Một cuộc đua sít sao
Theo Tòa án Bầu cử Tối cao Brazil, không ứng viên nào đạt đa số tuyệt đối cần thiết để thắng ngay vòng đầu. Gần 159 triệu cử tri được kêu gọi đi bầu tại hơn 94.000 điểm bỏ phiếu trong nước và ở nước ngoài, đồng thời lựa chọn thống đốc, nghị sĩ liên bang, nghị sĩ bang và một phần Thượng viện.
- Ông Flávio Bolsonaro dẫn đầu với 47,16% số phiếu, ông Lula đạt 45%, còn mười ứng viên khác chia nhau phần còn lại.
- Bà Michelle Bolsonaro, vợ cựu Tổng thống Jair Bolsonaro và là mẹ kế của ông Flávio, giành một ghế Thượng viện tại Đặc khu Liên bang dù chưa từng giữ chức vụ công.
- Nếu ông Flávio thắng, Brazil sẽ gia nhập nhóm Argentina, Chile, Colombia, Costa Rica và Peru, những nước gần đây bầu ra các chính phủ có quan điểm gần với ông Trump.
Kết quả cho thấy cánh hữu Brazil vẫn giữ được sức mạnh đáng kể dù ông Jair Bolsonaro đang thụ án. Với ông Lula, người đã thắng sít sao năm 2022, cuộc đua vòng hai sẽ là phép thử khó khăn để thuyết phục những cử tri còn do dự.
Hai tầm nhìn đối lập
Sau khi bỏ phiếu tại São Bernardo do Campo, ngoại ô São Paulo, ông Lula tự tin sẽ giành chiến thắng, thừa nhận rằng nếu tái đắc cử, ông sẽ phải “làm gấp đôi những gì đã làm”. Ông cũng tuyên bố Brazil sẽ không tiến lên bằng cách nới lỏng việc mua bán vũ khí, ám chỉ đề xuất lâu nay của đối thủ, đồng thời kêu gọi người trên 70 tuổi, vốn không bắt buộc phải bầu, đi bỏ phiếu.
Brazil cần thay đổi, Brazil không thể chịu đựng thêm nhiều khổ đau như vậy. Tôi đã hoàn toàn sẵn sàng để lãnh đạo đất nước và trả lại cho người Brazil quyền được mơ ước.
Ông Flávio bỏ phiếu tại bang quê nhà Rio de Janeiro, mặc áo màu vàng nhạt gắn số 22, mã số ứng viên của ông trên máy bỏ phiếu điện tử. Ông hứa hẹn coi các băng nhóm tội phạm là tổ chức khủng bố, một cam kết nhận được sự ủng hộ của nhiều cử tri bảo thủ lo ngại về an ninh.
Chủ quyền và bóng dáng Washington
Chính phủ của ông Lula coi một loạt động thái gần đây của Mỹ, gồm các biện pháp thuế quan và quyết định xếp các băng nhóm buôn ma túy lớn nhất Brazil vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài, là nỗ lực nghiêng cán cân có lợi cho ông Flávio; chính quyền ông Trump bác bỏ cáo buộc này. Ông Lula biến chủ quyền quốc gia thành trục chính của chiến dịch, thậm chí tung ra phiên bản tiếng Bồ Đào Nha của một ca khúc lấy lịch sử Hawaii làm lời cảnh tỉnh.
Trong khi đó, Chủ tịch Tòa án Bầu cử Tối cao Kassio Nunes Marques khẳng định không có “dấu hiệu cụ thể nào về sự can thiệp quốc tế”. Những người ủng hộ ông Flávio cho rằng quan hệ gần gũi với Washington sẽ mang lại lợi ích kinh tế và an ninh, còn phe ủng hộ ông Lula lo ngại Brazil đánh mất quyền tự quyết.
Nỗi lo của cử tri
An ninh là một trong những mối quan tâm hàng đầu, đặc biệt tại Bahia, bang bạo lực nhất nước và là thành trì của ông Lula, cũng như ở Rio de Janeiro. Bà Rosane Wink, 67 tuổi, kỹ sư nghỉ hưu và cử tri bảo thủ lâu năm, kể tháng trước bị kẻ cướp chĩa súng, cắn tay và giật nhẫn cưới; bà ủng hộ ông Flávio vì lời hứa mạnh tay với tội phạm. Ngược lại, tại một quán bar thân thiện với cộng đồng LGBTQ+ ở Rio, nhiều cử tri của ông Lula bày tỏ lo ngại về nguy cơ phân biệt đối xử nếu ông Flávio đắc cử.
Với tôi, những vấn đề quan trọng nhất là giáo dục và y tế, nhưng chẳng ai làm gì cả.
Lời của chàng hướng dẫn viên du lịch 30 tuổi ở khu ổ chuột Rocinha phản ánh tâm trạng thờ ơ của một bộ phận cử tri không cảm thấy được đại diện bởi bất kỳ ứng viên nào. Phụ nữ, chiếm 53% cử tri, cũng là lực lượng then chốt khi bạo lực giới đạt mức kỷ lục, còn tương lai chính sách bảo vệ rừng Amazon, nơi Brazil sở hữu khoảng 60% diện tích, phụ thuộc lớn vào kết quả cuối cùng.
Ngày bầu cử diễn ra suôn sẻ
Theo ông Nunes Marques, ngày bầu cử nhìn chung diễn ra bình thường, ngoại trừ mưa lớn và mất điện gây gián đoạn ở bang Paraná. Nhà chức trách ghi nhận hơn 450 trường hợp thông tin sai lệch và tạm giữ 59 người vì nghi phạm tội bầu cử; chương trình “Lá phiếu của bạn có ý nghĩa” đã đưa 2.000 người hạn chế vận động và 8.000 cư dân vùng xa tới điểm bỏ phiếu.
Nhiều cử tri bày tỏ niềm tin vào hệ thống bỏ phiếu điện tử, được áp dụng từ thập niên 1990 để chống gian lận và cho phép công bố kết quả chỉ vài giờ sau khi đóng cửa. Không khí lần này trầm lắng hơn năm 2022, nhưng như một giáo viên về hưu ở São Paulo nhận xét, cuộc đối đầu vòng hai giữa ông Lula và ông Flávio có thể sẽ thổi bùng lại nhiệt huyết.
















