Nội các chia rẽ về thuế ngân hàng
Theo các báo cáo, ông Healey đã được các đồng nghiệp trong nội các cảnh báo rằng nhắm vào ngành ngân hàng cuối tháng này sẽ làm suy yếu lời hứa tăng trưởng then chốt của Thủ tướng. Các bộ trưởng cấp cao nói với tờ The Telegraph rằng một loại thuế mới với ngân hàng sẽ gửi tín hiệu sai tới những doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư vào Vương quốc Anh.
Một bộ trưởng cho rằng không khôn ngoan khi đánh thuế mọi thứ cùng lúc, lưu ý doanh nghiệp vẫn đang phải gánh mức tăng thuế bất động sản kinh doanh và khoản đóng bảo hiểm quốc gia của chủ sử dụng lao động. Các nguồn tin Bộ Tài chính cho biết ông Healey sẽ ở “chế độ lắng nghe” khi gặp lãnh đạo các ngân hàng, cho thấy chưa có quyết định cuối cùng.
Bị bủa vây từ mọi phía
Bộ trưởng Tài chính đối mặt hàng loạt sức ép khi hoàn tất báo cáo tài khóa đầu tiên. Những thách thức chính gồm:
- Ngân sách đầu tiên của ông sẽ được công bố ngày 28/10, và dư địa tài khóa được cho là đã giảm một nửa, còn khoảng 12 tỷ bảng, do cuộc chiến liên quan đến Iran và chi phí vay nợ của chính phủ tăng.
- Ông phải tìm hàng tỷ bảng để tài trợ Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng của chính phủ trong bối cảnh lo ngại an ninh gia tăng.
- Lãnh đạo các công đoàn thúc giục đánh thuế mạnh vào ngân hàng để chi trả cho việc giảm hóa đơn năng lượng của các hộ gia đình trong mùa đông này.
Những đòi hỏi ấy kéo về các hướng khác nhau. Công đoàn và một số nghị sĩ Công đảng cho rằng các ngân hàng, vốn hưởng lợi nhuận cao khi lãi suất tăng, nên đóng góp nhiều hơn trong lúc các hộ gia đình chịu giá năng lượng cao.
Các nhóm doanh nghiệp và một số bộ trưởng phản bác rằng chính phủ cần đầu tư tư nhân để tạo tăng trưởng, và tăng thuế thêm có thể làm suy yếu niềm tin đúng lúc nền kinh tế đối mặt cú sốc bên ngoài.
Các ngân hàng phản công
Lãnh đạo Tập đoàn Ngân hàng Lloyds, Barclays, HSBC và Tập đoàn NatWest dự kiến dự cuộc gặp với ông Healey hôm thứ Ba khi họ đẩy mạnh phản đối việc tăng thuế. Giám đốc điều hành JP Morgan Jamie Dimon cũng cảnh báo tăng thuế phụ thu trên lợi nhuận ngân hàng có thể đẩy đầu tư sang nước khác. Số liệu của cơ quan thuế HMRC cho thấy ngành ngân hàng đã nộp 39,1 tỷ bảng tiền thuế trong năm tài khóa 2025-2026, tăng 8,5% so với năm trước, và nguồn thu từ thuế phụ thu ngân hàng tăng một phần năm, chủ yếu nhờ lợi nhuận cao hơn.
“Như từ trước đến nay, các quyết định về thuế là việc của Bộ trưởng Tài chính công bố tại các sự kiện tài khóa, chứ không phải thường xuyên bình luận về tin đồn, suy đoán hay đề xuất.” — Người phát ngôn Bộ Tài chính Anh
Thuế phụ thu hiện được áp ở mức 3% trên phần lợi nhuận ngân hàng vượt một ngưỡng nhất định. Đại hội Công đoàn Anh (TUC) nằm trong số những tổ chức kêu gọi nâng lên ít nhất 8%, mức mà họ cho rằng sẽ mang về 9 tỷ bảng trong bốn năm. Bộ Tài chính từ chối xác nhận hay loại trừ phương án nào, khẳng định chi tiết sẽ được công bố trong ngân sách.
Tăng trưởng hay công bằng
Cuộc tranh luận phản ánh thế khó kinh điển của mọi bộ trưởng tài chính: làm sao tăng nguồn thu mà không làm tổn hại nền kinh tế. Người ủng hộ tăng thuế ngân hàng cho rằng ngành này đủ sức chi trả, lợi nhuận tăng nhờ lãi suất cao chứ không phải nhờ đổi mới, và số tiền thu được có thể giảm gánh nặng cho các hộ gia đình khó khăn. Người phản đối cảnh báo vị thế trung tâm tài chính toàn cầu của London phụ thuộc vào chế độ thuế cạnh tranh, và ngân hàng có thể chuyển việc làm, vốn sang nơi khác.
Với ông Healey, cựu Bộ trưởng Quốc phòng nay đối mặt phép thử lớn đầu tiên ở Bộ Tài chính, những lựa chọn của ông sẽ định hình uy tín kinh tế của chính phủ. Cân đối ngân sách trong khi vẫn chi cho quốc phòng, hỗ trợ hộ gia đình và bảo vệ tăng trưởng sẽ đòi hỏi những đánh đổi khó khăn. Kết quả ngày 28/10 sẽ cho thấy chính phủ của ông Burnham sẵn sàng đặt ưu tiên nào lên trước.

















