Hiệp ước đã có hiệu lực, cuộc tranh giành “ngôi nhà” bắt đầu
Hiệp định BBNJ chính thức có hiệu lực ngày 17/1/2026, sau gần hai thập kỷ đàm phán và một làn sóng phê chuẩn nhanh chóng. Văn kiện được ca ngợi là thắng lợi của chủ nghĩa đa phương vào lúc hợp tác toàn cầu đang chịu nhiều sức ép.
Tuy nhiên, phần việc khó nhất vẫn còn ở phía trước. Các bên phải thống nhất quy tắc thủ tục, nguồn tài chính, cơ quan khoa học và cách thức ra quyết định về khu bảo tồn. Giới quan sát cho rằng cuộc cạnh tranh về nơi đặt ban thư ký đã trở thành biểu tượng của một cuộc đấu rộng hơn: ai sẽ định hình cách quản trị tài sản chung của nhân loại.
Hiệp ước làm gì
Vùng biển cả từ lâu được quản lý theo kiểu chắp vá, thông qua các tổ chức nghề cá khu vực và quy định hàng hải, với chưa đầy 1% diện tích được bảo vệ. Hiệp ước tìm cách thay đổi điều đó qua bốn trụ cột chính:
- Nguồn gen biển, với việc chia sẻ công bằng và hợp lý lợi ích từ các phát hiện
- Công cụ quản lý theo khu vực, bao gồm những khu bảo tồn biển đầu tiên ở vùng biển cả
- Đánh giá tác động môi trường đối với các hoạt động có thể gây hại đáng kể cho hệ sinh thái đại dương
- Nâng cao năng lực và chuyển giao công nghệ biển cho các nước đang phát triển
















