Mulatu Astatke và hành trình tiên phong Ethio-jazz tôn vinh văn hóa Ethiopia

Mulatu Astatke, 82 tuổi, được xem là cha đẻ của Ethio-jazz - một thể loại âm nhạc độc đáo kết hợp giữa jazz hiện đại phương Tây và âm nhạc truyền thống Ethiopia. Ông từng sống và học nhạc tại London và Boston, nơi ông gặp gỡ và cùng chơi chung với các nghệ sĩ nổi tiếng như Ronnie Scott và Joe Harriott. Ở London những năm 1960, Mulatu hòa nhập với cộng đồng nhạc jazz đa văn hóa, bao gồm cả nhạc sĩ châu Phi và Caribe. Khi trở về Addis Ababa vào những năm đầu thập niên 1970 với phong cách âm nhạc mới mẻ, ban đầu Ethio-jazz không được đón nhận nồng nhiệt. Một lần ông bị khán giả yêu cầu ngừng biểu diễn, nhưng Astatke chọn cách im lặng, cảm ơn và rời sân khấu, hứa sẽ chứng minh giá trị của âm nhạc mình theo thời gian.

Quả thực, âm nhạc của ông nhanh chóng trở thành nguồn cảm hứng toàn cầu, với cách phối hợp đầy mê hoặc dựa trên thang pentatonic đặc trưng của âm nhạc Ethiopia, hòa quyện jazz, funk và nhịp điệu Afro-Latin. Ông còn sử dụng nhiều nhạc cụ truyền thống như krar, masenqo và kebero, đồng thời lồng ghép các bản kinh tôn giáo từ thế kỷ thứ tư, tạo nên một phong cách độc đáo và rất khó nhầm lẫn.

Người nghệ sĩ được gia đình gửi sang Anh từ lúc 16 tuổi theo học kỹ thuật hàng không, nhưng lại phát hiện niềm đam mê với kèn trumpet và quyết định theo đuổi sự nghiệp âm nhạc. Ông là sinh viên châu Phi đầu tiên tại Berklee College of Music ở Boston. Trong suốt thập niên 1960, ông liên tục di chuyển giữa New York và Addis Ababa, sáng tác và thu âm riêng cho các hãng như Amha Records, đĩa nhạc độc lập đầu tiên của Ethiopia. Mulatu tự nhận mình không muốn bắt chước bất kỳ ai mà muốn xây dựng phong cách riêng, và Ethio-jazz chính là kết quả của sự tự nhận biết và sáng tạo đó.