Kết quả đảo ngược mọi dự báo
Trước ngày bỏ phiếu, các hãng thăm dò uy tín như Datafolha, Quaest hay AtlasIntel đều cho thấy ông Lula dẫn trước ở vòng một, dù không đủ để thắng ngay. Thế nhưng khi gần như toàn bộ phiếu được kiểm, Tòa án Bầu cử Tối cao Brazil xác nhận ông Flávio Bolsonaro về nhất với khoảng 47%, còn ông Lula đạt khoảng 45%.
Theo hãng tin Reuters, một số nhà phân tích cho rằng ông Flávio đã nhận được nhiều “lá phiếu phản đối”, tức phiếu của những cử tri muốn bày tỏ sự bất mãn với ông Lula hơn là trực tiếp ủng hộ vị thượng nghị sĩ 45 tuổi. Phát biểu tại Brasília sau khi có kết quả, ông Flávio khẳng định cử tri đã sẵn sàng cho một sự thay đổi chính trị.
“Brazil muốn thay đổi, đó là cách hiểu những gì đã diễn ra hôm nay. Đây là dấu chấm hết cho kỷ nguyên của Đảng Lao động.” — Flávio Bolsonaro
Lula: “Tôi rất giỏi ở vòng đấu loại trực tiếp”
Ở tuổi 80 và đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ tư, ông Lula thừa nhận kết quả là “bất ngờ” vì ông từng tin mình có thể thắng ngay vòng đầu. Tuy vậy, trước những người ủng hộ tại São Paulo, ông chọn giọng điệu quyết tâm thay vì thất vọng.
Lịch sử cho ông lý do để hy vọng. Năm 2022, ông đánh bại Jair Bolsonaro ở vòng hai với 50,9% so với 49,1%, kết quả sít sao nhất trong lịch sử bầu cử tổng thống Brazil. Các cuộc thăm dò gần đây cũng cho thấy hai ứng viên gần như ngang ngửa ở vòng quyết định.
“Ngày mai chúng ta bắt đầu một chiến dịch mới. Tôi rất giỏi ở vòng đấu loại trực tiếp. Chúng ta sẽ xem ai có kế hoạch tốt nhất.” — Luiz Inácio Lula da Silva
Israel, lằn ranh đối ngoại rõ nét nhất
Hiếm khi một vấn đề Trung Đông lại hiện diện đậm nét trong một cuộc bầu cử ở Nam Mỹ như năm nay. Khác biệt giữa hai ứng viên thể hiện ở nhiều điểm:
- Ông Lula gọi chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza là “diệt chủng” và từng so sánh hành động của Israel với Hitler, khiến Israel tuyên bố ông là người không được hoan nghênh.
- Ông Flávio cam kết chuyển Đại sứ quán Brazil về Jerusalem trong sáu tháng đầu nhiệm kỳ và khôi phục quan hệ thân thiết với Israel.
- Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã phát biểu trực tuyến ủng hộ ông Flávio tại đại hội Đảng Tự do (PL) hồi tháng 7.
Ông Flávio cũng hứa hàn gắn quan hệ với Washington sau nhiều va chạm giữa ông Lula và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tuy nhiên, theo trang Middle East Eye, giới phân tích cho rằng chính sách đối ngoại hiếm khi quyết định kết quả bầu cử ở Brazil; yếu tố quan trọng hơn là khối cử tri Tin Lành, ước tính khoảng 40 triệu người, nơi ông Flávio đang chiếm ưu thế rõ rệt.
Bản đồ quyền lực đang dịch chuyển
Không chỉ ở cuộc đua tổng thống, cánh hữu còn thắng lớn ở cấp bang. Theo CNN, Đảng Tự do của gia đình Bolsonaro giành ít nhất năm ghế thống đốc ngay vòng một, đảng Republicanos giành thêm ba, trong đó có São Paulo và Minas Gerais, hai bang đông cử tri nhất. Thống đốc São Paulo Tarcísio de Freitas, cựu bộ trưởng dưới thời Jair Bolsonaro, tái đắc cử.
Minas Gerais đặc biệt đáng chú ý vì bang này đã ủng hộ người chiến thắng trong mọi cuộc bầu cử tổng thống kể từ khi Brazil trở lại bầu cử trực tiếp sau chế độ quân sự. Ở Thượng viện, Đảng Tự do giành ít nhất 16 trong 54 ghế được bầu lại theo kết quả sơ bộ, mở ra triển vọng một Quốc hội nghiêng về cánh hữu bất kể ai thắng ở vòng hai.
Ba tuần quyết định
Từ nay đến ngày 25/10, cả hai phe sẽ phải thuyết phục khoảng 8% cử tri đã bỏ phiếu cho các ứng viên khác ở vòng một. Tội phạm, tham nhũng, giá cả sinh hoạt và quan hệ với Mỹ được dự báo sẽ chi phối giai đoạn nước rút.
Với cộng đồng quốc tế, cuộc bầu cử này mang ý nghĩa vượt khỏi biên giới Brazil. Một chiến thắng của ông Flávio có thể đưa nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh xích lại gần Washington và Israel, trong khi một nhiệm kỳ nữa của ông Lula sẽ duy trì đường lối đối ngoại độc lập cùng tiếng nói phê phán mạnh mẽ đối với cuộc chiến ở Gaza.
















