Diesel chiếm tiêu đề, khí đốt mới là mối đe dọa sâu xa
Giá diesel kỷ lục tuần trước đã buộc cộng đồng quốc tế phản ứng hiếm thấy, khi G7 đạt thỏa thuận với ông Trump để xả dầu nhằm hạ nhiệt thị trường. Liệu như vậy có đủ hay không vẫn chưa rõ, bởi biến động trên thị trường dầu nhiều khả năng còn kéo dài.
Ở hậu trường, thị trường khí đốt đang phát tín hiệu đỏ. Giá khí châu Âu chạm mức cao nhất bốn năm khi chiến tranh Iran làm gián đoạn các chuyến hàng.
Qatar, một nhà cung cấp lớn, không thể xuất khẩu, gây ra cuộc tranh giành toàn cầu đối với các chuyến hàng khí hóa lỏng đúng lúc châu Âu cũng đang cố giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga.
Đây giờ là một cuộc đấu giá kinh điển giành các chuyến hàng khí hóa lỏng.
Ông Gloystein, nhà phân tích của công ty tư vấn rủi ro Eurasia Group, dự báo châu Âu sẽ phải trả giá rất đắt để kéo các chuyến hàng về phía mình thay vì sang châu Á. Các hộ gia đình Anh sẽ cảm nhận trực tiếp: mức trần giá năng lượng dự kiến tăng 16% vào tháng 1, gần như xóa sạch phần hỗ trợ từ việc thủ tướng tạm thời giảm thuế giá trị gia tăng trên hóa đơn.
Kho dự trữ ở mức thấp
Lượng khí dự trữ ở khắp tây bắc châu Âu đang ở mức thấp nhất nhiều năm. Trong một động thái can thiệp hiếm thấy, chính phủ Đức đã ra lệnh cho công ty năng lượng nhà nước bắt đầu mua khí cho mùa đông, khiến giá tăng thêm. Vị thế của chính nước Anh trông khá mong manh:
- Lượng dự trữ đạt 31%, theo tổ chức Gas Infrastructure Europe.
- Số liệu của National Gas, đơn vị vận hành lưới khí, cho thấy mức dự trữ đang thấp hơn cùng kỳ năm ngoái.
- Anh trước đây ít dự trữ vì khí từ Biển Bắc chảy thẳng vào bờ, nhưng đã trở thành nước nhập khẩu ròng mà không xây thêm nhiều kho chứa.
Con số 31% có thể trông tệ hơn thực tế, vì Anh vốn ít dự trữ. Nhưng điều đó khiến đất nước phụ thuộc hơn hầu hết các nước khác vào việc mua khí với bất kỳ mức giá nào thị trường đòi hỏi trong một đợt lạnh.
Dùng ít khí hơn không có nghĩa là cần ít mạng lưới khí hơn
Ngay cả khi nước Anh dần rời xa nhiên liệu hóa thạch, khí đốt vẫn giữ vai trò trung tâm trong sưởi ấm và ổn định lưới điện. Khi điện gió và mặt trời giảm, các nhà máy điện khí phải vào cuộc ở quy mô khổng lồ. Ngày 5/1 năm nay, sản lượng điện khí tăng vọt từ 2,3 gigawatt lên 26,1 gigawatt chỉ trong một ngày, đủ cấp điện cho khoảng 19 triệu hộ gia đình.
Hệ thống khí đốt vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng trong hệ thống năng lượng của chúng ta trong nhiều thập kỷ tới.
Chưa ai dự báo nước Anh sẽ cạn khí đốt, và báo cáo triển vọng mùa đông của ngành, dự kiến công bố trong vài tuần tới, sẽ cho bức tranh rõ ràng hơn. Giá khí châu Âu cũng vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh năm 2022. Dù vậy, mùa đông này có thể rất tốn kém cho cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp.
Thế khó của kho Rough và những lựa chọn phía trước
Một lý do khiến lượng dự trữ thấp là Rough, kho chứa khí lớn nhất nước Anh, không được bơm đầy. Chủ sở hữu Centrica, công ty mẹ của British Gas, cho biết bài toán kinh tế không còn khả thi: mô hình cũ mua khí giá rẻ mùa hè để bán vào mùa đông đã sụp đổ khi giá trở nên phẳng suốt cả năm.
Tôi tin rằng an ninh năng lượng chính là an ninh quốc gia.
Ông O'Shea, giám đốc điều hành Centrica, cho rằng nhu cầu về Rough lớn chưa từng có nhưng cảnh báo kho có thể đóng cửa trước tháng 4 nếu không được hỗ trợ. Một báo cáo giữa kỳ của Bộ Năng lượng đồng tình rằng động lực thương mại để giữ thêm công suất cho nhu cầu cao điểm là không đủ, và chính phủ đang cân nhắc điều mà họ gọi là can thiệp “chưa từng có” thông qua hỗ trợ thương mại tiềm năng.
Những lựa chọn khác đều tiềm ẩn rủi ro chính trị. Phê duyệt Jackdaw, mỏ khí mới ở Biển Bắc, sẽ khó khăn với chính phủ Công đảng vốn lo mất cử tri vào tay đảng Xanh. Kêu gọi người dân hạ nhiệt độ sưởi có thể không được lòng dân, còn trợ cấp đại trà thì tốn kém; riêng việc bỏ thuế giá trị gia tăng trên hóa đơn điện đã khiến ngân khố mất khoảng 850 triệu bảng mỗi sáu tháng. Giới phê phán cho rằng các biện pháp ấy chỉ xoa dịu nỗi đau mà không sửa được hệ thống, khiến nước Anh chỉ còn biết mong một mùa đông ôn hòa, nhiều mưa và gió.

















