Từ danh sách cử tri đến đường phố: Phong trào trẻ Ấn Độ gia tăng sức ép lên Ủy ban Bầu cử và chính phủ Modi

Hôm 12/10, lãnh đạo phe đối lập Rahul Gandhi cùng nghị sĩ Priyanka Gandhi dẫn đầu đoàn tuần hành của các đảng đối lập tới Tòa án Tối cao. Chính quyền New Delhi đã phải đóng một số ga tàu điện ngầm và hạn chế giao thông trước các đợt biểu tình mới. Hình ảnh ấy cho thấy một tranh cãi tưởng như hành chính đã lan ra đường phố và trở thành vấn đề chính trị nóng bỏng.

Điểm khác biệt của làn sóng lần này nằm ở vai trò của người trẻ. Phong trào “Cockroach” không chỉ xuống đường vì danh sách cử tri, mà còn vì những vấn đề gần gũi với đời sống của họ như cơ sở vật chất trường công và việc làm cho thanh niên.

Đợt Rà soát Chuyên sâu Đặc biệt (SIR) khởi động tại bang Bihar từ tháng 6/2025 rồi mở rộng ra toàn quốc, là cuộc kiểm tra từng hộ gia đình lớn nhất trong gần hai thập kỷ, nhằm loại bỏ cử tri trùng lặp hoặc không đủ điều kiện. Khác với cơ chế tự nguyện cập nhật trước đây, SIR dựa vào phần mềm tập trung, trong khi cán bộ bầu cử địa phương có ít quyền sửa sai.

Thủ tục giấy tờ chặt chẽ và thời hạn ngắn khiến nhiều người phải lục tìm giấy tờ từ hàng chục năm trước về bản thân, cha mẹ, thậm chí ông bà, hay xin sửa những cái tên bị sai do dịch thuật, chính tả hoặc nhập liệu. Giới phê phán lo ngại người nghèo, lao động di cư, người cao tuổi, người vô gia cư và các cộng đồng du mục chịu thiệt nhiều nhất. Ủy ban khẳng định phần lớn trường hợp bị xóa là người đã qua đời, chuyển nơi ở, đăng ký trùng hoặc không đủ điều kiện.