Hàng rào thùng rác trước cổng trường

Theo hãng tin AP, sáng 6/10, trước trường trung học Hélène Boucher ở quận 20 của Paris, học sinh xếp những thùng rác và xe đạp nằm nghiêng thành một hàng rào tạm. Cũng như hàng trăm trường khác trên cả nước, ngôi trường đã đóng cửa. Nhà chức trách bắt đầu đóng cửa trường học từ tuần trước nhằm hạ nhiệt phong trào sau những thiệt hại lan rộng và thương tích gia tăng.

Một hình ảnh đáng chú ý tại Hélène Boucher là các phụ huynh và người lớn đứng chắn giữa học sinh và lực lượng cảnh sát đang theo dõi. Truyền thông Pháp cũng ghi nhận biểu tình ở nhiều thành phố khác, trong khi các công đoàn lao động kêu gọi người lao động xuống đường chiều cùng ngày để ủng hộ học sinh.

Từ một ngôi trường thiếu giáo viên

Theo Bộ trưởng Giáo dục Édouard Geffray, phong trào khởi phát từ một trường trung học ở Créteil, ngoại ô Paris, nơi thiếu ba giáo viên, một phó hiệu trưởng, một nhân viên xã hội và một chuyên viên tâm lý học đường. Từ đó, những bức xúc lan nhanh, tập trung vào một số vấn đề chung:

  • Lớp học xuống cấp, thiếu cả bàn ghế, nóng như lò vào mùa hè vì không có điều hòa, thậm chí có chuột.
  • Thiếu giáo viên và nhân viên hỗ trợ, đặc biệt ở các trường thuộc khu vực khó khăn.
  • Khối lượng học tập nặng nề, với số giờ học bắt buộc của học sinh trung học Pháp thuộc hàng cao nhất châu Âu.

Theo Bộ Nội vụ Pháp, riêng ngày 1/10 đã có 1.027 trong tổng số khoảng 3.700 trường trung học bị ảnh hưởng bởi phong trào, trong đó 222 trường bị phong tỏa.

Bàn tay sắt và những vết thương

Phản ứng của chính phủ rất mạnh tay. Tuần trước, cảnh sát bắt giữ hơn 5.000 người, 85% là trẻ vị thành niên. Thủ tướng Sébastien Lecornu triệu tập cuộc họp khủng hoảng và yêu cầu các bộ trưởng hủy các chuyến công tác.

Advertisement300 × 250

Bộ trưởng Geffray cho biết 235 người phía ngành giáo dục bị thương, gồm 65 nhân viên và 160 học sinh; ở Marseille, nhân viên một trường bị tạt xăng, còn tại Nantes, sảnh trường Nelson Mandela bị thiêu rụi.

Bạo lực sẽ không tước đi quyền cơ bản được học tập của học sinh chúng ta.

- Édouard Geffray

Thế nhưng, việc sử dụng hơi cay và vũ khí chống bạo động với thiếu niên lại đổ thêm dầu vào lửa. Juliette Estiville, một giáo viên tiếng Tây Ban Nha, kể rằng chính sự trấn áp đã thôi thúc cô đứng về phía học sinh.

Cuộc chiến diễn ngôn chính trị

Sau cuộc họp khủng hoảng, Văn phòng Thủ tướng cho biết cơ quan tình báo coi tình trạng bất ổn là một sự vận động có tổ chức của đảng cánh tả La France Insoumise (LFI) và các nhóm cực tả. Bộ trưởng Geffray cũng cho rằng phong trào đã bị “các nhóm nhỏ cực kỳ bạo lực” lợi dụng.

LFI bác bỏ cáo buộc. Nghị sĩ Manuel Bompard mỉa mai rằng không hề có truyền đơn hay lời kêu gọi nào từ đảng của ông, và thay vì đổ lỗi, nên hỏi vì sao các nghị sĩ ở những khu vực khác không lên tiếng. Với cuộc bầu cử tổng thống năm 2027 đang đến gần, phong trào học sinh nhanh chóng trở thành chiến trường chính trị.

Phép thử sức bền

Ngày 6/10 vì thế mang ý nghĩa quyết định: hoặc phong trào duy trì được sức sống khi trường học đóng cửa và các vụ bắt giữ tiếp diễn, hoặc nó dần lắng xuống trước áp lực của chính quyền. Sự tham gia của công đoàn có thể mở rộng phong trào ra ngoài cổng trường.

Dù kết cục ra sao, những chiếc bàn gãy, trần nhà dột và lớp học thiếu thầy đã trở thành biểu tượng của một khoảng cách sâu sắc trong xã hội Pháp. Khi học sinh ở các khu vực khó khăn cảm thấy cơ hội của mình bị bỏ quên, câu hỏi không chỉ là trật tự công cộng, mà là lời hứa bình đẳng của nền Cộng hòa.

Đăng ký bản tin QMVN