Lửa tiến sát kho báu tiền sử
Gần hang động ở Maros-Pangkep, lính cứu hỏa nỗ lực dập lửa khi khói bao phủ cảnh quan núi đá vôi ngoạn mục, đặc trưng của vườn quốc gia và Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO bao quanh hang. Theo lính cứu hỏa Muhammad Ikfar:
- Đám cháy âm ỉ gần khu di tích hơn một tuần hồi đầu tháng
- Lửa có lúc chỉ cách hang động khoảng 800 mét
- Hơn 270 héc-ta vườn quốc gia bị thiêu rụi từ ngày 30/9 đến 18/10
Ông Ikfar cho biết trong hai ngày thứ Năm và thứ Sáu, lực lượng cứu hỏa tiếp tục dập lửa ở các khu vực khác của vườn quốc gia, trong điều kiện khô hạn và chưa có mưa.
Kho báu nghệ thuật của nhân loại
Trong một hang ở Maros-Pangkep, bức tranh mô tả những hình người tương tác với một con lợn đã được các nhà nghiên cứu Đại học Griffith của Australia xác định có niên đại ít nhất 51.200 năm. Trong một hang trên đảo Muna, ngoài khơi Sulawesi, một hình bàn tay in màu đỏ được xác định có tuổi ít nhất 67.800 năm.
Những phát hiện này đã làm thay đổi hiểu biết về nguồn gốc nghệ thuật, cho thấy con người ở Đông Nam Á đã sáng tạo nghệ thuật biểu tượng từ rất sớm, thậm chí trước cả những bức tranh hang động nổi tiếng ở châu Âu. Chính vì vậy, mối đe dọa với các hang động này được coi là mối lo của cả thế giới.
Mối nguy từ nhiệt và khói
Theo nhà khảo cổ Basran Burhan của Đại học Griffith, ngay cả khi lửa không trực tiếp chạm tới các bức tranh, nhiệt độ cao vẫn là mối nguy lớn nhất.
Tác động đầu tiên và tàn phá nhất là nhiệt. Ngay cả khi lửa không chạm trực tiếp vào các bức tranh, nó vẫn có thể hủy hoại chúng vì làm thay đổi nhiệt độ xung quanh và đẩy nhanh quá trình ăn mòn.
Khói cũng là mối nguy khi tạo ra muội than phủ lên bề mặt tranh. Theo ông Burhan, lớp muội này khiến các bức tranh trở nên mờ nhạt và khó nhận diện, làm mất đi giá trị nghiên cứu lẫn thẩm mỹ của những tác phẩm vốn đã chịu tác động của thời gian và môi trường suốt hàng chục nghìn năm.
Cuộc chạy đua cứu di sản
Các nhà khoa học kêu gọi có biện pháp giảm thiểu khẩn cấp để bảo vệ khu di tích trước khi quá muộn, trong bối cảnh mùa khô kéo dài và cháy rừng có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào.
Nếu chúng ta không làm gì đó nhanh chóng, nếu không có nỗ lực giảm thiểu mang tính chiến thuật cho sự cố này, chúng ta sẽ mất đi một trong những bằng chứng tuyệt vời nhất về lịch sử loài người ở Maros-Pangkep. Và đó sẽ là một điều vô cùng đáng tiếc.
Những bức tranh ở Sulawesi vốn đã chịu đe dọa từ trước, khi các nhà nghiên cứu ghi nhận lớp bề mặt đá bong tróc do biến đổi khí hậu và hoạt động khai thác đá vôi. Cháy rừng nay trở thành thêm một mối nguy cần được ứng phó.
