Chiêu thức đổi tên phụ phí thành gói hội viên và phí dịch vụ
Tại Úc, ước tính có ít nhất 1,2 triệu giao dịch thanh toán tiền thuê nhà được thực hiện mỗi tháng thông qua các ứng dụng công nghệ của bên thứ ba, phần lớn theo chỉ định bắt buộc từ các đại lý môi giới bất động sản. Khi Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) ban hành lệnh cấm thu phụ phí quẹt thẻ tín dụng từ ngày 1 tháng 10, nền tảng OurProperty đã lập tức thông báo ngừng chấp nhận thanh toán thẻ trực tiếp trên toàn quốc, chuyển toàn bộ giao dịch sang cổng thanh toán mới Pay4it với mức "phí dịch vụ" đúng bằng 1,95%.
Các đại lý sẽ không bao giờ chịu hấp thụ khoản tiền đó; họ sẽ chuyển sang cho chủ nhà, và chủ nhà cuối cùng lại tăng tiền thuê lên.
Đặc biệt tại bang Victoria — nơi chính quyền chuẩn bị ban hành lệnh cấm toàn diện các đại lý và chủ nhà thu phí thanh toán tiền thuê — OurProperty đã đưa ra hệ thống "hội viên" mới. Theo đó, người thuê phải đóng gói hội viên Bạch Kim (Platinum) trị giá 1,95% tiền thuê hằng tháng thì mới được miễn phí dịch vụ khi thanh toán qua thẻ, biến một khoản phụ phí bị cấm thành một gói dịch vụ thành viên có thu phí định kỳ.
Sự bức xúc của người thuê nhà giữa cơn bão chi phí sinh hoạt
Cách thức các công ty công nghệ biến tướng chi phí phụ thu thành gói đăng ký hội viên đã khiến nhiều người thuê nhà tại các đô thị lớn vô cùng bất bình. Việc cố tình làm cho các kênh thanh toán miễn phí trở nên phức tạp, khó tiếp cận và bất tiện bị xem là một hành vi phi đạo đức kinh doanh nhằm trục lợi từ người yếu thế trong thời kỳ lạm phát cao.
“Việc họ cố tình biến các phương thức thanh toán tiền thuê nhà miễn phí trở nên khó khăn là điều hết sức tồi tệ, đặc biệt là giữa cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt hiện nay.” – Hazel Kearns-Rees
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các dự án nhà ở xây để cho thuê (build-to-rent) tại Melbourne, nơi cư dân bị ban quản lý tòa nhà thúc ép cài đặt cổng thanh toán phần mềm Yardi với mức phí dịch vụ 1,99% bị che giấu. Chỉ sau khi cư dân phát hiện bị thu lén hơn 54 AUD ngoài tiền thuê hằng tháng và đệ đơn khiếu nại lên Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng bang Victoria, khoản phụ phí này mới chịu bị gỡ bỏ.
Cơ quan quản lý vào cuộc và quyền lợi pháp lý của người thuê
Trước phản ánh của công chúng, các chuyên gia tài chính và cơ quan quản lý nhà nước đã lên tiếng khẳng định việc đơn thuần đổi tên phụ phí thành "phí hội viên" không thể coi là hợp pháp theo tinh thần của luật nếu bản chất vẫn là thu tiền để xử lý giao dịch. Tiến sĩ Fengfei Li từ Đại học Deakin nhấn mạnh rằng người tiêu dùng hoàn toàn có quyền yêu cầu nền tảng giải trình bản chất chi phí và từ chối các dịch vụ không bắt buộc.
Luật pháp tại mọi tiểu bang của Úc đều quy định rõ ràng: chủ sở hữu bất động sản và bên quản lý bắt buộc phải cung cấp ít nhất một phương thức thanh toán tiền thuê hoàn toàn miễn phí. Cơ quan Thương mại Công bằng New South Wales (NSW Fair Trading) cùng Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng bang Victoria đã kêu gọi bất kỳ ai nghi ngờ mình bị lừa đóng phí hội viên hoặc phụ phí trá hình hãy lập tức liên hệ với cơ quan chức năng để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
