Chính sách điều chỉnh để giảm gánh nặng cho ngành công nghiệp

Vào ngày 17/7/2026, Ủy ban châu Âu (EC) đã chính thức đề xuất một cuộc cải cách hệ thống giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính (SEQE) của Liên minh châu Âu nhằm ứng phó với giá năng lượng tăng cao và những lo ngại về tác động tới ngành công nghiệp của ít nhất mười quốc gia thành viên, trong đó có Ý và Ba Lan. Đây là bước đi quan trọng trong một cuộc tranh cãi gay gắt giữa các quốc gia, nhà sản xuất cũng như các tổ chức phi chính phủ liên quan tới chính sách môi trường.

Hệ thống SEQE áp dụng nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, được giới thiệu từ năm 2005, giúp các ngành công nghiệp cắt giảm 50% lượng phát thải CO2, tương đương khoảng 1 tỷ tấn khí nhà kính mỗi năm trong các lĩnh vực áp dụng. Đồng thời, hệ thống này cũng mang lại hơn 270 tỷ euro doanh thu cho ngân sách EU từ hoạt động mua bán hạn ngạch phát thải.

Quyết định giữ hạn ngạch miễn phí vượt thời hạn 2030

Trước đây, các doanh nghiệp năng lượng nặng như sản xuất thép và xi măng được cấp các hạn ngạch phát thải miễn phí để hỗ trợ trong giai đoạn chuyển đổi. Theo quy định cũ, hạn ngạch miễn phí dự kiến sẽ chấm dứt vào năm 2034 nhằm đáp ứng mục tiêu giảm phát thải đạt 72,5% vào năm 2035 so với mức năm 1990 và 90% giảm vào năm 2040 của Liên minh châu Âu.

Advertisement300 × 250

Tuy nhiên, đề xuất mới của EC cho phép duy trì cấp hạn ngạch miễn phí vượt qua năm 2030, với quỹ hạn ngạch giảm dần, nhằm giảm sức ép chi phí cho các doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và tăng giá khí thải lên khoảng 80 euro mỗi tấn CO2.

Ông Pascal Canfin, nghị sĩ châu Âu thuộc nhóm trung dung, nhận xét rằng "hạn ngạch miễn phí vẫn được duy trì nhưng giảm dần, đồng thời có điều kiện là các công ty phải đầu tư vào các dự án khử carbon. Đây là một nguyên tắc hợp lý và phù hợp với tình hình hiện nay."

Tranh cãi và thách thức trong quá trình đàm phán

Việc điều chỉnh này được xem là một sự lùi bước trong việc thực thi các luật khí hậu của EU, nối tiếp những thay đổi nới lỏng quy định về bán xe chạy xăng, yêu cầu minh bạch về hoạt động liên quan đến khí hậu của doanh nghiệp hay các quy định về chống nạn phá rừng trong 18 tháng vừa qua. Những thay đổi này phần lớn được thúc đẩy bởi phe cánh hữu tại Nghị viện châu Âu, được sự ủng hộ của các nhóm cực hữu.

Dự kiến các phiên đàm phán sẽ gặp nhiều khó khăn không chỉ giữa các nghị sĩ châu Âu mà còn giữa các quốc gia thành viên. Một số quốc gia như Ý và Ba Lan đã hình thành nhóm có thể tạo ra sự cản trở quan trọng đối với dự luật này. Trong khi đó, vị trí của Pháp và Đức có thể mang tính quyết định trong việc định hướng kết quả cuối cùng. Hiện tại, Liên minh châu Âu vẫn đang gặp khó khăn trong việc coi các chính sách khí hậu như một động lực tăng trưởng kinh tế.

Với động thái mới nhất này, EC lựa chọn ưu tiên sự tăng trưởng kinh tế và ổn định ngành công nghiệp, thay vì áp đặt các mục tiêu khí hậu nghiêm ngặt ngay lập tức, nhằm giữ cân bằng lợi ích trong bối cảnh nhiều khó khăn hiện nay.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Ủy ban châu Âu đề xuất điều chỉnh hệ thống giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính vào ngày 17/7/2026.
  • Hệ thống SEQE đã giúp giảm 50% lượng CO2 của các ngành công nghiệp áp dụng kể từ 2005 và tạo ra hơn 270 tỷ euro doanh thu.
  • Hạn ngạch miễn phí cho các doanh nghiệp sẽ được kéo dài vượt mốc 2030 nhưng giảm dần, kèm điều kiện đầu tư khử carbon.
  • Đề xuất nhận được sự ủng hộ từ một số nghị sĩ, đồng thời gây tranh cãi gay gắt giữa các quốc gia thành viên và phe phái trong EP.
  • EU vẫn đang đối mặt với thách thức khi xem chính sách khí hậu như một động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đăng ký bản tin QMVN