Chiến dịch lấy sinh mạng làm luận cứ
Thay vì chỉ thuyết phục bằng hồ sơ kỹ thuật, Tesla chọn cách đánh vào dư luận. Trong một bài đăng trên X hồi tháng 9/2026, hãng cho rằng trung bình mỗi ngày châu Âu có 53 người thiệt mạng vì tai nạn giao thông, phần lớn có thể ngăn chặn bằng công nghệ hiện có, nhưng lợi ích ấy lại đang bị “khóa sau bộ máy quan liêu”. Tại cuộc họp cổ đông năm ngoái, Elon Musk còn ví những cuộc trao đổi với giới quản lý châu Âu như “một tiểu thuyết của Franz Kafka” và kêu gọi khách hàng gây sức ép.
Khi Bộ trưởng Giao thông Pháp Philippe Tabarot hồi tháng 7 tuyên bố Paris chưa thể ủng hộ việc mở rộng FSD trên toàn EU vì lo ngại an toàn, Musk lập tức phản pháo. Ngay sau đó, tài khoản của ông Tabarot bị người ủng hộ Tesla tràn vào, có người viết rằng mọi cái chết lẽ ra công nghệ này ngăn được sẽ bị đổ lên đầu ông. Hồ sơ công khai cho thấy cơ quan chức năng Thụy Điển và Na Uy cũng nhận hàng chục thư điện tử với lời lẽ tương tự.
Trì hoãn phê duyệt FSD ở Pháp sẽ phải trả giá bằng sinh mạng.
Những con số chưa đứng vững
Bảy nhà nghiên cứu an toàn giao thông được Reuters mời phân tích nghiên cứu châu Âu của Tesla đều kết luận rằng tài liệu này không chứng minh được luận điểm trung tâm: FSD ngăn chặn tai nạn chết người. Nghiên cứu so sánh xe dùng FSD do kỹ sư lái thử chuyên nghiệp điều khiển với toàn bộ xe Tesla của người dùng phổ thông, nhưng quãng đường chạy bằng FSD chỉ vài chục đến vài trăm nghìn dặm, quá nhỏ so với hàng trăm triệu dặm của nhóm đối chứng. Thay vì đếm va chạm, Tesla dùng các hành vi lái xe làm thước đo “thay thế”:
- Bóp còi
- Tần suất bật xi nhan thấp
- Tăng tốc hoặc giảm tốc đột ngột
- Kích hoạt phanh khẩn cấp tự động
- Vào cua gắt
Theo giới chuyên gia, còi và xi nhan là chỉ dấu nguy cơ kém tin cậy; phanh gấp có giá trị hơn nhưng mối liên hệ với tỷ lệ tai nạn chưa được xác lập. Việc dùng tài xế chuyên nghiệp, vốn hiểu rõ khi nào cần can thiệp, càng khiến phép so sánh khập khiễng. Chính phần chú thích nhỏ của Tesla thừa nhận các so sánh không thể xem là “ước tính nhân quả”, một lời thú nhận vắng bóng trong các bài đăng rầm rộ trên mạng.
Khi bắt đầu nói đến ‘số mạng sống được cứu’, mọi thứ trở nên vô nghĩa.
Cơ quan thẩm định và câu hỏi về sự độc lập
Đánh giá của RDW có tầm quan trọng đặc biệt, bởi quy trình của EU đòi hỏi một quốc gia thành viên đứng ra bảo trợ công nghệ trước khi đưa ra bỏ phiếu toàn khối. Hàng trăm trang thư từ mà Reuters thu thập cho thấy Tesla nhiều lần phản đối chi phí, phương pháp và thời gian thẩm định, từ hóa đơn 365.000 euro cho năm tháng làm việc đến việc thanh tra viên phải trực tiếp chứng kiến thử nghiệm.
Có lúc, nhân viên RDW mời Tesla góp ý cách “điều chỉnh hoặc giảm bớt” khối lượng công việc và nhấn mạnh “mục tiêu chung” giữa hai bên.
RDW khẳng định họ đánh giá mọi nhà sản xuất một cách khách quan, độc lập, và việc trao đổi với doanh nghiệp là thông lệ. Tuy nhiên, giáo sư luật Bryant Walker Smith của Đại học South Carolina đặt câu hỏi liệu việc mặc cả những khoản chi phí nhỏ, so với doanh thu 95 tỷ USD của Tesla, có phải là cách gián tiếp để giảm bớt sự giám sát hay không.
Một cơ quan như RDW cần thật cứng rắn mà nói rằng: Không, đây là điều chúng tôi thấy cần thiết.
Những tiếng nói thận trọng
Không phải nơi nào ở châu Âu cũng xuôi chiều. Cơ quan Giao thông Thụy Điển đã gửi thư khuyến nghị bỏ phiếu phản đối nếu Tesla không loại bỏ khả năng cho phép xe chạy vượt tốc độ quy định. Các tổ chức an toàn giao thông, trong đó có Hội đồng An toàn Giao thông châu Âu (ETSC), vận động Ủy ban châu Âu tạm dừng tiến trình cho tới khi có kiểm định công khai.
Kỹ sư trưởng Stein-Helge Mundal thuộc Cơ quan Quản lý Đường bộ Na Uy cảnh báo rằng cái tên “Full Self-Driving” dễ khiến người lái tin hệ thống làm được nhiều hơn thực tế, và coi những tuyên bố về số mạng người được cứu chỉ là lời tiếp thị. Lithuania và Cộng hòa Séc thì khẳng định chiến dịch mạng xã hội không ảnh hưởng tới quyết định của họ.
“Chúng tôi không phê duyệt các hệ thống vì chúng được ưa chuộng, và cũng không bác bỏ chúng vì chúng gây tranh cãi.” – Stein-Helge Mundal
Lá phiếu định hình tương lai
Để được phê duyệt toàn EU, Tesla cần sự ủng hộ của ít nhất 55% số nước thành viên, đại diện 65% dân số khối, ngưỡng khiến Đức, Pháp và Italy gần như nắm quyền phủ quyết. Nếu thành công, Tesla sẽ là hãng đầu tiên được phép dùng hệ thống hỗ trợ lái rảnh tay trên mọi tuyến đường ở EU, thay vì chỉ trên đường cao tốc như hiện nay. Với một doanh nghiệp có giá trị vốn hóa khoảng 1.500 tỷ USD, phần lớn dựa trên niềm tin vào xe tự lái, đây là ván cược lớn hơn nhiều so với một tấm giấy phép.

















