Đòn giáng nguồn cung kép và quyết sách mở kho cứu trợ của G7
Nền kinh tế châu Âu đang hứng chịu tác động nặng nề từ sự đứt gãy đồng thời hai nguồn cung cấp dầu diesel huyết mạch trên thế giới. Trước khi xung đột quân sự tại Trung Đông bùng phát, khu vực Vùng Vịnh và Nga từng đáp ứng gần một phần ba tổng lượng diesel xuất khẩu trên toàn cầu. Tuy nhiên, các báo cáo tài chính quốc tế cho thấy các chuyến tàu chở dầu từ Vùng Vịnh trong tháng 8 đã sụt giảm tới 75%, trong khi dòng chảy nhiên liệu từ Nga cũng tụt xuống chỉ còn khoảng một phần năm so với mức đỉnh điểm hồi đầu năm.
Sự hụt hẫng nguồn cung trầm trọng đã buộc các nhà lãnh đạo G7 và IEA phải kích hoạt phương án mở kho khẩn cấp 100 triệu thùng dầu thô và sản phẩm tinh chế. Trong đó, khối lượng dầu diesel giải tỏa ngay trong 20 ngày đầu tiên được kỳ vọng sẽ nhanh chóng hạ nhiệt giá bán lẻ khoảng 0,10 đến 0,15 euro mỗi lít.
Dẫu vậy, giới chuyên gia phân tích cảnh báo các nhà máy lọc dầu tại Mỹ hiện đã vận hành chạm trần công suất tối đa và không thể bù đắp hoàn toàn khoảng trống khổng lồ của thị trường thế giới.
Mọi quyết định xả kho dự trữ lúc này về bản chất chỉ là giải pháp câu giờ, bởi tổng nguồn cung dầu diesel toàn cầu vẫn đang thấp hơn rất nhiều so với tổng nhu cầu tiêu thụ thực tế.
Kế hoạch xả 100 triệu thùng dầu và nhiên liệu của G7 tập trung ưu tiên bổ sung nguồn diesel trong 20 ngày đầu.
Dòng cung ứng diesel từ Vùng Vịnh sụt giảm 75% trong khi nguồn hàng từ Nga giảm tới 80% do đứt gãy chuỗi phân phối.
Mức giảm giá dự kiến từ 0,10 đến 0,15 euro/lít chỉ đóng vai trò xoa dịu áp lực tài chính ngắn hạn cho người tiêu dùng.
Nguy cơ xói mòn lá chắn an ninh và bóng ma lạm phát dây chuyền
Việc rút bớt nhiên liệu từ kho dự trữ đang đặt các chính phủ châu Âu vào một thế tiến thoái lưỡng nan về an ninh năng lượng dài hạn. Tính đến cuối tháng 6, toàn bộ Liên minh châu Âu chỉ nắm giữ khoảng 36 triệu tấn dầu diesel dự trữ chiến lược, tương đương với vỏn vẹn hai tháng tiêu thụ bình thường của khu vực. Việc tiêu hao lượng đệm an toàn này đồng nghĩa với việc châu Âu sẽ hoàn toàn mất đi khả năng tự vệ nếu các tuyến hàng hải năng lượng quốc tế tiếp tục bị phong tỏa hoặc các nhà máy lọc dầu chịu thêm tổn hại.
Đồng thời, đà tăng giá nhiên liệu đang châm ngòi cho một làn sóng lạm phát đình đốn mới trên quy mô toàn cầu. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, giá diesel tại Istanbul đã duy trì mức tăng tới 61% so với giai đoạn trước xung đột, đẩy chi phí vận tải lương thực và hàng hóa tiêu dùng leo thang chóng mặt. Lãnh đạo IEA đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép rằng giá nhiên liệu công nghiệp leo thang sẽ sớm chuyển hóa thành cú sốc lạm phát toàn cầu, làm suy yếu đà phục hồi kinh tế của các quốc gia.
Việc giá dầu diesel leo thang phi mã sẽ sớm trở thành ngòi nổ đẩy tỷ lệ lạm phát gia tăng mạnh mẽ trên khắp thế giới.
Kho dự trữ 36 triệu tấn diesel của EU chỉ đủ đáp ứng nhu cầu duy trì hoạt động kinh tế trong hai tháng.
Việc tái lập kho dự trữ chiến lược phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ khôi phục sản xuất của các nhà máy lọc dầu Trung Đông.
Giá diesel tăng vọt tại các quốc gia cửa ngõ như Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo làn sóng lạm phát đình đốn lan rộng.














