Câu trả lời của một người đi qua nhiều vụ án
Người lãnh đạo công an ấy đã có nhiều thành tích, được đồng đội và người dân tin cậy. Ông từng tiếp xúc với nhiều loại tội phạm, chỉ đạo và tham gia giải quyết những vụ án lớn, đồng thời lắng nghe vô số lời khai của người bị hại. Công việc cho ông thấy cả sự lạnh lùng của hành vi phạm tội lẫn nỗi đau phía sau mỗi hồ sơ. Khi được hỏi điều gì in đậm nhất, ông không nói về chiến công. Càng đi qua nhiều mất mát, ông càng hiểu tính mạng con người không thể đem đặt cược trong một phút cùng quẫn.
Ông nhớ những người từng tin rằng khó khăn hiện tại đã khép lại mọi con đường. Tuyệt vọng thường thu hẹp tầm nhìn, khiến một đêm tối bị nhầm thành toàn bộ cuộc đời. Bởi vậy, điều ông nhấn mạnh không phải sức mạnh của chức vụ hay kinh nghiệm phá án, mà là khả năng tự giữ mình trong thời khắc mong manh: con người cần phải vượt qua được “30 giây ấy”, để thời gian tiếp tục, để người khác kịp bước vào câu chuyện và để tâm trí nhìn thấy điều cơn đau đang che khuất.
Con người cần phải vượt qua được 30 giây ấy.
Ba mươi giây là một biểu tượng, không phải chiếc đồng hồ định mệnh
Không có bằng chứng cho thấy mọi khủng hoảng tự sát đều diễn ra đúng trong 30 giây. Mỗi con người có hoàn cảnh, sức khỏe tinh thần và mức độ nguy hiểm khác nhau.
Nếu biến con số thành công thức, chúng ta có thể vô tình xem nhẹ những người phải chiến đấu hàng giờ, hàng tháng hoặc nhiều năm. Giá trị của lời kể nằm ở một ý khác: giữa xung lực và hành động cần tạo thêm thời gian, thêm khoảng cách và thêm sự hiện diện của con người.
Các cơ quan y tế công cộng nhấn mạnh việc xây dựng môi trường an toàn có thể tăng thời gian và không gian giữa quyết định với hành động. Trong đời sống, điều đó có thể bắt đầu bằng những việc rất nhỏ: rời khỏi nơi đang ở một mình, đến chỗ có người đáng tin, đặt các vật nguy hiểm ra xa, hoãn mọi quyết định không thể đảo ngược và nói thành lời rằng mình đang không an toàn. Không ai phải chứng minh sức mạnh bằng cách chịu đựng cô độc.
Khi một người nói rằng họ không muốn sống nữa
Người đang khủng hoảng cần được tin và được bảo vệ, không cần nghe lời trách móc rằng họ yếu đuối hay ích kỷ. Họ có thể nói thẳng với một người tin cậy: “Tôi đang nghĩ đến tự sát và tôi cần bạn ở bên.” Sau đó, hãy tìm hỗ trợ chuyên môn càng sớm càng tốt từ bác sĩ, chuyên gia sức khỏe tâm thần hoặc cơ sở cấp cứu. Nếu nguy hiểm trước mắt, đừng ở một mình, hãy gọi dịch vụ khẩn cấp tại địa phương hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất.
Người thân cũng không cần trở thành chuyên gia mới có thể giúp. Có thể hỏi trực tiếp, bình tĩnh: “Bạn có đang nghĩ đến việc tự sát không?” Câu hỏi rõ ràng không gieo ý nghĩ ấy vào đầu người khác; nó mở một cánh cửa để họ nói thật. Hãy lắng nghe, tránh tranh luận, không hứa giữ bí mật khi sinh mạng đang bị đe dọa và ở lại cho đến khi có người chuyên môn tiếp nhận. Một cuộc trò chuyện không giải quyết mọi vấn đề, nhưng có thể giữ lại thời gian quý giá.
Bối cảnh của một vấn đề có thể phòng ngừa
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hơn 720.000 người tử vong do tự sát mỗi năm, còn nguyên nhân thường là sự đan xen của yếu tố xã hội, tâm lý, sinh học, văn hóa và môi trường. Mất mát, cô đơn, bạo lực, bệnh tật, nợ nần hoặc xung đột quan hệ có thể làm nguy cơ tăng lên, nhưng không một nguyên nhân đơn lẻ nào định nghĩa toàn bộ con người. Điều trị phù hợp, mối quan hệ nâng đỡ và môi trường an toàn đều có thể tạo khác biệt.
WHO cũng cảnh báo cách truyền thông kể chuyện có thể làm suy yếu hoặc củng cố nỗ lực phòng ngừa. Bài viết có trách nhiệm tránh mô tả phương thức, tránh lãng mạn hóa cái chết và tập trung vào khả năng vượt qua khủng hoảng. Đó cũng là bài học rộng hơn từ lời người lãnh đạo công an: xã hội không chỉ cần khuyên một người “hãy mạnh mẽ”, mà phải tạo ra nơi họ được nói, được chữa trị và được ở bên mà không bị phán xét.

















