Khởi đầu từ một nhà hàng ở phố Tàu
Năm 1989, Steve Bellis gia nhập Stockport với vai trò giám đốc thương mại khi đội bóng còn chật vật ở nhóm cuối giải hạng Tư. Nhờ hàng loạt chương trình cộng đồng, lượng khán giả tăng gấp nhiều lần và đến cuối thập niên 1990, Stockport đã chơi ở hạng Nhất, sánh vai với Manchester City và Wolverhampton Wanderers. Khi các gói tài trợ trong nước bão hòa, Bellis nghĩ đến việc chia sẻ kinh nghiệm phát triển với những thị trường mới nổi.
Cơ hội đến trong nhà hàng Yang Sing ở khu phố Tàu Manchester, nơi ông gặp doanh nhân Peter Gao. Trung Quốc khi ấy vừa giành vé dự World Cup 2002 và đang “phải lòng” bóng đá. Không đủ tầm để chen chân vào Bắc Kinh hay Thượng Hải, Stockport chọn những vùng ít người biết: chuyến du đấu năm 2001 đi qua Vũ Hán, Tứ Xuyên và Thiểm Tây, dành 75% tiền thi đấu để đưa 25 cầu thủ trẻ có hoàn cảnh khó khăn sang Anh học tập, tập luyện ba tháng.
Một trong số đó, Zhang Xiaobin, ở lại Stockport hai năm, nên duyên với một nữ sinh địa phương do câu lạc bộ giới thiệu, rồi sau này khoác áo Beijing Guoan. Bellis kể vui rằng người ta bắt đầu gọi Stockport là “dịch vụ mai mối” chứ không chỉ là một đội bóng.
Những giai thoại không thể quên
Ở Thành Đô, hai cầu thủ nhảy lên xích lô thi xem ai về khách sạn trước; người phu xe thắng cuộc nhận số tiền tương đương ba tháng lương. Trên đường đi, cả đoàn dừng giữa cánh đồng lúa và góp khoảng 280 bảng tặng một người nông dân gánh hàng – số tiền mà người ấy có lẽ phải làm sáu tháng mới có.
Cuối năm 2003, Stockport mua một nửa câu lạc bộ Liaoning Tiger Star, đổi tên thành Stockport Tiger Star và vẽ lại logo với hai con hổ thay cho hai chú sư tử. Khi thầy phong thủy phán rằng “một rừng không thể có hai hổ”, Bellis nhanh trí giải thích: một con hổ đeo vòng vàng tượng trưng cho nước Anh, con kia đeo vòng đỏ tượng trưng cho Trung Quốc – cuộc hôn phối giữa hai nền bóng đá. Ông chủ hài lòng, và 10.000 bảng tiền áo đấu được cứu.
Năm 2004, trước 22.000 khán giả, huấn luyện viên Sammy McIlroy, khi ấy đã 50 tuổi, quyết định tự mình ra sân và còn được bầu là cầu thủ xuất sắc nhất trận. Stockport khi đó thu hút đông khán giả hơn cả Manchester United hay Barcelona trong các chuyến du đấu cùng thời, đến mức Bellis từng có một bài nói chuyện mang tên “Lớn hơn cả United”.
Phải thừa nhận là lớn hơn ở Doanh Khẩu thôi, chứ chẳng ở đâu khác.
Thăng trầm và ngày trở lại
Sau khi câu lạc bộ đổi chủ năm 2004, Bellis rời đi nhưng vẫn giữ sợi dây với Trung Quốc qua các công ty riêng, đưa cầu thủ sang Anh và sản xuất chương trình truyền hình “Soccer Prince” thu hút 130 triệu người xem. Người chiến thắng Jin Hui được vào học viện của Everton.
Bảy năm trước, khi Stockport rơi xuống National League North, đội bóng mời Bellis trở lại. Dưới thời ông chủ Mark Stott – một cổ động viên trọn đời – Stockport đã ngược dòng lên League One và hiện dẫn đầu bảng xếp hạng.
Năm 2024, Bellis khởi động lại các chuyến đi Trung Quốc. Năm ngoái, 7.000 người đã đến xem một đội của Stockport hòa 2-2 tại Phật Sơn, Quảng Đông. Chuyến đi bắt đầu từ thứ Bảy này, với các điểm dừng ở Bắc Kinh và Thành Đô, có sự tham gia của hai cựu cầu thủ Mike Flynn và Kevin Francis; Bellis cho biết các chuyến thăm sẽ sớm được tổ chức hai lần mỗi năm.
Khi trái bóng trở thành nhịp cầu
Dấu ấn của Stockport lan xa hơn mọi người tưởng. Một giáo viên người Scotland từng kể với Bellis rằng ông bắt gặp học trò mặc áo Stockport tại một vùng hẻo lánh ở Tân Cương, rồi thấy khăn cổ động của đội treo trong một quán bar ở Urumqi.
Đây chính là ngoại giao bóng đá.
Bellis luôn nói Stockport học theo “ngoại giao bóng bàn” từng phá băng quan hệ Trung – Mỹ. Câu chuyện của ông cho thấy đôi khi, những nhịp cầu bền vững nhất không được xây bằng hợp đồng tỷ đô, mà bằng sự chân thành, óc hài hước và lòng tò mò dành cho những vùng đất xa lạ.
