Ảnh hưởng của thiếu ngủ nhẹ đến cân nặng và sức khỏe

Nhiều nghiên cứu đã tập trung vào tác động của việc thiếu ngủ nghiêm trọng—khi người tham gia chỉ ngủ khoảng 4 tiếng mỗi đêm—đến việc tăng cân. Kết quả cho thấy thiếu ngủ mức độ này có thể làm tăng cảm giác thèm ăn và gây ăn quá mức, từ đó dẫn đến tăng cân. Tuy nhiên, vì rất ít người có thể duy trì tình trạng thiếu ngủ nghiêm trọng trong thời gian dài, nên các kết quả đó có giới hạn trong việc áp dụng thực tiễn cho tình trạng ngủ thiếu nhẹ hơn, chẳng hạn như chỉ ngủ từ 5 đến 6 tiếng một đêm.

Trong bối cảnh đó, một nhóm nghiên cứu tại Trường Y học Vagelos, Đại học Columbia (Mỹ) đã tiến hành khảo sát về ảnh hưởng của thiếu ngủ nhẹ nhưng kéo dài, một tình trạng ước tính ảnh hưởng đến khoảng 30% người trưởng thành, đến cân nặng và sức khỏe.

Chi tiết nghiên cứu và kết quả chính

Đội ngũ nghiên cứu do giáo sư Marie-Pierre St-Onge dẫn đầu đã làm việc với 95 người trưởng thành có xu hướng ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm và đối mặt với các nguy cơ tim mạch và chuyển hóa. Các đối tượng được yêu cầu trì hoãn giờ đi ngủ thêm 90 phút trong 6 tuần liên tiếp, qua đó giảm thời gian ngủ trung bình khoảng 80 phút mỗi đêm.

Advertisement300 × 250

Toàn bộ thời gian ngủ cũng như hoạt động thể chất được ghi lại bằng thiết bị đeo tay.

Trong 6 tuần còn lại, những người tham gia được phép ngủ theo lịch trình bình thường. Trong cả hai giai đoạn, các nhà nghiên cứu đo lường cân nặng, chu vi vòng eo, thành phần cơ thể và nồng độ hormone ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn trong máu lúc đói.

Kết quả phân tích cho thấy trong giai đoạn ngủ bị rút ngắn, cân nặng trung bình của người tham gia tăng khoảng 0,45 kg (khoảng 1 pound) so với giai đoạn ngủ bình thường. Nếu extrapolate kết quả này trong vòng một năm, tình trạng thiếu ngủ nhẹ kéo dài có thể dẫn đến mức tăng cân đáng kể về mặt sức khỏe.

Bên cạnh đó, thời gian ngồi yên trung bình mỗi ngày cũng tăng thêm 17 phút trong giai đoạn thiếu ngủ. Khi chỉ tính riêng nam giới và phụ nữ sau mãn kinh, thời gian ngồi tăng gần 30 phút mỗi ngày. Điều này phản ánh dù thời gian thức dậy tăng lên, những người tham gia lại dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động ít vận động so với khi ngủ đủ giấc.

Đáng chú ý, nồng độ hormone leptin - loại hormone có tác dụng ức chế cảm giác thèm ăn - lại cao hơn trong giai đoạn thiếu ngủ. Điều này cho thấy giả thuyết về sự rối loạn hormone dẫn đến ăn quá mức, được xây dựng dựa trên các nghiên cứu thiếu ngủ nghiêm trọng, không hoàn toàn đúng với trường hợp ngủ thiếu nhẹ trong nghiên cứu này.

Những phát hiện về sức khỏe rộng hơn

Một nghiên cứu trước đó trên một nhóm nhỏ tham gia (38 phụ nữ) cho thấy việc giới hạn ngủ 80 phút mỗi đêm trong 6 tuần làm tăng khả năng kháng insulin, một yếu tố nguy cơ đối với bệnh đái tháo đường type 2. Hiệu ứng này đặc biệt rõ nét ở nhóm phụ nữ sau mãn kinh.

Thêm vào đó, một nghiên cứu khác cũng được tiến hành trên cùng nhóm đối tượng cho thấy việc ngủ thiếu nhẹ ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, khiến tế bào miễn dịch trong máu dễ di chuyển đến những vùng viêm nhiễm hơn, điều này liên quan đến nguy cơ các bệnh tim mạch.

Ý nghĩa nghiên cứu và hướng phát triển

Nghiên cứu này chỉ ra rằng ngay cả thiếu ngủ nhẹ, xảy ra phổ biến trong cuộc sống hiện đại, cũng có ảnh hưởng rõ rệt đến cân nặng, thói quen ít vận động, và các hormone kiểm soát cảm giác thèm ăn. Điều này khiến giới khoa học phải cân nhắc lại tác hại của việc thiếu ngủ tích tụ hàng ngày, vốn có thể làm tăng nguy cơ các bệnh chuyển hóa và tim mạch.

Giáo sư St-Onge khẳng định: “Tất cả kết quả của chúng tôi cho thấy thiếu ngủ làm tăng nguy cơ các bệnh liên quan đến béo phì như tiểu đường type 2 và bệnh tim.” Bà cũng nhấn mạnh cần nghiên cứu thêm để hiểu rõ những lợi ích sức khỏe mà người bị thiếu ngủ mãn tính có thể đạt được khi cải thiện thời gian ngủ. Việc điều chỉnh lại giấc ngủ hàng ngày có thể đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng và phòng ngừa các bệnh liên quan đến lối sống.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Thiếu ngủ nhẹ kéo dài có thể làm tăng cân khoảng 0,45 kg trong 6 tuần.
  • Ngủ không đủ giấc làm tăng thời gian ngồi yên, đặc biệt ở nam giới và phụ nữ sau mãn kinh.
  • Nồng độ hormone leptin tăng trong giai đoạn thiếu ngủ, trái với giả thuyết thiếu ngủ làm giảm leptin.
  • Thiếu ngủ nhẹ làm tăng khả năng kháng insulin ở phụ nữ có nguy cơ cao, nguy cơ tiểu đường.
  • Thiếu ngủ nhẹ cũng ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ viêm và bệnh tim mạch.

Đăng ký bản tin QMVN