Từ quầy thực phẩm đến lá phiếu
Theo dữ liệu được The Independent dẫn lại từ More in Common, Labour dẫn trong bốn nhóm khách hàng của Tesco, Asda, Waitrose và Aldi. Đây là một tổ hợp khá khác thường nếu chỉ nhìn bằng lăng kính thu nhập: Waitrose thường gắn với phân khúc cao cấp, trong khi Aldi nổi tiếng bởi chiến lược giá thấp. Sự hiện diện của Labour ở cả hai đầu phổ tiêu dùng vì thế cho thấy nền tảng ủng hộ của đảng này không thể được giải thích đơn giản bằng một đường ranh giàu – nghèo.
Ở chiều ngược lại, Conservatives đứng đầu trong nhóm khách hàng Sainsbury’s và M&S, hai chuỗi thường được xếp ở phân khúc giá trung bình cao hoặc cao hơn. Reform UK lại dẫn đầu tại Lidl và Morrisons. Riêng Aldi cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: Labour vẫn đứng đầu, nhưng Restore Britain của Rupert Lowe nhận mức ủng hộ cao hơn đáng kể so với tỷ lệ toàn quốc. Điều đó biến một chuỗi siêu thị giá rẻ thành hình ảnh thu nhỏ của sự cạnh tranh giữa những nhóm cử tri rất khác nhau.
Những con số này hấp dẫn bởi chúng khiến chính trị trở nên gần gũi: người ta có thể tưởng tượng lá phiếu xuất hiện ngay cạnh danh sách mua sữa, bánh mì hay đồ ăn tối. Tuy nhiên, khảo sát không có nghĩa việc chọn Sainsbury’s khiến một người trở thành Conservative, hay mua hàng tại Waitrose khiến họ nghiêng về Labour. Siêu thị chỉ là dấu hiệu gián tiếp của hàng loạt biến số xã hội khác, từ khu vực sinh sống, độ tuổi, nghề nghiệp đến khả năng chi tiêu.
Điều siêu thị nói được — và không nói được — về cử tri
Các nhà nghiên cứu về hành vi cử tri từ lâu đã biết rằng thói quen tiêu dùng thường đi cùng bản sắc xã hội. Một gia đình chọn siêu thị gần nhà vì tiện lợi; người khác chọn theo mức giá, chất lượng, chương trình thành viên hoặc thói quen nhiều năm.
Khi hàng triệu quyết định nhỏ như vậy được tổng hợp, chúng có thể vô tình phác họa các cộng đồng có đặc điểm kinh tế và văn hóa khác nhau — cũng chính là những yếu tố định hình lựa chọn chính trị.
Vì vậy, giá trị lớn nhất của cuộc thăm dò không phải là khả năng “đoán phiếu” từ chiếc túi mua hàng. Nó nằm ở chỗ cho thấy các liên minh cử tri truyền thống đang trở nên lỏng hơn. Labour có thể xuất hiện mạnh ở cả Waitrose lẫn Aldi; Conservatives không còn độc quyền tầng lớp trung lưu khá giả; Reform UK tìm được lợi thế trong những cộng đồng nhạy cảm hơn với chi phí sinh hoạt, nhập cư hoặc cảm giác mất kiểm soát chính trị.
“Biến động đã trở thành từ khóa mới của hệ thống bầu cử chúng ta.” — Luke Tryl
Nhận định của Luke Tryl, Giám đốc More in Common tại Anh, được đưa ra khi tổ chức này công bố mô hình MRP tháng 9/2026. Theo mô hình đó, Labour có thể trở thành đảng lớn nhất nếu bầu cử diễn ra ngay, nhưng không đảng nào tiến gần đa số tuyệt đối. Chính bối cảnh nhiều cực ấy giúp lý giải vì sao những ranh giới tưởng như quen thuộc giữa tầng lớp, thương hiệu và đảng phái nay thường xuyên bị phá vỡ.
Một lát cắt của nước Anh đang phân mảnh
Sự phân mảnh cũng khiến những biểu tượng tiêu dùng dễ bị đọc quá mức. Một siêu thị có thể phục vụ các khu vực rất khác nhau: cửa hàng trung tâm thành phố không giống siêu thị ngoại ô; người trẻ mua nhanh vài món không giống gia đình mua cho cả tuần. Bởi vậy, kết quả nên được xem như một bức ảnh chụp tâm trạng xã hội hơn là bản đồ dự báo bầu cử chính xác.
Dẫu vậy, bức ảnh ấy vẫn đáng chú ý. Nó cho thấy chính trị Anh hiện đại ngày càng len vào những lựa chọn bình thường nhất. Khi giá thực phẩm, tiền thuê nhà, năng lượng và thu nhập khả dụng trở thành chủ đề thường trực, quyết định nơi mua sắm có thể phản ánh cảm nhận về đời sống kinh tế. Và chính cảm nhận đó — đôi khi mạnh hơn những tranh luận ý thức hệ — thường quyết định cử tri muốn giữ nguyên hay thay đổi chính quyền.
