện này biến nạn nhân thành thủ phạm." – Tal-Or Cohen Montemayor
Khoảng trống thông tin – mảnh đất của tin đồn
Giới chức vẫn chưa công bố động cơ của kẻ tấn công. Hãng FlyDubai ngay từ đầu đã kêu gọi các bên tránh suy đoán vội vàng trong khi nhà chức trách thu thập dữ kiện. Chính khoảng trống thông tin ấy lại trở thành mảnh đất màu mỡ cho tin đồn và thuyết âm mưu, theo nhiều hướng khác nhau.
Các chuyên gia khuyến nghị người dùng mạng xã hội kiểm chứng nguồn tin, cảnh giác với những lời giải thích "quá nhanh, quá gọn", và chờ đợi kết quả điều tra chính thức trước khi chia sẻ.
