Những con số đáng báo động
Theo Bộ Giáo dục Malaysia, các vụ bắt nạt được ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8 năm 2026 chia thành bốn nhóm chính:
Bắt nạt thể chất: 2.480 vụ.
Bắt nạt bằng lời nói: 1.386 vụ.
Bắt nạt phi ngôn từ: 243 vụ.
Bắt nạt trên mạng: 180 vụ.
Bộ cho biết mọi vụ việc có yếu tố hình sự đều phải được báo cáo với cơ quan chức năng để điều tra theo quy định của pháp luật. Số liệu được công bố sau câu hỏi của nghị sĩ Muhammad Fawwaz Mohamad Jan về tình hình bắt nạt kể từ khi Luật Chống bắt nạt có hiệu lực.
Không chỉ là kỷ luật
Bộ Giáo dục nhấn mạnh việc xử lý bắt nạt cần một quy trình đầy đủ, từ tiếp nhận khiếu nại, điều tra, xử lý kỷ luật đến can thiệp và theo dõi sau đó, theo Thông tư chuyên môn số 12 năm 2023.
Các con số cho thấy nỗ lực xóa bỏ bắt nạt phải liên tục và không chỉ giới hạn ở biện pháp kỷ luật. Mỗi khiếu nại phải được quan tâm thích đáng và điều tra theo đúng quy trình, sau đó là các biện pháp can thiệp cần thiết.
Cách tiếp cận này phản ánh nhận thức rằng trừng phạt đơn thuần không đủ để thay đổi hành vi, mà cần sự đồng hành của nhà trường với cả nạn nhân lẫn người bắt nạt.
Những “đôi mắt” trong ký túc xá
Năm 2025, chính phủ chi 3 triệu ringgit để lắp camera giám sát tại 200 trường nội trú; năm 2026, chương trình mở rộng tới 333 trường. Giai đoạn 3 vào năm tới được phân bổ 15 triệu ringgit để lắp camera tại 1.000 trường trên toàn quốc.
Ngoài ra, từ ngày 1 tháng 4, 300 trợ lý quản lý ký túc xá đã được triển khai để hỗ trợ hơn 10.000 giám thị hiện có, đặc biệt trong việc giám sát ban đêm, và Bộ đã kiểm tra an toàn ký túc xá tại 850 trường.
Tuy vậy, Bộ cũng thừa nhận không thể chỉ dựa vào cơ sở vật chất. Sự giám sát của cán bộ nhà trường, việc nhận biết những thay đổi trong hành vi học sinh và hành động kịp thời trước khiếu nại mới là những yếu tố then chốt bảo đảm một ký túc xá an toàn.
Tiếng nói cho những người im lặng
Cổng khiếu nại về bắt nạt của Bộ Giáo dục đã được cải tiến với chức năng báo cáo ẩn danh. Đây là bước đi quan trọng, bởi nhiều nạn nhân và nhân chứng thường im lặng vì sợ bị trả thù hoặc bị cô lập.
Điều này mang lại cho học sinh, nhân chứng và các bên liên quan một kênh để gửi khiếu nại một cách tự tin hơn, mà không ảnh hưởng đến yêu cầu điều tra đúng đắn.
Khi học sinh tin rằng tiếng nói của mình được lắng nghe và bảo vệ, những vụ bắt nạt có thể được phát hiện sớm hơn, trước khi để lại hậu quả nghiêm trọng.
Xây dựng văn hóa thấu cảm
Bộ cho rằng giải quyết bắt nạt đòi hỏi sự thay đổi hành vi. Khung trao quyền chống bắt nạt học đường (SAFE) và chương trình Generasi Madani đang được triển khai, và sẽ tiếp tục một cách có hệ thống hơn qua Chương trình giáo dục phổ thông 2027, với trọng tâm là giá trị, lễ độ, nhân cách, sự chính trực và lòng thấu cảm.
Những sáng kiến này rất quan trọng để xây dựng một văn hóa học đường bài trừ bạo lực, tôn trọng sự khác biệt và khuyến khích học sinh tìm kiếm sự giúp đỡ khi đối mặt với tình huống không an toàn.
Thông điệp ấy nhắc rằng một ngôi trường an toàn không chỉ được bảo vệ bởi camera, mà bởi những trái tim biết quan tâm đến nhau.
